Ngày 24/6 tại Đà Nẵng, lần đầu tiên đại diện 29 nước châu Phi, châu Á và Hoa Kỳ đã họp bàn đánh giá thực trạng buôn bán tê tê trên toàn cầu và nguy cơ tuyệt chủng loài thú hoang dã này.

Cuộc hội thảo được tiến hành bởi sự điều phối của Tổ chức Humane Society International, dưới sự chủ trì của ông Hà Công Tuấn, Thứ trưởng Bộ NN-PTNT và bà Claire Pierangelo, Phó Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam nhằm xây dựng kế hoạch bảo tồn chung đối với một trong những loài động vật có vú bị buôn bán trái phép lớn nhất trên thế giới.

Hội thảo đánh giá thực trạng buôn bán loài tê tê trên toàn cầu khai mạc tại Đà Nẵng sáng 24/6 (Ảnh: HC)

Tham dự cuộc họp còn có đại diện Cục Cá và các loài hoang dã Hoa Kỳ (U.S. Fish and Wildlife Service), Quỹ Quốc tế về Phúc lợi động vật (International Fund for Animal Welfare), Hội đồng bảo vệ Tài nguyên thiên nhiên (Natural Resources Defense Council), tổ chức Freeland cùng các chuyên gia đến từ Ủy ban vì Sự sống còn các Loài thuộc Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN).

Trong 3 ngày, các đại biểu tập trung thảo luận các biện pháp đấu tranh, ngăn chặn tình trạng buôn bán trái phép loài tê tê một cách có hiệu quả hơn, những kinh nghiệm quản lý, bảo tồn, kiểm soát buôn bán các mẫu vật tê tê; đồng thời đưa ra các giải pháp tạo thu nhập thay thế cho những cộng đồng bị ảnh hưởng nhằm đảm bảo an sinh xã hội, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và đảm bảo phát triển bền vững.

 Tham dự hội thảo có đại diện 29 nước châu Á, châu Phi và Hoa Kỳ có loài tê tê phân bố (Ảnh: HC)

Theo bà Lori Faeth, Quyền Trợ lý thư ký Phòng Quốc hải vụ, Bộ Nội Vụ Hoa Kỳ, nếu không có sự hợp tác quốc tế chiến lược và kịp thời, loài tê tê có thể sẽ bị tuyệt chủng do vấn nạn buôn bán trái phép. 

Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Phùng Tấn Viết cho hay, các năm qua lực lượng chức năng của TP đã xử lý gần 200 vụ vi phạm đối với động vật hoang dã, trong đó có gần 100 cá thể tê tê bị buôn bán trái phép. Hầu hết số vụ vi phạm là do vận chuyển trái phép quá cảnh qua địa bàn Đà Nẵng để đến các địa phương trong nước và ra nước ngoài.

Trước tình hình đó, ông Hà Công Tuấn cho rằng cuộc hội thảo lần này thực sự là cơ hội quý để các tổ chức, các bên liên quan có sự trao đổi, liên hệ và cùng thảo luận về những vấn đề mà các loài động thực vật hoang dã nói chung, tê tê nói riêng đang phải đối mặt. Với sự phối hợp của các phái đoàn đến từ nhiều nước phân bố tê tê trên thế giới, ông hy vọng qua hội thảo sẽ tìm ra được những biện pháp và hành động đúng đắn để giải quyết vấn nạn vừa nêu.

Bà Claire Pierangelo, Phó Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam phát biểu tại hội thảo (Ảnh: HC)

Bà Claire Pierangelo nhấn mạnh: “Hoa Kỳ tự hào được làm đối tác với Việt Nam trong việc hướng các nỗ lực quốc tế vào việc bảo vệ các loài quý hiếm này. Năm nay, Hoa Kỳ và Việt Nam kỷ niệm 20 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao. Hội nghị lần này là một ví dụ cho thấy việc tăng cường quan hệ không chỉ có lợi cho 2 nước mà còn có lợi cho cả cộng đồng thế giới khi chúng ta cùng nhau làm việc để giải quyết những vấn đề xuyên quốc gia cấp bách nhất của thời đại”.

Chứng kiến sự kiện các quốc gia có phân bố loài tê tê cùng hợp tác để giảm thiểu tình trạng buôn bán trái phép quốc tế, TS Teresa Telecky, Giám đốc Bộ phận Loài hoang dã của Tổ chức Humane Society International đánh giá: “Đây là bước đi quan trọng trong việc ngăn chặn sự tuyệt chủng của loài vật đang bị khai thác quá mức này. Cuộc họp lần đầu tiên này chắc chắn sẽ mang lại những kết quả tốt đẹp để xây dựng một kế hoạch bảo tồn loài tê tê châu Á và châu Phi khỏi sự khai thác quá mức”.

Tê tê là loài thú có vảy, kích thước nhỏ đến vừa, thường sống về đêm và là loài động vật có vú ăn kiến và mối được thấy tại các vùng châu Á và châu Phi cận Sahara. Cơ thể tê tê được bao phủ bởi một lớp vảy keratin, với thành phần cấu tạo là protein tương tự như móng tay con người hay như sừng tê giác.

Tê tê hiện đang bị đe dọa bởi nạn buôn bán trái phép cả ở cấp trong nước và quốc tế để lấy vảy, thịt và da. Vảy tê tê thường được sử dụng trong y học cổ truyền châu Á như một loại thuốc chữa bệnh đắt tiền. Trong thập kỷ qua, có hơn một triệu con tê tê đã bị buôn bán qua các nước. Tê tê thường không phát triển tốt trong môi trường nuôi nhốt. Tốc độ sinh sản khá chậm và mật độ quần thể thấp cho thấy sự không bền vững của các hoạt động buôn bán hiện đang diễn ra.

Hiện vấn nạn săn trộm và buôn bán trái phép tê tê vẫn đang diễn ra ở cấp độ cao dù đã có nhiều quy định ở cấp độ quốc gia và quốc tế về bảo tồn động, thực vật hoang dã. Hoạt động buôn bán thương mại quốc tế loài tê tê Châu Á đã bị cấm theo các quy định của Công ước quốc tế về buôn bán các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp quý hiếm (CITES). Nhiều quốc gia cũng đã ban hành luật nghiêm cấm việc bắt giữ và buôn bán trong nước loài động vật này.

HẢI CHÂU