Ai đứng sau vụ thử bom nhiệt hạch của Triều Tiên?

Tuệ Minh (lược dịch)

Được tặng huân chương trong nước nhưng lại nằm trong danh sách đen ở nước ngoài, hai nhà khoa học đồng hành cùng nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un trong vụ thử hạt nhân nhân hôm 3/9 vừa qua là những nhân vật cực kỳ quan trọng.

Theo Reuters, vụ thử hạt nhân lần thứ 6 của Triều Tiên hôm 3/9 cho thấy quốc gia này đã phát triển được một quả bom nhiệt hạch, loại bom có sức hủy diệt mạnh hơn cả bom nguyên tử, hoặc là đã tiến rất gần đến giai đoạn hoàn thiện loại vũ khí nguy hiểm này.

Trong các bức ảnh mà hãng thông tấn Triều Tiên KCNA đưa ra vài tiếng trước khi vụ thử hạt nhân được thực hiện, có hai người đàn ông luôn sát cánh cùng nhà lãnh đạo Kim Jong Un khi ông đi thị sát đầu đạn hạt nhân mới.

Đó là, Ri Hong Sop, Viện trưởng Viện Vũ khí hạt nhân Triều Tiên và Hong Sung Mu, Phó giám đốc phòng công nghiệp đạn dược thuộc Đảng Lao động Triều Tiên.

Nhà lãnh đạo Kim Jong Un gặp gỡ các nhà khoa học và kỹ thuật chuyên về vũ khí hạt nhân tháng 3/2016. Nguồn: KCNA

Một số chuyên gia về giới cầm quyền của Triều Tiên cho biết hai nhân vật này thuộc một nhóm các chuyên gia vũ khí hàng đầu nhằm hiện thực hóa tham vọng của nhà lãnh đạo trẻ, đó là phát triển một tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) có thể mang theo đầu đạn hạt nhân hướng thẳng đến Hoa Kỳ.

So với người ông và cha là các cố lãnh đạo Kim Il Sung và Kim Jong Il, những người chọn các nhóm làm việc nhỏ và những nhà quản lý bậc trung cho chương trình vũ khí của Triều Tiên, thì nhà lãnh đạo 33 tuổi này thường xuyên trực tiếp làm việc với các nhà khoa học. Điều đó được chứng minh qua sự xuất hiện của ông Kim Jong Un với giới khoa học công nghệ trong các sự kiện quốc gia, các vụ thử vũ khí hay khi đi kiểm tra khu vực phóng tên lửa.

Yang Moo-jin, giáo sư ĐH chuyên ngành Triều Tiên ở Seoul, người chịu trách nhiệm giám sát giới lãnh đạo và cấp bậc của chính quyền Bình Nhưỡng, phân tích: “Có vẻ như ông Hong là nhân vật đứng đầu trong chương trình phát triển hạt nhân bởi ông ấy là quan chức cao cấp của đảng, còn ông Ri chịu trách nhiệm cho các vụ thử hạt nhân như thử bom nhiệt hạch ở cấp độ chỉ đạo trực tiếp”.

Reuters đã liên hệ với chính phủ Triều Tiên để tìm hiểu về vai trò của hai người đàn ông bí ẩn này, song Bình Nhưỡng từ chối cung cấp thông tin cho truyền thông nước ngoài. Phái đoàn Triều Tiên tại Liên Hiệp Quốc cũng chưa đưa ra bất cứ bình luận nào.

Các mối liên hệ chặt chẽ

Theo tìm hiểu của Reuters, hai nhà khoa học này ngày càng có được vị thế cao khi chương trình vũ khí của Triều Tiên phát triển nhanh chóng dưới sự lãnh đạo của ông Kim Jong Un. Vào tháng 1/2016, ông Hong và ông Ri là nhân vật đứng thứ nhất và thứ hai trong buổi lễ nhận huân chương cá nhân do ông Kim trao tặng để đánh dấu vụ thử hạt nhân thứ tư của Bình Nhưỡng.

Hai tháng sau đó, họ cùng đồng hành với lãnh đạo Kim Jong Un khi đi kiểm tra một khối cầu màu bạc mà Triều Tiên khẳng định đó là đầu đạn hạt nhân thu nhỏ có thể gắn lên ICBM.

