Để nâng mức thu nhập trung bình lên trên 7.000 USD vào năm 2035, khoảng 18.000 USD nếu tính theo sức mua tương đương, Việt Nam phải xây dựng nền quản trị hiện đại.

 “Hướng tới Thịnh vượng, Sáng tạo, Công bằng và Dân chủ” là thông điệp chính được đưa ra trong báo cáo Việt Nam 2035, vừa được Bộ Kế hoạch & Đầu tư (KHĐT) cùng Ngân hàng Thế giới (WB) công bố sáng nay (23/2). Đây là báo cáo chung giữa Chính phủ và Nhóm WB đề xuất cải cách nhằm xây dựng khu vực tư nhân cạnh tranh, thể chế hiện đại. 

Tại lễ công bố Báo cáo Việt Nam 2035  Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chia sẻ, Việt Nam đã thu lượm được khá nhiều thành tựu nổi bật trong 30 năm đổi mới.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh, mục tiêu của Chính phủ là đưa Việt Nam trở thành đất nước có thu nhập trung bình cao. Hãy để Việt Nam là đất nước đáng sống. Để dạt mục tiêu này, theo Phó Thủ tướng không còn con đường nào khác là đổi mới, cải cách. 

Tuy nhiên, theo báo cáo Việt Nam 2035 GDP bình quân của Việt Nam năm 2035 chỉ đạt tối đa 4.500 USD (tương đương 12.000 USD tính theo sức mua) nếu Việt Nam không thực hiện cải cách triệt để. Một kịch bản khác cũng được "dựng" lên nếu các chương trình cải cách của Việt Nam thực hiện sâu, rộng thì dự báo GDP bình quân sẽ đạt 7.000 USD (tương đương 18.000 USD tính theo sức mua). 

Báo cáo Việt Nam 2035 công bố sáng 23/2 nhấn mạnh vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trong quá trình cải cách nền kinh tế trong 2 thập kỷ tới.

Cụ thể hoá hơn mục tiêu “đất nước thu nhập trung bình cao” mà Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đưa ra, nhóm chuyên gia của WB cho rằng, Việt Nam cần duy trì mức độ tăng trưởng tối thiểu 7%/năm. Ba trụ cột phát triển chính mà bản báo cáo đề cập, đó là nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh khu vực kinh tế tư nhân, thúc đẩy công bằng hoà nhập xã hội và nâng cao hiệu quả khu vực công.

“Do điều kiện lịch sử của Việt Nam, những thiết chế công đã bị thương mại hoá, cát cứ, manh mún và thiếu sự giám sát của người dân”, báo cáo viết và đưa ra đề xuất, Việt Nam cần gấp rút cải thiện quản trị nhằm nâng cao trách nhiệm giải trình, minh bạch dựa trên chức năng kiểm soát giữa 3 nhánh quyền lực và tạo cơ hội cho người dân góp ý về dịch vụ công của Chính phủ. Các cơ quan Nhà nước tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào các quy định kinh tế sẽ không được tham gia vào bất cứ hoạt động kinh doanh nào nhằm tránh xung đột lợi ích. Nhà nước sẽ chuyển đổi vai trò từ thiên về sản xuất kinh doanh sang xây dựng khung khổ pháp lý và kiến tạo sân chơi bình đẳng. 

Nhóm chuyên gia của WB khuyến nghị, Nhà nước không chỉ phải giảm số lượng và đầu tư vào doanh nghiệp Nhà nước đồng thời tăng cường quản trị doanh nghiệp Nhà nước còn lại, mà còn phải chấm dứt ưu đãi cho doanh nghiệp Nhà nước cũng như các doanh nghiệp tư nhân thân hữu", báo cáo nhấn mạnh.

Trở lại Việt Nam để tham dự lễ công bố báo cáo Việt Nam 2035 lần này, ông Jim Yong Kim, Chủ tịch Ngân hàng Thế giới thừa nhận thách thức lớn nhất cho Việt Nam là tập trung nguồn lực vào khu vực doanh nghiệp tư nhân, đảm bảo đất đai và nguồn vốn được cung cấp theo nguyên tắc thị trường. Báo cáo lần này đã thể hiện rõ nét mong muốn của lãnh đạo Việt Nam muốn đưa đất nước trở thành một quốc gia hiện đại, công nghiệp hoá sau một thế hệ.

“Việt Nam là một tấm gương thành công về phát triển từ một trong những nước nghèo nhất, trong 30 năm qua. Việt Nam đã duy trì được tốc độ tăng trưởng hàng năm ở mức gần 7% và đã áp dụng các chương trình mục tiêu giúp hàng chục triệu người thoát khỏi cảnh nghèo cùng cực” – ông Jim Young Kim – Chủ tịch Nhóm Ngân hàng thế giới nói.

Ví Việt Nam hiện tại cũng chính là hình ảnh Hàn Quốc cách đây 20 năm, Chủ tịch WB lạc quan, 20 năm trước không một ai nghĩ Hàn Quốc có thể vượt qua khó khăn để trở thành một cường quốc phát triển như ngày hôm nay. Nhưng đất nước Hàn Quốc phát triển hiện đại ngày nay là minh chứng rõ ràng nhất cho quyết tâm cải cách của Chính phủ nước này. Còn với Việt Nam, nỗ lực giảm tỷ lệ đói nghèo từ 50% xuống còn 5% cho thấy quyết tâm của Chính phủ ra sao khi bắt tay vào cải cách. 

 

Chính vì thế, Chủ tịch WB nhấn mạnh, tăng năng suất lao động, bảo vệ môi trường và đổi mới sáng tạo trong hoạt động kinh tế là 3 yếu tố then chốt giúp Việt Nam tăng trưởng nhanh. Ông cũng gợi ý, “phá bỏ rào cản đối với các đối tượng thiệt thòi, cung cấp dịch vụ tốt hơn cho nhóm trung lưu đô thị đang già nhanh sẽ giúp Việt Nam giữ vững thành tích ấn tượng về bình đẳng và hòa nhập xã hội. Việt Nam cần xây dựng thể chế hiện đại và minh bạch, những bước có thể giúp Việt Nam đạt được mục tiêu của mình”.

Trường Giang