Ấn Độ đã sẵn sàng "song kiếm hợp bích" với Mỹ đối phó Trung Quốc?

Minh Thu (lược dịch)

Việc Ấn Độ điều động quân đội tới cao nguyên hẻo lánh Doklam để ngăn không cho Trung Quốc xây dựng một con đường ở đây cho thấy, New Delhi đã sẵn sàng trở thành một đối tác đáng giá của Mỹ trong việc duy trì trật tự thế giới.

Trong hai tháng qua, binh sĩ Trung Quốc và Ấn Độ vẫn ở trong trạng thái đối đầu căng thẳng ở cao nguyên Doklam, khu vực tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc và Buhtan. Trên thực tế, Ấn Độ đã điều động binh sĩ tới lãnh thổ của một quốc gia khác để ngăn chặn việc Trung Quốc bắt nạt một đất nước có quy mô nhỏ hơn rất nhiều là Bhutan. Hành động của Ấn Độ còn nhằm đưa Trung Quốc quay trở lại bàn đàm phán hòa bình về những tranh chấp biên giới giữa hai nước.

Chia sẻ với tạp chí The Diplomat, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu quốc tế (CSIS), ông Richard M Rossow nhận định, việc làm của Ấn Độ đã đặt một dấu mốc lớn đưa quốc gia này nổi lên thành một sức mạnh trong khu vực và gửi tín hiệu tới Mỹ rằng Ấn Độ đang trên đà trở thành một cường quốc. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi gặp mặt Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi tháng Sáu. 

Mỹ đang là đối tác quốc phòng lớn nhất của Ấn Độ trên cả phương diện tập trận chung và mua bán vũ khí. Thậm chí, Bộ Quốc phòng Mỹ còn thành lập các chương trình và cơ quan tại Ấn Độ mà không có quốc gia nào khác có bao gồm Sáng kiến Thương mại và Công nghiệp Quốc phòng (DTTI) và Mạng lưới Phản ứng nhanh Ấn Độ (IRRC).  

Điểm đáng nói, trong nhiều sự kiện lớn mang tính quốc tế, Ấn Độ dường như im lặng và không đưa ra bất cứ phản ứng nào như cuộc khủng hoảng ở Ukraine và Georgia hay việc New Delhi không tham gia "Liên minh toàn cầu chống IS". Song gần đây, Ấn Độ đã công sẵn chỉ trích hành động bành trướng của Trung Quốc trên Biển Đông. Quân đội Ấn Độ cũng đã đóng vai trò lớn trong hoạt động sơ tán người dân khỏi Yemen hồi tháng 4/2015 cũng như hỗ trợ tích cực cho người dân Nepal trong thảm họa động đất cùng tháng. Hải quân Ấn Độ còn tham gia các hoạt động chống hải tặc trong những năm gần đây nhưng quy mô còn khá khiêm tốn. Theo ông Rossow, trên hết, những hành động của Ấn Độ vẫn chưa thực sự gây được ấn tượng với Mỹ.

Nhưng mọi chuyện đã thay đổi trước hành động Ấn Độ điều quân tới ngăn Trung Quốc triển khai xây dựng một con đường mới dọc biên giới Trung Quốc và Bhutan hồi tháng Sáu. Dù trước đó, Trung Quốc và Bhutan đã đồng thuận giải quyết tranh chấp chủ quyền thông qua đàm phán nhưng sau hàng loạt vòng đối thoại, hai bên vẫn không thể đưa ra giải pháp cuối cùng. Do đó, dự án xây dựng một con đường mới ở Doklam cho thấy quyết tâm rõ ràng của Trung Quốc trong việc thay đổi hiện trạng khu vực tranh chấp theo ý của mình.

Vào ngày 18/6, quân đội Ấn Độ đã vượt biên và tạo thành "hàng rào người" ngăn Trung Quốc triển khai xây dựng ở Doklam. Căng thẳng leo thang khi có gần 350 lính Ấn Độ mặt đối mặt với 300 binh sĩ Trung Quốc. 

Trước khi xảy ra cuộc đối đầu ở Doklam, Ấn Độ còn là một trong những nước mạnh mẽ bày tỏ ý kiến quan ngại trước "Sáng kiến Một vành đai một con đường" (BRI) của Trung Quốc cùng với hoạt động xây dựng đảo nhân tạo trái phép ở Biển Đông. Ngoài ra, Ấn Độ còn phản đối dự án Hành lang Kinh tế Trung Quốc – Pakistan (CPEC), đi qua vùng Kashmir mà Pakistan chiếm đóng. Mối quan ngại của Ấn Độ với BRI được phản ánh rõ nét trong tuyên bố chung sau cuộc họp thượng đỉnh hồi cuối tháng Sáu ở Washington D.C giữa Thủ tướng Narendra Modi và Tổng thống Donald Trump.

Trong 20 năm qua, nhiều diễn biến trong quan hệ Mỹ - Ấn Độ đã trở thành cú hích giúp Washington thay đổi quan điểm và nhìn nhận New Delhi như một đối tác chiến lược. Điển hình, Mỹ ủng hộ quan điểm của Ấn Độ trong cuộc xung đột Kargil vào năm 1999; Ấn Độ ủng hộ kế hoạch của cựu Tổng thống George W. Bush trong việc thành lập lá chắn tên lửa và tuyên bố chung năm 2015 về việc hai nước chia sẻ công nghệ hạt nhân dân sự. Song quan trọng nhất là việc chính phủ Ấn Độ điều động quân đội can thiệp vào tranh chấp biên giới giữa Trung Quốc và Bhutan ở Doklam. Theo ông  Rossow, hành động này đã thực sự tác động lớn tới quan điểm của Washington đối với New Delhi. 

Còn hiện tại, thế giới muốn chứng kiến hai quốc gia đông dân nhất thế giới Trung - Ấn sẽ có hành động gì để hạ nhiệt căng thẳng mà vẫn giữ được thể diện cho đôi bên. Bởi dù đối đầu căng thẳng, binh sĩ Trung - Ấn vẫn chưa bên nào nổ súng trong khi giới chức cấp cao hai nước có vô số cơ hội sắp tới để gặp gỡ cũng như đưa ra giải pháp phù hợp cho căng thẳng hiện tại. Bên cạnh đó, Trung Quốc và Bhutan cũng cần tổ chức các cuộc đối thoại để giải quyết căng thẳng tranh chấp biên giới.

Về phần mình, Washington không thể phủ nhận là Ấn Độ đã truyền đi một thông điệp rõ ràng về việc quốc gia này sẵn sàng đóng vai trò lớn trong hoạt động duy trì trật tự thế giới cũng như trở thành một đối tác an ninh mới nổi giúp Washington đối phó với sự trỗi dậy mạnh mẽ của Bắc Kinh.

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet