Ả Rập Xê Út cảnh cáo sẽ bán hàng tỷ tài sản của Mỹ nếu quốc hội nước này thông qua dự luật cho phép các nạn nhân vụ 11/9 và các vụ tấn công khủng bố khác có thể kiện các chính phủ nước ngoài.

Bộ trưởng Ngoại giao Ả Rập Xê Út Adel al-Jubeir từng lên tiếng cảnh báo các nhà lập pháp Mỹ vào tháng trước trong chuyến thăm tới Washington. Theo một nguồn tin thân cận với các quan chức Ả Rập, các dự án đầu tư có thể đứng trước nguy cơ sụp đổ nếu dự thảo luật này được thông qua, vì vậy doanh nghiệp đang tìm cách bảo vệ mình tránh khỏi nguy cơ.

Chính quyền Tổng thống Obama cũng tìm mọi cách gây áp lực lên quốc hội để ngăn chặn dự luật nói trên. Các quan chức hàng đầu của Bộ Ngoại giao và Lầu Năm Góc cảnh báo các thành viên Thượng viện rằng dự luật này có thể đem lại những tổn hại cho nền kinh tế Mỹ.

Ả Rập Xê Út cảnh cáo sẽ đáp trả bằng các biện pháp kinh tế nếu Mỹ thông qua dự luật cho phép nạn nhân vụ 11/9 kiện chính phủ nước này.

Khi được hỏi liệu Tổng thống Obama có sử dụng quyền phủ quyết nếu dự luật được quốc hội thông qua hay không, một quan chức cao cấp trong chính quyền Obama cho CNN biết: “Thay vì đặt ra một giả định, chúng tôi tin rằng cần phải có sự cân nhắc cực kỳ kỹ lưỡng những hệ quả của dự luật trước khi biến nó thành một điều luật chính thức”.

“Chúng tôi luôn hoan nghênh và sẵn sàng thảo luật với quốc hội về vấn đề này”, vị quan chức nói thêm.

Hồi tháng 2 vừa qua, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry nhận định rằng dự luật này có thể “khiến Mỹ dính líu vào các vụ kiện cáo liên miên, mất đi quyền tự quyết và tạo ra một tiền lệ tồi tệ”.

Dự luật nói trên do các Thượng nghị sĩ Cộng hòa bang New York Chuck Schumer và Thượng nghị sĩ Dân chủ bang Texas John Cornyn khởi xướng với mục đích mở cánh cửa cho gia đình các nạn nhân vụ khủng bố 11/9 kiện các chính phủ nước ngoài và những đối tác tài chính của khủng bố.

Cựu Thượng nghị sĩ Bob Graham, đồng chủ tịch ủy ban điều tra quốc họi 11/9, cho CNN biết, ông cảm thấy “bị xúc phạm nhưng không ngạc nhiên” trước lời cảnh báo của chính phủ Ả Rập Xê Út. “Ả Rập Xê Út biết họ đã làm gì trong vụ 11/9 và họ biết rằng nước Mỹ đã nắm rõ mọi tình thế”, ông Graham khẳng định.

Chính phủ Ả Rập Xê Út, đối tác chiến lược lâu đời của Mỹ ở Trung Đông, chưa từng chính thức bị cáo buộc có liên quan đến vụ tấn công khủng bố 11/9 và các quan chức nước này cũng lên tiếng phủ nhận mọi mối liên hệ. Tuy nhiên 15 trong số 19 tên không tặc mang quốc tịch Ả Rập Xê Út và hồi tháng 2 vừa qua, Zacarias Moussaoui, “kẻ không tặc thứ 20” bị kết tội tham gia vào tổ chức al Qaeda trong việc tổ chức tấn công 11/9, đã thừa nhận các thành viên hoàng gia Ả Rập là người đứng sau hỗ trợ cho al Qaeda.

28 trang trong báo cáo vụ việc 11/9, tập trung vào vai trò của các chính phủ nước ngoài trong âm mưu khủng bố, vẫn còn nằm trong vòng tuyệt mật. Các quan chức Ả Rập Xê Út năm 2003 từng yêu cầu Mỹ công bố báo cáo này, cho rằng đó là cách để bảo vệ chính quyền Ả Rập trước những cáo buộc liên quan.

Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Bush khi đó đã từ chối vì cho rằng việc công bố có thể khiến quá trình thu thập thông tin tình báo các nghi phạm khủng bố của Mỹ bị ảnh hưởng. Chính quyền Obama đã tiếp quản chính sách trên.

Gia đình các nạn nhân thiệt mạng và sống sót sau vụ tấn công 11/9 đã đệ đơn kiện chính phủ Ả Rập Xê Út song vụ kiện này đã bị bác bỏ vào năm ngoái khi một tòa án liên bang kết luận rằng một quốc gia có quyền miễn nhiễm trong vụ việc này.

Bài viết được tham khảo nguồn tin CNN, một kênh truyền hình nổi tiếng của Mỹ, thuộc sở hữu tập đoàn Time Warner. CNN là một trong những kênh thông tin uy tín nhất thế giới.

Tuệ Minh (lược dịch)