Hôm 9/5, phóng viên Andrew Roth của tờ The Washington Post cho hay, ông cùng nhiều nhà báo phương Tây khác đã được Bộ Ngoại giao Nga mời theo chân quân đội Nga gần 3 ngày ở Syria.

Moscow đã mời khoảng hơn 100 nhà báo quốc tế, đến từ các tờ báo và hãng tin lớn như The Washington Post, The New York Times, CNN, BBC và cả phóng viên Nga. Máy bay Ilyushin-62 của Bộ Quốc phòng Nga chở đoàn từ Moscow tới căn cứ không quân Hmeimim ở Syria.

Theo ông Andrew, căn cứ không quân Hmeimin đã được quân đội Nga bí mật cải tạo trước khi Nga bắt đầu can thiệp quân sự vào Syria hồi tháng 9/2015. Khi đoàn phóng viên tới đây, các binh sĩ Nga đang diễn tập kỉ niệm Ngày Chiến thắng.  Căn cứ sạch sẽ và khá ấn tượng, có cả sân bóng chuyền, các khu vực tập luyện, khu vực hỗ trợ tâm lý cho các binh sĩ, một phòng họp, một phòng ăn.

Trên đường băng, có khoảng một chục máy bay bao gồm máy bay ném bom Su-24 và Su-34 cũng như máy bay chiến đấu Su-35. Theo phóng viên Andrew, căn cứ này khá bận rộn, với khoảng 20 phi vụ một ngày.

Các binh sĩ Nga tại căn cứ Hmeimin ở Syria.

Phát ngôn viên Igor Konashenkov của quân đội Nga cho hay, lực lượng tại căn cứ này có trách nhiệm không kích vào các vị trí của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS). Phóng viên quan sát thấy, một số máy bay Su-24 ném bom trước khi quay trở lại căn cứ còn một số khác trở về với số bom còn nguyên.

Khi được hỏi về thông tin một bệnh viện ở Aleppo bị không kích hồi tháng trước, giết chết ít nhất 55 người, ông Konashenkov đã lấy ra một bức ảnh vệ tinh và cho rằng, bệnh viện đó không hề bị đánh bom và rằng tin tức trên là bịa đặt.

Sau khi rời điểm dừng chân đầu tiên, đoàn phóng viên rời căn cứ và được đưa qua những vùng quê Syria, qua các con đường cao tốc, hướng tới Kaukab, một ngôi làng ở phía bắc thành phố Haman. Đây là nơi quân đội Nga đã hậu thuẫn quân chính phủ đánh bại nhóm khủng bố al-Nusra. Hàng trăm dân làng tụ tập ngoài đường, cầm theo cờ Nga và các bức ảnh chân dung của Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Trẻ em nhận các gói cứu trợ nhân đạo từ quân đội Nga.

Một số phóng viên quốc tế chụp ảnh cùng lực lượng chính phủ Syria hôm 

Một binh sĩ chính phủ có tên Firas cho hay, anh đến từ Homs. Vợ và cha mẹ ông đã bị IS hành quyết. Andrew dẫn lời ông này vừa cười chua chát vừa nói: “Giờ tôi chỉ có một mình. Tôi sẽ không bao giờ ngừng chiến đấu”.

Một người đàn ông khác tự xưng là cựu cảnh sát trưởng ở Kaukab cho biết ông cảm ơn Nga vì đã hỗ trợ quân đội Syria. Ông đã phải lẩn trốn 5 năm kể từ khi cuộc nội chiến xảy ra và giờ ông muốn trở lại làm việc.

Sau 2 giờ ở Kaukab, đoàn phóng viên lại di chuyển bằng xe buýt hơn bốn tiếng đồng hồ theo dọc các con đường ven biển quanh co để tới một khách sạn ở Latakia, phía tây bắc Syria. Đó là một khách sạn 5 sao có tầm nhìn vô cùng đẹp ra biển nước xanh trong vắt của Địa Trung Hải. Theo Andrew, nơi đây đẹp đến nỗi, bạn sẽ đột nhiên quên đi rằng Syria đang trong một cuộc nội chiến.

Thành phố cổ Palmyra đã bị IS tàn phá nặng nề.

Sau khi nghỉ ngơi ở khách sạn, 7 giờ sáng ngày hôm sau, đoàn phóng viên tới Palmyra, một thành phố cổ có ý nghĩa quan trọng mà chính phủ Syria mới dành lại được từ tay IS với sự trợ giúp của quân đội Nga.

Ở đây không có mạng, sóng di động cũng rất kém. Đoàn phóng viên đã có 7 tiếng đi lòng vòng quanh thành phố với sự bảo vệ hết sức nghiêm ngặt . Lối vào các con đường đều được phong tỏa để nhường đường cho đoàn xe phóng viên quốc tế.

Tại Palmyra, nhiều di tích đã bị phá hủy. Tuy nhiên, các quan chức Nga cho rằng chúng vẫn còn rất giá trị. Đại sứ Nga tại UNESCO chỉ trích phương Tây vì đã không hợp tác với chính phủ Assad để phục hồi các di tích.

Trong khi có mặt ở Palmyra, đoàn phóng viên vẫn nghe thấy tiếng súng nổ ở gần đó. Theo các quan chức Nga, đang có một cuộc giao tranh cách đó khoảng 10 dặm. Một căn cứ quân sự của Nga vừa xuất hiện ở đây với mục đích được công bố là nhằm hỗ trợ chính phủ Syria rà phá bom mìn. Căn cứ được dựng nhanh với các dãy lều, tập trung các hệ thống phòng không và xe bọc thép.

Trong nhà hát cổ Palmyra đang diễn ra một buổi hòa nhạc. Bộ trưởng Văn hóa Nga Vladimir Medinsky cũng tham dự. Các nhà hoạt động trẻ của Syria cho biết họ đang cố kêu gọi sự trợ giúp quốc tế để phục hồi Palmyra.

Buổi hòa nhạc sẽ được phát sóng trên truyền hình quốc gia Nga. Nhạc trưởng nổi tiếng người Nga Valery Gergiev và ông Sergei Roldugin, nghệ sĩ cello, bạn thân của Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng tham dự buổi hòa nhạc.

Bộ phận báo chí của nhà hát cho biết: "Với lời nguyện cầu cho Palmyra. Âm nhạc sẽ làm sống lại các bức tường cổ xưa của nhà hát Palmyra nổi tiếng thế giới”.

Sau khi tham dự buổi hòa nhạc, đoàn phóng viên đã rời Syria về Moscow, kết thúc 56 giờ theo chân quân đội Nga ở Syria.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ The Washington Post, nhật báo lớn nhất và là lâu đời nhất tại Washington D.C, Mỹ. Bên cạnh những tờ báo lớn khác như The New York Times, The Wall Street Journal và Los Angeles Times, The Washington Post thường đăng tải các phóng sự về Nhà Trắng, Quốc hội và những khía cạnh khác của chính phủ Mỹ.

PHẠM KHÁNH (Lược dịch)