Vấn đề Biển Đông tiếp tục thu hút sự quan tâm chú ý của giới học giả, nhà nghiên cứu, báo giới tại Ba Lan. Sau hội thảo tại Đại học Almamer, ngày 2/12/2015 Viện quan hệ quốc tế (PISM) - Bộ ngoại giao Ba Lan phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tổ chức.

Nằm trong một loạt các sự kiện nhân kỷ niệm 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Ba Lan – Việt Nam, Đại học Almamer ở thủ đô Vacsava, Ba Lan vừa tổ chức Hội thảo “Việt Nam: Đổi mới – Phát triển – Hội nhập”. Cùng khoảng thời gian này, Viện quan hệ quốc tế (PISM) - Bộ ngoại giao Ba Lan phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan tổ chức buổi tọa đàm với chủ đề “Tranh chấp Biển Đông – tác động đối với an ninh khu vực và chính sách xoay trục của Mỹ đối với châu Á”.

Các diễn giả trong Hội thảo

Hội thảo “Việt Nam: Đổi mới – Phát triển – Hội nhập”  tại Đại học Almamer có tới 60 đại biểu là các chính trị gia trong Quốc hội, chính quyền Ba Lan và Thành phố Vacsava, thành viên Hội hữu nghị Ba Lan - Việt Nam, các cựu sỹ quan Ba Lan từng tham gia ủy ban giám sát Hiệp định Geneva năm 1954, các học giả, trí thức, nhà báo uy tín, bạn bè quốc tế trong đó đáng chú ý có ông Tadeusz Iwinski, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban đối ngoại Hạ viện Ba Lan, bà Karolina Malczyk, Giám đốc Văn phòng đối ngoại hội đồng Thành phố Vacsava, bà Beata Zylinska, đến từ Cục đối ngoại thuộc Văn phòng Quốc hội Ba Lan, ông Dominik Malek, chuyên viên chính phụ trách Việt Nam thuộc Vụ châu Á - Thái Bình Dương, Bộ ngoại giao Ba Lan. Ngoại giao đoàn các nước ASEAN có Đại biện lâm thời Đại sứ quán Thái Lan và Malaysia tại Ba Lan. 

Giới nghiên cứu tham dự có giáo sư, tiến sỹ E.Halizak, Viện trưởng Viện quan hệ quốc tế - Đại học Tổng hợp Vacsava,  giáo sư, tiến sỹ Malgorzata Pietrasiak, Trưởng khoa  Đông Á - Đại học Tổng hợp Lodz, ông Damian Wnukowski, từ Viện quan hệ quốc tế - Bộ ngoại giao Ba Lan cùng nhiều phóng viên các báo, đài lớn của Ba Lan đến phỏng vấn và đưa tin. Phía Việt Nam có Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước CHXHCN Việt Nam tại Ba Lan Phạm Kiến Thiết, một số cán bộ Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan, đại diện các hội đoàn, trí thức người Việt tại Ba Lan.

Hội thảo với hai chủ đề chính là "Vị trí và vai trò quốc tế của Việt Nam, những ảnh hưởng của văn hóa Việt Nam đối với văn hóa Ba Lan trong hội nhập quốc tế" và "Quan hệ Việt Nam - Ba Lan, những thay đổi và tình hình phát triển kinh tế của Việt Nam, triển vọng sau khi ký kết Hiệp định EVFTA và TPP" đã nêu bật được những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam sau 30 năm đổi mới cũng như vị trí, vai trò ngày càng cao của Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế.

Ông Tadeusz Iwinski, người vừa đến Việt Nam tháng 5/2015 với tư cách Trưởng đoàn IPU 132 của Ba Lan, đã đánh giá cao thành tựu phát triển kinh tế của Việt Nam sau gần 30 năm đổi mới, trong đó nhấn mạnh giai đoạn từ năm 2001 công cuộc đổi mới của Việt Nam đã đi vào chiều sâu, vượt mức bình quân của các nước đang phát triển có thu nhập thấp. Ngoài ra, Việt Nam đang duy trì tăng trưởng kinh tế, ổn định kinh tế vĩ mô, tiếp tục cải cách thể chế kinh tế và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống tài chính, tiền tệ, phát triển nguồn và chất lượng lao động, khoa học công nghệ...

Các học giả cho rằng việc Việt Nam hoàn tất đàm phán EVFTA với Liên minh châu Âu, TPP với Mỹ, đồng thời thành lập cộng đồng kinh tế ASEAN sẽ là những điều kiện thuận lợi để thúc đẩy toàn diện nền kinh tế Việt Nam. Chỉ riêng EVFTA sau khi có hiệu lực có thể giúp thúc đẩy xuất khẩu của Việt Nam sang EU tăng 30 - 40% trong khi xuất khẩu của EU cũng tăng 20 - 25%. Với TPP, Việt Nam cũng sẽ đứng trước nhiều cơ hội để tăng xuất khẩu các mặt hàng có thế mạnh gồm dệt may, giày dép, sản phẩm và thiết bị điện tử...; thu hút vốn đầu tư nước ngoài do môi trường đầu tư được cải thiện và được tiếp cận với các thị trường rộng lớn là Mỹ, Nhật Bản, Canada.

