Trước báo cáo điều tra của Anh về việc Tổng thống Vladimir Putin và các quan chức khác có thể liên quan tới cái chết của cựu điệp viên FSB Alexander Litvinenko, Bộ Ngoại giao Nga ngay lập tức đã lên tiếng chỉ trích kết quả này.

Theo người đứng đầu cuộc điều tra, Thẩm phán Robert Owen thuộc Tòa án Công lý Anh và xứ Wales, Tổng thống Nga Vladimir Putin có thể đã cho phép tiến hành vụ đầu độc điệp viên Litvinenko. Ông Owen cũng cho biết, việc Litvinenko làm việc cho các cơ quan tình báo Anh có thể là một phần lý do dẫn đến cái chết của điệp viên này.

Alexander Litvinenko thường xuyên phê phán các chính sách của điện Kremlin, và từng là "tay chân" của tỉ phú Nga đang sống lưu vong, Boris Berezovsky.

Ngay khi Anh công bố báo cáo điều tra trên, Bộ Ngoại giao Nga đã lên tiếng khẳng định cái chết của Litvinenko không liên quan gì đến nước này cũng như cáo buộc London đang tiến hành một cuộc điều tra không trong sáng và mang động cơ chính trị.

Phát ngôn viên của Tổng thống Putin, Dmitry Peskov cho phóng viên biết cuộc điều tra như vậy có thể “đầu độc bầu không khí trong quan hệ song phương”. Ông Peskov cũng nhấn mạnh, Nga không coi bản báo cáo này là một phán quyết.

Cựu điệp viên Nga Alexander Litvinenko khi nằm trong bệnh viện Đại học London năm 2006. Nguồn: Mirror

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga, Maria Zhakarova, cho biết cuộc điều tra của Anh không được tiến hành công khai hay minh bạch và nó đã bị biến thành một “nhà hát múa rối”. “Cuộc điều tra này đã có mục đích ngay từ ban đầu, đó là vu khống nước Nga, vu khống các quan chức Moscow”, bà nói.

Anh không thông báo các biện pháp trừng phạt mới sau khi báo cáo điều tra về vụ án Litvinenko được công bố nhưng đã áp đặt phong tỏa tài sản đối với hai nghi can chính người Nga trong vụ này là Dmitri Kovtun và Andrei Lugovoi.

Tóm tắt vụ việc của Litvinenko”

Năm 2000, Litvinenko rời khỏi Nga và xin tị nạn chính trị ở Anh và được chấp thuận một năm sau đó.

Năm 2002, Litvinenko đồng chắp bút một quyển tự truyện trong đó ông cáo buộc các cựu lãnh đạo FSB đã tiến hành hàng loạt vụ đánh bom các căn hộ ở Nga năm 1999 sau đó đổ lỗi cho quân Chechen.

Ngày 1/11/2006, Litvinenko đột nhiên bị ốm nặng sau khi uống trà với hai người đàn ông Nga là Andrei Lugovoi và Dmitry Kovtun tại khách sạn Thiên niên kỷ ở London.

Ngày 20/1/2006, Điện Kremlin chối bỏ các cáo buộc chính phủ Nga đã đầu độc Litvinenko.

Ngày 23/11/2006, Litvinenko chết ở tuổi 43 sau một cơn đau tim khi đang nằm trong bệnh viện Đại học London. Một ngày sau, gia đình Litvinenko tuyên bố ông Putin có liên quan đến cái chết của cựu điệp viên này. Cái chết của Litvinenko được cho là do ngấm độc phóng xạ polonium-210.

Năm 2007, các ủy viên công tố Anh cáo buộc Lugovoi, cựu điệp viên FSB, tội danh ám sát nhưng Moscow từ chối trao trả người này. Sự việc lên đến đỉnh điểm khi Anh và Nga đều trục xuất nhân viên đại sứ quán và quan hệ ngoại giao giữa hai nước xuống mức thấp kỷ lục.

Năm 2013, cuộc điều tra chính thức cái chết của Litvinenko bị trì hoãn vì không tiếp cận được các bằng chứng bí mật về vai trò của nhà nước Nga.

Tháng 7/2014, Anh tuyên bố Thẩm phán Robert Owen sẽ thay thế vị trí chủ tọa điều tra trong vụ của Litvinenko.

Tháng 1/2015, điều tra được mở lại. Ông Owen chủ trị 34 ngày điều trần công khai đồng thời thu thập các bằng chứng tình báo đằng sau vụ việc.

Ngày 21/ 1/2016, công bố báo cáo điều tra với kết luận của Thẩm phán Owen là FSB đã chỉ đạo vụ sát hại cựu điệp viên Litvinenko và có thể ông Putin đứng đằng sau sự việc này.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin của báo Chicago Tribune, một trong những nhật báo lớn và lâu đời nhất của Mỹ, có ấn bản đầu tiên ra mắt vào ngày 10/06/1847.

Tuệ Minh (lược dịch)