Ngoài ra, trong nhóm các nhà kỹ thuật vũ khí của Triều Tiên còn có bộ ba nhà khoa học tên lửa, những người đi cùng ông Kim trong một vài lầ phóng tên lửa quan trọng, bao gồm hai vụ thử ICBM hồi tháng 7.

Các chuyên gia cho rằng việc nhà lãnh đạo Kim Jong Un tham gia nhiều hơn đã thúc đẩy sự phát triển các tên lửa và vũ khí hạt nhân của nước này, cũng như cho phép các nhà khoa học tăng cường các mối liên hệ cá nhân với lãnh đạo.

Michael Madden, chuyên gia về Triều Tiên, nhận định: “Ông Kim Jong Un dùng cách của mình để cho thấy họ có sự gần gũi với ông. Điều đó có thể cho thấy một sự thật là các nhà khoa học đã đạt được những thành tựu lớn trong lĩnh vực này, do đó cũng giúp ông Kim Jong Un hoàn thành được mục tiêu lãnh đạo Triều Tiên của mình”.

Hình ảnh mới nhất khi nhà lãnh đạo Kim Jong Un tới thị sát đầu đạn hạt nhân mới trước khi Triều Tiên thử bom nhiệt hạch hôm 3/9. Nguồn: KCNA

Cũng giống như ba nhà khoa học tên lửa nói trên, ông Ri và ông Hong nằm trong danh sách đen của Liên Hiệp Quốc, Hoa Kỳ và Hàn Quốc trong nhiều năm nay vì vai trò của họ trong chương trình vũ khí của Triều Tiên.

Liên Hiệp Quốc đã đưa ông Ri vào danh sách đen năm 2009 vì liên quan đến “việc sản xuất plutoni cấp vũ khí”, trong khi hội đồng chuyên gia Liên Hiệp Quốc năm nay cũng nhấn mạnh “vai trò quan trọng của ông Hong trong chương trình hạt nhân của Triều Tiên” và đề xuất đưa ông vào danh sách trừng phạt.

Vai trò tại cơ sở hạt nhân Yongbyon

Ông Ri là cựu giám đốc của Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân Yongbyon, cơ sở hạt nhân chính ở phía bắc Bình Nhưỡng. Yongbyon vận hành các lò phản ứng hạt nhân đầu tiên của Triều Tiên và đây được xác nhận là cơ sở làm giàu uranium duy nhất của quốc gia này.

Siegfried Hecker, giáo sư hạt nhân ĐH Stanford và là một trong những người Mỹ cuối cùng tới thăm cơ sở Yongbyon, nhớ lại cuộc gặp gỡ với ông Ri trong vài chuyến đi của ông tới Bình Nhưỡng từ năm 2004 đến 2008. Trong một lần tới đây, ông Ri đã chỉ cho ông Hecker xung quanh lò phản ứng plutoni và phòng thí nghiệm hóa phóng xạ.

Ông Ri “khẳng định với sự tự hào” rằng các nhà nghiên cứu hạt nhân của Triều Tiên đã làm chủ được quy trình sản xuất plutoni mà không cần trợ giúp từ bên ngoài. Ông Hecker cho biết như vậy trong một báo cáo năm 2006 về chuyến thăm Yongbyon của mình.

Trong một tuyên bố của KCNA vài giờ trước vụ thử hạt nhân lần thứ 6, nhà lãnh đạo Kim Jong Un cho hay tất cả các thành phần của bom nhiệt hạch đều sản xuất trong nước, điều đó cho phép Bình Nhưỡng có thể sản xuất vũ khí hạt nhân “bao nhiêu tùy thích”.

Còn ông Hong là cựu kỹ sư trưởng tại Yongbyon và làm việc cho phòng đạn dược của đảng cầm quyền từ giữa những năm 2000. Ông Hong trở thành nhân vật nổi vật sau khi nhà lãnh đạo Kim Jong Un lên nắm quyền từ tháng 12/2011.

Ông Hong, 75 tuổi, thường xuyên được nhìn thấy đi cùng với lãnh đạo Kim Jong Un tại các địa điểm thử hạt nhân và phóng tên lửa tầm xa kể từ năm 2012. Ông được đào tạo tại vùng trung và đông châu Âu, và có thể cả ở Nga, trong khi ông Ri cũng tham dự nhiều chuyên đề nghiên cứu ở nước ngoài.

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet