2016: Năm của Syria, Donald Trump và phong trào ly khai khắp thế giới

Tuệ Minh (lược dịch)

Khi lịch sử nhìn lại năm 2016, hai từ “Donald Trump” và “kinh ngạc” chắc chắn sẽ được lặp lại nhiều lần.

Không chỉ việc một tỷ phú bất động sản trở thành Tổng thống Mỹ sau cuộc bầu cử có một không hai, nhiều sự kiện diễn ra trong năm nay cũng khiến thế giới rung chuyển bởi sự bất ngờ.

Cùng nhìn lại những sự kiện gây bất ngờ nhất trên thế giới 12 tháng qua theo tổng hợp của tờ Sydney Morning Herald dưới đây:

Tháng 1

Hàng trăm vụ lạm dụng tình dục mà thủ phạm là những người đang xin tị nạn ở Cologne, Đức vào đêm giao thừa đã khiến các lãnh đạo châu Âu vô cùng sốc sau khi chính họ đã chào đón dòng người nhập cư này trong năm 2015. Đến cuối tháng 1, Thụy Điển tuyên bố sẽ buộc 80.000 người nộp đơn tị nạn về nước và Thủ tướng Đức cũng khẳng định những người tị nạn sẽ phải trở về nước khi cuộc chiến ở quê nhà của họ kết thúc.

Những dòng tít đau lòng về nạn dịch virus Zika bùng nổ ở Brazil, khi hàng trăm đứa trẻ sinh ra với chứng đầu nhỏ do mẹ nhiễm virus khi mang thai, xuất hiện trên các tờ báo lớn của thế giới. Đến cuối tháng 1, Tổ chức Y tế Thế giới tuyên bố virus này đã “bùng nổ” ở nhiều nơi.

Zika bùng phát ở Brazil trong tháng 1. Nguồn: AP

Sau khi tin tức về một trận động đất ở gần khu vực thử hạt nhân Triều Tiên lan truyền, sự thật đã được làm sáng tỏ đó thực chất là một vụ thử bom hạt nhân của Bình Nhưỡng. Sau những lần tuyên bố miệng, lãnh đạo Kim Jong Un đã bất ngờ biến lời nói thành hành động khi liên tiếp tiến hành thử hạt nhân trong tháng 1 bất chấp nỗ lực cấm vận của quốc tế.

Tháng 2

Giáo hoàng Francis gặp gỡ Giáo trưởng Giáo hội chính thống giáo Nga, Patriarch Kirill ở Cuba sau gần một thế kỷ các nhánh của đạo Thiên chúa phương Đông và phương Tây chia rẽ.

​Lực lượng cải cách giành chiến thắng lớn trong cuộc bầu cử ở Iran, khiến quốc gia Hồi giáo này càng thêm rối loạn.

Tỷ phú Donald Trump gây chú ý. Nguồn: AP

Donald Trump không còn là một nhân tố “gây cười” khi ông giành chiến thắng ở vòng hai của cuộc chạy đua vào Nhà Trắng trong đảng Cộng hòa. Thời gian này, ông Trump tuyên bố sẽ áp dụng lại biện pháp tra tấn “trấn nước” nếu được bầu.

Tháng 3

Ngày siêu thứ Ba là sự kiện lớn nhất trong giai đoạn đầu của cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ và bắt đầu cho chuỗi chiến thắng bất ngờ của ông Trump. Đến cuối tháng 3, tỷ phú New York luôn chiếm trang nhất của các báo với những bình luận gây tranh cãi về phụ nữ và việc phá thai.

Cuộc khủng hoảng chính trị Brazil ở giai đoạn cao trào khi hàng triệu người thuộc đủ mọi phe phái chính trị đã đổ xuống đường. Tổng thống Mỹ Barack Obama đến Cuba trong chuyến thăm chính thức đầu tiên của lãnh đạo Hoa Kỳ kể từ năm 1928.

Dòng người tị nạn tiếp tục đổ về châu Âu. Nguồn: AP

Italia tiếp tục ngăn hàng trăm người tị nạn đi từ đường biển và hàng nghìn người vẫn cố gắng vượt qua Địa Trung Hải khi Slovenia, Croatia và Macedonia đóng cửa biên giới. Thế giới bắt đầu bị cuốn vào những cuộc tấn công khủng bố ở Brussels, Bỉ từ mối liên hệ với vụ tấn công Paris cuối năm 2015.

Tháng 4

Panama Papers, vụ rò rỉ hồ sơ mật lớn nhất từ trước đến nay của công ty luật Mossack Fonseca có trụ sở tại Panama. Tài liệu này đã hé màn bí mật về các thỏa thuận tài chính, trốn thuế của hàng loạt lãnh đạo thế giới, các chính trị gia, cầu thủ bóng đá và diễn viên.

Đánh bom ở Aleppo. Nguồn: AP

Các vụ đánh bom bệnh viện liên tiếp xảy ra ở thành phố Aleppo, Syria khi quân đội Nga cùng lực lượng của chính phủ Tổng thống Assad tăng cường cuộc chiến chống quân nổi dậy ở khu vực này.

Tháng 5

Lần thứ hai Hãng hàng không Ai Cập trở thành tâm điểm khi chuyến bay MS804 mất tích trên biển Địa Trung Hải. Sau hai tuần, các mảnh  vỡ được tìm thấy, và tiếp đó là hộp đen. Tổ chức khủng bố IS đã nhận trách nhiệm cho vụ tai nạn này khi khẳng định đã đặt một thiết bị nổ trên máy bay.

Brazil tước quyền lãnh đạo của Tổng thống Dilma Rousseff và thiết lập một chính phủ tạm quyền do Phó Tổng thống Michel Temer dẫn đầu và cho phép phiên toàn luận tội và Dilma được tiến hành. Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro tuyên bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc khi quốc gia này phải đối mặt với cuộc suy thoái kinh tế trầm trọng.

Bà Thái Anh Văn giành chiến thắng và trở thành lãnh đạo Đài Loan bất chấp sự cảnh báo từ phía Bắc Kinh.

Tổng thống Barack Obama trở thành người đứng đầu Hoa Kỳ đầu tiên tới thăm Hiroshima, Nhật Bản. Sau đó, ông đã tới Việt Nam.

Ông Duterte trở thành Tổng thống Philippines. Nguồn: AP

Ngày 14/5, ông Rodrigo Duterte được bầu làm Tổng thống Philippines. Dù phải đến ngày 30/6 mới nhậm chức, nhưng ngay lập tức, chiến dịch chống ma túy của ông đã bắt đầu. Đến cuối tháng 7, 300 tội phạm ma túy đã bị giết mà không qua xét xử, cho đến nay con số này đã lên đến gần 6.000  người.

Tháng 6

Một người đàn ông đã xả súng vào câu lạc bộ đêm ở Orlando, Florida, Mỹ khiến 49 người thiệt mạng và 53 người bị thương. Vụ việc đã làm chấn động cộng đồng người đồng tính trên toàn thế giới cũng như tranh cãi về luật kiểm soát súng đạn tại Mỹ.

WikiLeaks bắt đầu phát tán các thư điện tử bị rò rỉ từ đảng Dân chủ. Phong trào phản đối Donald Trump có được động lực sau khi nhiều thành viên đảng Cộng hòa bày tỏ sự không ủng hộ ông Trump trong Hội nghị vào tháng sau.

Phe Brexit giành chiến thắng ở Anh. Nguồn: Bloomberg

Cả thế giới đã phải choáng váng sau khi người Anh bỏ phiếu về việc có rời khỏi Liên minh châu Âu hay không và phe Brexit (rời đi) đã giành chiến thắng sít sao. Lãnh đạo chiến dịch Brexit Nigel Farage đã tuyên bố kết quả này là “ngày độc lập” của Vương quốc Anh. Ngay sau đó, mọi việc trở nên rõ ràng hơn khi quốc gia chia rẽ này sẽ còn rất nhiều việc phải làm nếu muốn rời EU.

Tháng 7

Hàng loạt vụ tấn công khủng bố xảy ra ở một quán cà phê tại Dhaka, Bangladesh, khiến 22 người thiệt mạng; sau đó là vụ “một con sói đơn độc” đã đâm xe tải vào đám đông bên bờ sông Nice, Pháp nhân ngày lễ Bastille, khiến 82 người thiệt mạng.

Cuộc đảo chính bất thành ở Thổ Nhĩ Kỳ. Nguồn: Getty

Thổ Nhĩ Kỳ ngăn chặn thành công một vụ đảo chính trong vòng 24 giờ và bắt đầu cho chiến dịch “thanh trừng” của Tổng thống Erdogan khi hàng nghìn thẩm phán, công chức nhà nước, giáo viên và quân nhân bị bắt vì cáo buộc liên quan tới tổ chức của giáo sĩ Fethullah Gulen ở Mỹ.

Tỷ phú Donald Trump chính thức trở thành ứng viên Tổng thống của đảng Cộng hòa.

Tháng 8

Những báo cáo đầu tiên về việc Nga can thiệp vào cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ xuất hiện.

Một trận động đất siêu mạnh ở trung tâm Italia làm 159 người thiệt mạng và phá hủy toàn bộ một thị trấn.

Động đất ở Italia xóa sổ cả một thị trấn. Nguồn: AP

Thế vận hội Olympic Rio diễn ra khá thành công mà không bị ảnh hưởng bởi Zika, khủng bố. Tổng thống Brazil Dilma Rousseff bị luận tội và chính thức rời nhiệm sở.

Tháng 9

Cuộc tranh luận đầu tiên trong chiến dịch chạy đua vào Nhà Trắng giữa hai ứng viên Donald Trump và Hillary Clinton. Cựu Ngoại trưởng Mỹ đã giành được số điểm cao hơn nhưng các nhà quan sát đã rất ngạc nhiên khi thấy rằng ông Trump cũng thể hiện không tồi.

Bà Clinton có được lợi thế trong cuộc tranh luận đầu tiên. Nguồn: AP

Tháng 10

Colombia khiến cả thế giới bất ngờ khi từ chối thỏa thuận hòa bình với lực lượng FARC trong cuộc chiến kéo dài hơn 50 năm. Dù không biết hòa bình có đến được với quốc gia Nam Mỹ này hay không nhưng chỉ một tuần sau đó, Tổng thống Colombia Juan Manuel Santos đã giành được giải thưởng Nobel hòa bình.

Đệ nhất phu nhân Michelle Obama phát biểu ủng hộ bà Clinton. Nguồn: AP

Rò rỉ video nói xấu phụ nữ gây trấn động của ứng viên Tổng thống Donald Trump và ông tiếp tục nhận không ít chỉ trích. Nhưng đến cuối tháng 10, đối thủ của ông, bà Hillary Clinton cũng phải hứng chịu một vụ việc không kém phần nghiêm trọng khi FBI tuyên bố lật lại vụ sử dụng email cá nhân của bà.

Tại Hàn Quốc, scandal chính trị bắt đầu nhen nhóm là bùng lên, báo hiệu hồi kết cho nữ Tổng thống đầu tiên của nước này, bà Park Geun-hye.

Tháng 11

Chỉ trong vòng hơn 24h trước ngày bầu cử Mỹ, FBI xóa bỏ cáo buộc cho bà Clinton và mọi khảo sát, thăm dò dư luận và dự đoán đều cho rằng bà sẽ trở thành Tổng thống Mỹ. Thế nhưng, bất ngờ lớn nhất của năm 2016 đã xảy ra khi tỷ phú bất động sản New York, Donald Trump giành chiến thắng áp đảo về số phiếu đại cử tri (306 so với 232) dù không được nhiều phiếu phổ thông hơn bà Clinton. Điều này đã xác nhận một sự thật không thể chối cãi rằng ông Donald Trump đã trở thành Tổng thống đời thứ 45 của Hoa Kỳ, một nhà lãnh đạo xuất thân từ doanh nhân và không hề có kinh nghiệm chính trường.