Quan hệ Việt Nam - Ba Lan có nhiều tiềm năng để thúc đẩy để trở thành cầu nối hợp tác giữa hai khối cũng như trong tổng thể mối quan hệ Á - Âu. Một số học giả đã đề xuất biện pháp thúc đẩy quan hệ song phương trong thời gian tới, nhấn mạnh đến vấn đề quảng bá văn hóa và giao lưu nhân dân, đặc biệt nhiều ấn phẩm, sách, tạp chí của Việt Nam đã được dịch sang tiếng Ba Lan. Cũng tại hội thảo Giáo sư, tiến sỹ M.Pietrasiak cùng một số học giả đã phân tích vai trò của cộng đồng người Việt Nam tại Ba Lan và những đóng góp của cộng đồng đối với xã hội Ba Lan trong giao lưu văn hóa, phát triển kinh tế. Việc một số ứng cử viên gốc Việt tham gia cuộc bầu cử hội đồng nhân dân các cấp năm 2014 và bầu cử quốc hội 2015 cho thấy sự hội nhập đáng kể của người Việt tại Ba Lan.

Vấn đề Biển Đông đã thu hút sự chú ý của các đại biểu dự hội thảo. Nhà báo Rafal Tomanski, người vừa trở về sau chuyến đi thực tế tại Việt Nam, bên cạnh việc nêu lên những cảm nhận, ấn tượng tích cực về đất nước và con người Việt Nam đã thông báo, cập nhật tình hình trên Biển Đông. Trong đó nhấn mạnh việc Trung Quốc đẩy mạnh xây dựng và tôn tạo trái phép các đảo nhân tạo trên Biển Đông, đến nay đã mở rộng gấp hơn 400 lần diện tích các đảo mà nước này chiếm đóng trái phép tại quần đảo Trường Sa, nhằm thay đổi nguyên trạng và củng cố các yêu sách chủ quyền phi lý của mình.

Vấn đề Biển Đông tiếp tục thu hút sự quan tâm chú ý của giới học giả, nhà nghiên cứu, báo giới tại Ba Lan. Sau hội thảo tại Đại học Almamer, ngày 2/12/2015 Viện quan hệ quốc tế (PISM) - Bộ ngoại giao Ba Lan phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan và Học viện Ngoại giao Việt Nam tổ chức buổi tọa đàm với chủ đề “Tranh chấp Biển Đông – tác động đối với an ninh khu vực và chính sách xoay trục của Mỹ đối với châu Á” do bà Anna Zielinska Rakowicz, quyền giám đốc PISM chủ trì, ông Damian Wnokowski, chuyên gia của Trung tâm nghiên cứu kinh tế quốc tế và các vấn đề toàn cầu thuộc PISM điều hành tọa đàm.

Tham dự buổi tọa đàm phía Ba Lan đáng chú ý có ông Dominik Malek, chuyên viên chính về Việt Nam thuộc Vụ Châu Á - Thái Bình Dương, Bộ Ngoại giao Ba Lan; bà Patricia Paez Đại sứ Philippines tại Ba Lan; Giáo sư Krzysztof Szomski, cựu Đại sứ Ba Lan tại Trung Quốc, nguyên Vụ trưởng Vụ châu Á – Thái Bình Dương, Bộ Ngoại giao Ba Lan; Giáo sư Janusz Szymonidek, chuyên ngành luật quốc tế - Đại học Tổng hợp Vacsava; bà Malgorzata Bonikowska, chủ tịch Trung tâm Quan hệ quốc tế (CSM) và một số giáo sư, học giả, nhà nghiên cứu thuộc Viện PISM, Viện Nghiên cứu chính trị - Viện Hàn lâm khoa học Ba Lan…

Các diễn giả, nhà nghiên cứu tham gia tọa đàm đã thảo luận ba nội dung chính xoay quanh vấn đề Biển Đông đó là tranh chấp chủ quyền lãnh thổ, việc phân định các vùng biển chồng lấn do các tuyên bố chủ quyền khác nhau, vấn đề tự do hàng hải. Đại diện Bộ ngoại giao Ba Lan thể hiện sự quan tâm đối với vấn đề Biển Đông, đặc biệt tìm hiểu kỹ việc Mỹ xoay trục sang châu Á để đánh giá mức độ ưu tiên so với các khu vực khác, trong đó có EU và Ba Lan. Phía Ba Lan cũng bày tỏ mong muốn giải quyết vấn đề Biển Đông bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, cho biết chủ trương của Ba Lan là hợp tác với Trung Quốc với tư cách là một cường quốc có ảnh hưởng trên thế giới. Ba Lan tỏ ra thận trọng trước sáng kiến “một vành đai, một con đường” củaTrung Quốc và các dòng vốn mà Trung Quốc đầu tư vào khu vực Trung Đông Âu, trong đó có Ba Lan.

Đại sứ Philipines, Nhật Bản tại Ba Lan thể hiện lập trường đối với vấn đề Biển Đông là các bên cần làm rõ tuyên bố chủ quyền trên cơ sở luật pháp quốc tế, không sử dụng vũ lực để thực thi các tuyên bố chủ quyền, dàn xếp tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình. Cho rằng Trung Quốc là nước lớn cần hành xử có trách nhiệm tuân thủ luật pháp quốc tế.

P.H