Bộ Tư pháp đã nhận được khoảng 6,5 triệu lượt ý kiến của người dân, được tổng hợp trong báo cáo của 27 Bộ, ngành, tổ chức ở Trung ương, 44 Ủy ban Nhân dân tỉnh, thành phố…
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường đã có những chia sẻ tại chuyên mục Dân hỏi – Bộ trưởng trả lời tối 26/4 về Dự thảo Bộ luật Dân sự sửa đổi.

Một độc giả đặt câu hỏi: Việc lấy ý kiến nhân dân đối với Dự thảo Bộ luật dân sự (sửa đổi) đã kết thúc vào ngày 5/4. Không biết các ý kiến đóng góp có tới được Bộ trưởng hay không?

Tính đến ngày 22/4/2015, Bộ Tư pháp đã nhận được khoảng 6,5 triệu lượt ý kiến của người dân, được tổng hợp trong báo cáo của 27 Bộ, ngành, tổ chức ở Trung ương, 44 Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố và hàng ngàn ý kiến độc lập gửi về Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp…

Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính phủ đều yêu cầu phải tổng hợp một cách đầy đủ, nghiêm túc, khách quan trung thực ý kiến của nhân dân, nghiên cứu kỹ lưỡng để tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật hoặc giải trình với nhân dân. Hiện nay, chúng tôi đã thực hiện nghiêm túc các yêu cầu này.

Báo cáo tổng hợp, tiếp thu giải trình ý kiến của nhân dân đối với Bộ luật dân sự sửa đổi đã được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Tư pháp, mọi người có thể theo dõi ý kiến của mình đã đến với Bộ Tư pháp hay chưa.

Đa số ý kiến của người dân tập trung vào vấn đề gì trong 10 vấn đề trọng tâm đưa ra lấy ý kiến, thưa Bộ trưởng?

Điều mà người dân quan tâm là điểm mới của của Dự thảo luật về trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền trong bảo vệ quyền dân sự. Theo quy định của Bộ luật dân sự hiện hành, tất cả các quyền dân sự của cá nhân, pháp nhân đều được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ.

Bộ luật cũng quy định về việc không có pháp luật thì được áp dụng tập quán, không có tập quán thì áp dụng quy định tương tự của pháp luật. Tuy nhiên, Bộ luật lại chưa quy định cụ thể trách nhiệm của Tòa án, cơ quan khác có thẩm quyền phải thụ lý, giải quyết vụ việc dân sự của người dân… Để khắc phục bất cập này, Dự thảo Bộ luật bổ sung quy định, cơ quan khác có thẩm quyền không được từ chối yêu cầu giải quyết vụ việc dân sự vì lý do chưa có điều luật áp dụng.

Trong trường hợp này, trước hết ưu tiên thỏa thuận của các chủ thể, nếu chủ thể không thỏa thuận được thì áp dụng tập quán, áp dụng tương tự pháp luật, các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự, lẽ công bằng, án lệ có thể được áp dụng xem xét giải quyết.

Nhiều độc giả hỏi: Hiện nay việc khởi kiện của người dân được thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định, người dân sẽ không còn quyền khởi kiện của mình. Quy định như vậy vô hình trung đã hạn chế quyền lợi của người dân. Dự thảo luật có khắc phục vấn đề này hay không, thưa Bộ trưởng?

Quy định như vậy đúng là thuận lợi cho Tòa án, Nhà nước, vô hình trung đã tạo ra cơ chế để tòa án từ chối giải quyết vụ việc, chưa giúp giải quyết được một cách triệt để và dứt điểm các tranh chấp phát sinh. Khắc phục hạn chế này, Dự thảo luật không quy định về thời hiệu khởi kiện, theo đó mọi trường hợp khi cá nhân, pháp nhân có yêu cầu về giải quyết vụ việc dân sự thì Tòa án phải thụ lý, giải quyết.

Tuy nhiên cá nhân, pháp nhân đó có được hưởng quyền hay được miễn trừ nghĩa vụ dân sự hay không thì Tòa án còn phải xác định nhiều điều kiện pháp lý khác nhau trong đó có quy định về thời hạn được hưởng quyền, hoặc được miễn trừ nghĩa vụ… Dự thảo luật lần này hướng tới bảo vệ quyền lợi tối thiểu của người dân, cũng như đảm bảo sự công bằng.

Xin cảm ơn Bộ trưởng!

Thành Nam (ghi)