Theo các chuyên gia nội tiết, bệnh đái tháo đường đang trở thành đại dịch. Cứ 3 giây lại có một người được chẩn đoán đái tháo đường. Bệnh với nhiều biến chứng rất khó chịu, nguy hiểm.

Biến chứng bàn chân ở bệnh nhân tiểu đường

Gia tăng bệnh tiểu đường ở trẻ nhỏ 

Tại Bệnh viện Nội tiết trung ương, bà Cao Thị P., Thịnh Liệt, Hà Nội bị tiểu đường 10 năm nay. Bà P. cho biết mình bị tiểu đường và hầu như tháng nào bà cũng phải vào viện vì biến chứng do bệnh gây ra. 

Được chẩn đoán từ sớm, được bác sĩ tư vấn nên bà P. ý thức được bệnh tiểu đường của mình, song bà vẫn không thể tránh được biến chứng.

Bà P. kể năm ngoái mắt bắt đầu mờ. Chỉ trong vòng 3 ngày mắt bà mờ tịt và phải mổ cấp cứu ở Bệnh viện mắt trung ương. Còn biến chứng bàn chân, nó trở thành nỗi kinh hoàng của bà khi tháng nào cũng phải vào viện xử lý biến chứng bàn chân. Có khi thấy vết thương 1 – 2 ngày chưa kịp vào viện là đã bốc mùi rất sợ.

Không chỉ bệnh ở người lớn, TS Phan Hướng Dương – Phó giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương cho biết - bệnh tiểu đường tuyp 2 còn gia tăng ở trẻ nhỏ. Hiện TS Dương đang điều trị cho các cháu từ 11 đến 15 tuổi.

TS Dương cho rằng, đa số bệnh tiểu đường đều đến do lối sống ăn nhiều chất giàu năng lượng, lười hoạt động thể dục gây nên. Ở trẻ em hiện nay, TS Dương cảnh báo đó là thói quen các bậc phụ huynh chăm lo học hành hơn là chăm sóc sức khỏe của con, đặc biệt là ở các thành phố lớn. 

Trẻ nhỏ bị áp lực học hành quá lớn, không có thời gian vận động. Ngoài ra, các thiết bị điện tử như ti vi, điện thoại đang cướp đi thời gian vận động của trẻ gây nên tình trạng thừa cân béo phì.

Bác sĩ khám biến chứng võng mạc ở bệnh nhân tiểu đường tuyp 2

Ở trẻ nhỏ hay người lớn, bệnh đều phát triển âm thầm. Đến khi xảy ra các triệu chứng kinh điển của tiểu đường là sụt cân, mệt mỏi, khát nước, đi tiểu nhiều, thậm chí có biến chứng về bàn chân, mạch máu, mắt mới phát hiện ra thì việc chăm sóc biến chứng đã muộn.

Ở trẻ nhỏ, TS Dương khuyến cáo nếu cháu bị tiểu đường không chăm sóc quản lý dinh dưỡng tốt, chỉ 4 – 5 năm sau các cháu giảm thị lực và 10 năm sau chuyển sang suy thận… lúc đó tương lai của các cháu rất khổ. Khi bị tiểu đường không chữa khỏi được mà chỉ có thể quản lý đường huyết tránh biến chứng.

Những con số giật mình 

Giáo sư Thái Hồng Quang – Chủ tịch hội Nội tiết – Đái tháo đường Việt Nam cho biết, bệnh đái tháo đường không thể xem thường được nữa.

Theo thông báo mới nhất của Liên đoàn Đái tháo đường thế giới IFD, năm 2015 toàn thế giới có 415 triệu người bị bệnh đái tháo đường. Có nghĩa là cứ 11 người có 1 người bị bệnh đái tháo đường. 

Con số này tới năm 2040 sẽ là 642 triệu người. Như vậy cứ 10 ngày thì có 1 người bị đái tháo đường. 

Bên cạnh đó, cùng với việc tăng sử dụng thực phẩm không thích hợp, không hoạt động thể lực ở trẻ em ở nhiều quốc gia, bệnh đái tháo đường tuyp 2 đang có xu hướng gia tăng cả ở trẻ em, trở thành vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng.

Đặc biệt, số người đái tháo đường ở các nước có thu nhập thấp và trung bình tiếp tục gia tăng và là một thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của nhiều quốc gia. Năm 2040, tỷ lệ đái tháo đường ở Châu Phi sẽ tăng gấp đôi.

Một nửa số người bị bệnh đái tháo đường chưa được chẩn đoán, rất nhiều bệnh nhân đái tháo đường tuyp 2 bị bệnh trong thời gian dài mà không biết mình bị bệnh, khi được chẩn đoán bệnh thì đã có nhiều biến chứng. 

Đây là nhóm đối tượng ốm yếu, quanh năm, tử vong sớm, là gánh nặng cho bản thân và gia đình, xã hội. 

Bệnh đái tháo đường gây nên nhiều biến chứng, là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tim mạch, mù lòa, suy thận và cắt cụt chi.

Theo Giáo sư Quang trong 415 triệu bệnh nhân bị đáo tháo đường năm 2015 thì có trên 93 triệu người lớn bị bệnh lý võng mạc gây mù lòa do đái tháo đường.

Điều trị, chăm sóc bệnh đái tháo đường và các biến chứng của nó được bắt đầu trong chương trình săn sóc sức khỏe ban đầu, bao gồm cả tầm soát, các biến chứng bệnh đái tháo đường, trong đó có bệnh lý võng mạc, để xác định sớm, điều trị kịp thời có thể ngăn chặn tình trạng mất thị lực, mất chất lượng sống của người bệnh.

Chi phí y tế trên toàn cầu những năm gần đây đã dành 12% cho điều trị, người trưởng thành mắc bệnh đái tháo đường. Số tiền, chi phí cho bệnh đái tháo đường năm 2015 là 673 tỷ đô la Mỹ, và ước tính đến năm 2040 là 802 tỷ đô la Mỹ.

Trong khi đó, GS Quang cho rằng bệnh đái tháo đường hoàn toàn có thể dự phòng, ngăn chặn được. Có tới 70% bệnh nhân đái tháo đường type 2 có thể dự phòng, ngăn chặn và làm chậm xuất hiện bệnh bằng cách tuân thủ lối sống lành mạnh, dinh dưỡng và tập thể lực hợp lý. 

Theo tài liệu của IFD, năm 2015 Việt Nam, ở lứa tuổi từ 20 đến 79,  có 3,5 triệu người bị đái tháo đường, 1,8 triệu người đái tháo đường chưa được chẩn đoán và 53.000 người tử vong do bệnh đái tháo đường.

Phương Thúy