Chính phủ Đức đã bắt đầu chuẩn bị cho tình huống Hy Lạp rời khỏi khối đồng tiền chung châu Âu, trong khi Liên minh Châu Âu chỉ còn 24 giờ để cứu vãn giấc mơ khối kinh tế chung khỏi sự sụp đổ.

Các Bộ trưởng Tài chính châu Âu đã không chấp thuận những đề nghị của Hy Lạp để có gói cứu trợ mới sau 9 tiếng đồng hồ bàn bạc. Các chủ nợ lên án Athens phá hoại lòng tin của họ, trong khi tương lai của Khối đồng tiền chung Châu Âu trở nên mịt mù hơn chỉ 15 năm sau khi được thành lập.

Được coi là cơ hội cuối cùng để cứu lấy khối đồng tiền chung châu Âu, các Bộ trưởng sẽ tiếp tục họp bàn trong ngày 12/7 trước thềm một cuộc họp thượng đỉnh giữa nguyên thủ các nước EU vào buổi tối cùng ngày để đưa ra quyết định cuối cùng, hoặc đưa ra một thỏa thuận mới hoặc chấp thuận để Hy Lạp ra đi.

Một người Hy Lạp cầm biểu ngữ viết rằng "Tsipras, người dân trả lời là Không" để phản đối điều kiện của các chủ nợ Châu Âu.

Nếu không có thỏa thuận mới, chính phủ Đức sẽ chuẩn bị để đàm phán với Hy Lạp nhằm đảm bảo nước này chỉ rời EU tạm thời trong vòng 5 năm, qua đó hỗ trợ nhân đạo cho Hy Lạp trong thời kỳ chuyển đổi.

Các chủ nợ đã lên tiếng bày tỏ sự thiếu tin tưởng với Athens, một tuần sau khi chính phủ Hy Lạp tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý và phần lớn người dân bày tỏ ý kiến phản đối những điều kiện của châu Âu để được cứu trợ kinh tế.

Tuy nhiên, Thủ tướng Hy Lạp Alexis Tsipras mới đây đã nhận được sự ủng hộ của quốc hội khi ông đưa ra một loạt những chính sách cắt giảm chi tiêu và tăng thuế nhằm có được chương trình cứu trợ kéo dài 3 năm với khoản ngân sách vào khoảng 75 – 100 tỉ euro.

Nhưng các bộ trưởng tài chính châu Âu vẫn còn hoài nghi đối với sự kiện này, khi ông Tsipras đã từng gọi các chính sách này là “sự nhục nhã” và “đe dọa” chỉ 7 ngày trước đó.

“Chúng ta không thể chỉ phụ thuộc vào những lời hứa”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đức Wolfgang Schauble tỏ ra cứng rắn. “Trong những tháng vừa qua, niềm tin giữa châu Âu và Hy Lạp đã bị hủy hoại rất nhiều”.

Hiện nội bộ các nước trong Khối đồng tiền chung Châu Âu đang bày tỏ những ý kiến phản đối, và một số nước đã lên tiếng từ chối giải cứu Hy Lạp bằng Quỹ Bình ổn Tài chính Châu Âu (ESM). Bộ trưởng Bộ tài chính Phần Lan Alexander Stubb cho biết: “Tôi không tin chúng tôi sẽ cho Hy Lạp vay vốn dưới bất kỳ hình thức nào”.

Chủ tịch của nhóm các bộ trưởng tài chính châu Âu, ông Jeroen Dijsselbloem cho biết: “Tình hình đang rất khó khăn. Vấn đề lớn ở đây là niềm tin. Liệu chúng ta có thể tin rằng chính phủ Hy Lạp sẽ làm những gì họ đã hứa, sẽ thực thi những chính sách mà họ đưa ra trong thời gian tới?”

Bộ trưởng Tài chính Hy Lạp Euclid Tsakalotos và Bộ trưởng Pháp Michel Sapin tại Brussels, Bỉ.

Pháp vẫn là đồng minh có ảnh hưởng nhất của Hy Lạp, khi nước này đã có những động thái ngoại giao nhằm thuyết phục các nước yếu hơn trong khu vực cung cấp thêm ngân sách để cứu Hy Lạp. Những nỗ lực này dường như giờ đây đã trở nên vô hiệu.

Dù vậy, Bộ trưởng Bộ Tài chính Pháp Michel Sapin khen ngợi chính phủ Hy Lạp đã “dũng cảm” khi chấp thuận một phần điều kiện. “Giờ đây chúng ta cần phải có niềm tin, cần phải chắc chắn rằng những gì được chính phủ Hy Lạp công bố là những gì họ sẽ thực hiện”, ông nói.

Các chủ nợ đang yêu cầu Athens áp dụng các biện pháp tiết kiệm ngân sách ngặt nghèo hơn để đổi lấy khoản tiền cho phép Hy Lạp mở cửa ngân hàng trở lại và tránh vỡ nợ.

Khủng hoảng nợ của Hy Lạp đã làm hệ thống ngân hàng của Hy Lạp trở nên kiệt quệ. Họ cần một khoản vốn lên đến 25 tỉ euro, gần gấp đôi so với con số dự đoán trước khi nền kinh tế rơi vào hỗn loạn trong những tuần gần đây.

Bộ trưởng Bộ Kinh tế Hy Lạp George Stathakis thừa nhận rằng, ngay cả khi thỏa thuận mới được hai bên thông qua, đất nước sẽ không thể nới lỏng kiểm soát tài chính trong vòng hai tháng sau đó.

Thủ tướng Tsipras dự kiến sẽ thực hiện hoạt động thay đổi nhân sự trong nội các vào tuần tới. Mục tiêu chính của ông giờ đây là đảm bảo rằng việc ông chấp thuận cắt giảm chi tiêu sẽ giúp đất nước có thể cắt bỏ một phần khối nợ công lên đến 330 tỉ euro của Hy Lạp.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ trang điện tử của tờ Telegraph (Anh), một nhật báo khổ rộng phát hành buổi sáng hàng ngày tại Vương quốc Anh và nhiều quốc gia khác.

Anh Tuấn (lược dịch)