Ông Trump trở thành Tổng thống đắc cử của Hoa Kỳ. Nguồn: NY Times

Vụ bê bối xung quanh bà Park Geun-hye tiếp tục diễn biến xấu và hàng chục nghìn người dân Hàn Quốc đã xuống đường biểu tình vào cuối tuần để yêu cầu bà từ chức. Bạn thân của bà bị bắt vì cáo buộc tham nhũng và “giật dây” chính phủ. Bà Park đã lên tiếng xin lỗi, bị buộc thôi giữ chức Tổng thống và đang chờ xét xử.

Một chiếc máy bay Bolivia chở theo các thành viên của đội bóng Chapecoense, Brazil đã bị tai nạn khiến 75 người thiệt mạng, trong đó có hầu hết toàn bộ đội bóng.

Tháng 12

Thái tử Thái Lan Maha Vajiralongkorn chính thức lên ngôi trở thành Vua Rama X sau cái chết của nhà vua Bhumibol Adulyadej hồi tháng 10.

Đến lượt người dân Italia tiến hành trưng cầu dân ý về các cải cách của chính phủ và phe đối lập đã giành chiến thắng. Thủ tướng Italia Matteo Renzi ngay sau đó đã từ chức. Một ngày sau đó, Thủ tướng New Zealand John Key cũng bất ngờ tuyên bố từ chức dù ông rất thành công trong sự nghiệp chính trị của mình.

Tổng thống Syria Assad, cùng với sự hỗ trợ của Nga và Iran, đã tuyên bố giành lại quyền kiểm soát thành phố Aleppo từ tay lực lượng nổi dậy và bắt đầu di tản người dân thường. Miền đông Aleppo đã được giải phóng song giải pháp cho cuộc nội chiến kéo dài 6 năm qua ở Syria vẫn chưa xuất hiện.

Kẻ ám sát đại sứ Nga tại Thổ Nhĩ Kỳ. Nguồn: AP

Bất ngờ cuối năm vẫn chưa kết thúc khi một cảnh sát mới bị bãi nhiệm của Thổ Nhĩ Kỳ đã ngang nhiên ám sát Đại sứ Nga, Andrei Karlov khi ông đang phát biểu khai mạc triển lãm ở Ankara. Tên này đã bị bắn chết sau khi hô lớn: “Đừng quên Aleppo, đừng quên Syria”.

Cũng cùng ngày hôm đó, một chiếc xe tải lao vào đám đông ở khu chợ giáng sinh tại Berlin, Đức khiến 12 người thiệt mạng và gần 50 người bị thương. Tổ chức IS đã nhận trách nhiệm cho vụ việc tương tự vụ ở Nice, Pháp này. Cảnh sát Đức yêu cầu người dân cảnh giác nhưng có lẽ những vụ khủng bố như vậy đã không còn gây ngạc nhiên cho nhiều người nữa.

Và đúng ngày giáng sinh, chiếc máy bay Tu-154 của Bộ Quốc phòng Nga đã gặp tai nạn, rơi xuống Biển Đen chỉ vài phút sau khi cất cánh từ thành phố Sochi, khiến toàn bộ 92 người trên máy bay thiệt mạng.

Trước khi năm 2016 kết thúc, thế giới vẫn tiếp tục chứng kiến nhiều vụ việc đau lòng, các âm mưu khủng bố như vụ tấn công ở Melbourne vào đêm giáng sinh, nghi phạm khủng bố Berlin bị bắn chết ở Italia. Và ở nhiều nơi trên thế giới như Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Mỹ và châu Âu, cảnh sát đang phải làm việc tăng ca để đảm bảo những vụ tấn công khủng bố không thể kéo dài từ năm 2016 sang năm mới 2017.

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet