Đây là con số được chia sẻ công khai tại buổi tọa đàm “Tiếp cận công lý cho Phụ nữ bị bạo hành tình dục ở Việt Nam”. Cho đến nay, phụ nữ bị bạo hành tình dục vẫn chưa được bảo vệ, họ liên tục trở thành nạn nhân.
Ảnh minh họa.

Mặc dù hiện tại chưa có thống kê số liệu quốc gia chính thức về các loại hình bạo lực tình dục khác nhau tại Việt Nam, song số liệu từ một nghiên cứu nhỏ gần đây chỉ ra tình trạng báo động của bạo lực tình dục tại Việt Nam, trong khi đó thực trạng này vẫn chưa được báo cáo đầy đủ và nguyên nhân của các vụ việc vẫn thường bị hiểu nhầm. 

Các số liệu đó bao gồm: 87% phụ nữ và trẻ em gái đã từng bị quấy rối tình dục tại nơi công cộng. Gần 30% phụ nữ hành nghề mại dâm tại Việt Nam cho biết họ đã từng là nạn nhân của bạo lực tình dục và 22% trong số họ đã từng bị cưỡng bức tình dục. 10% phụ nữ đã kết hôn tại Việt Nam từng bị chồng tấn công tình dục.

Bạo lực tình dục có thể xảy ra tại gia đình, nơi được cho là an toàn và bình yên, nhiều người còn cho rằng cưỡng bức tình dục chỉ do người lạ gây ra, khi cưỡng ép và hoặc để lại những tổn thương về thể xác cho các nạn nhân. Tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây về 462 vụ việc cưỡng bức và tấn công tình dục đã chỉ ra một thực tế hoàn toàn khác. Trong 86% vụ việc này kẻ tình nghi lại có mỗi quan hệ quen biết với nạn nhân và phần lớn các vụ việc xảy ra tại nơi riêng tư mà không hề có sự tổn thương về thể xác.

Phát biểu tại buổi toạ đàm, bà Shoko Ishikawa, Trưởng đại diện UN Women khẳng định bạo lực tình dục thường xuyên bị xã hội che giấu. Khi một người phụ nữ nói rằng cô ấy bị cưỡng bức ngay lập tức câu hỏi đặt ra là cô ấy đã làm gì khiến bị cưỡng bức, có thể vì cô ấy đã tới nhầm một nơi nào đó vào nhầm thời điểm, hoặc do cô ấy ăn mặc không đứng đắn. Vì tình dục của nam giới được mặc nhiên coi là bản năng tự nhiên của con người, còn người con gái ngoan thì không được chủ động quyến rũ. 

Nghiên cứu quốc gia năm 2010 về Bạo lực Gia đình cho thấy 87% phụ nữ bị bạo hành gia đình không tìm tới sự trợ giúp từ các cơ quan có thẩm quyền, điều này có thể dễ dàng hiểu được tại sao”.

Chúng ta phải ngay lập tức thay đổi suy nghĩ, vấn đề giới là một cơ cấu xã hội. Điều đó có nghĩa là vai trò của phụ nữ và nam giới cần được cả xã hội và nền văn hóa của chúng ta tiếp nhận và hiểu biết. Nhưng như thế cũng có nghĩa là vấn đề này có thể có thách thức và thay đổi. Bà Shoko Ishikawa nhấn mạnh.

Còn ông Chris Batt, Quản lý văn phòng UNODC Việt Nam cho biết bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái là một vấn đề nghiêm trọng, tuy nhiên đây lại là một trong những loại hình tội phạm ít bị truy tố nhất trên thế giới. 

Hơn nữa, chủ đề về bạo lực tình dục lại thường bị coi là chủ đề nhạy cảm để thảo luận công khai vì sự kỳ thị đối với loại hình tội phạm này khiến những ai là nạn nhân buộc phải im lặng khi bị lạm dụng. 

Ông Chris Batt cho rằng sự im lặng trước bạo lực tình dục đối với phụ nữ và trẻ em gái cần phải bị phá vỡ. Để đối phó hiệu quả với vấn nạn này, chúng ta cần một cách tiếp cận lâu dài, có hệ thống và toàn diện nhằm thừa nhận và bảo vệ quyền con người bình đẳng và đầy đủ cho phụ nữ.

Tại buổi tọa đàm, các thành viên chia sẻ câu chuyện có thật về những khó khăn mà nạn nhân nữ bị bạo lực tình dục gặp phải khi tìm kiếm công lý. Việc thiếu định nghĩa rõ ràng và các điều luật đặc biệt đối với các tội danh quấy rối tình dục, khoảng trống trong chính sách và luật về bạo lực tình dục cũng như sự thiếu nhận thức về khuôn mẫu giới của những người làm việc trong lĩnh vực tư pháp cũng là vấn đề quan tâm chính của buổi toạ đàm.

Ph. Thúy