Chủ nhiệm UBTP Lê Thị Nga cho biết, để bảo đảm chủ động, linh hoạt trong đấu tranh với tội phạm về ma túy thì cần phải có quy định mang tính dự báo làm cơ sở cho việc xử lý tội phạm khi phát hiện vật thể hoặc loại cây mới có chứa chất ma túy.

Sáng nay (3/10), tại phiên họp thứ 4 của Ủy ban TVQH, sau khi nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long đọc tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự năm 2015, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga đã trình bày báo cáo Thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự năm 2015.

Bà Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội.

Thêm dấu hiệu “bỏ trốn” vào cấu thành “Tội lạm dụng tín nhiệm tài sản”

Theo đó, Ủy ban Tư pháp (UBTP) tán thành với các quan điểm chỉ đạo xây dựng dự thảo Luật đã được nêu trong Tờ trình của Chính phủ theo cách tiếp cận là: sửa đổi, bổ sung tối đa các sai sót đã được phát hiện; không làm thay đổi các chính sách lớn của BLHS đã được Quốc hội thông qua; phải đảm bảo góp phần đáp ứng yêu cầu thực tiễn đấu tranh phòng chống tội phạm.

Tuy nhiên, UBTP nhấn mạnh việc sửa đổi phải trên cơ sở rà soát đầy đủ các sai sót của BLHS năm 2015. Đồng thời, trong một chừng mực nhất định, một số quy định của BLHS vẫn phải có văn bản quy định chi tiết của Chính phủ hoặc văn bản hướng dẫn thi hành của các cơ quan tư pháp trung ương.

Theo đó, đa số ý kiến UBTP đề nghị UBTVQH trình Quốc hội cho phép thông qua dự án Luật tại 2 kỳ họp (tại Kỳ họp thứ 2 Quốc hội thảo luận cho ý kiến và tại Kỳ họp thứ 3 thì thông qua).

Về phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự án Luật, bà Lê Thị Nga cho biết đa số ý kiến UBTP tán thành với loại ý kiến thứ nhất của Chính phủ; đồng thời cho rằng, đối với nhiều chính sách hình sự đã được Bộ Chính trị cho ý kiến, Quốc hội thông qua, các chính sách nhân đạo, tiến bộ mới được đưa vào BLHS năm 2015 thì không đặt vấn đề xem xét, sửa đổi lần này mà cần phải qua quá trình thi hành để tổng kết, đánh giá mới xác định được tính hiệu quả và tiến hành nghiên cứu để sửa đổi, bổ sung.

Đáng lưu ý, về bổ sung dấu hiệu “bỏ trốn” vào "Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" được quy định tại Điều 175 BLHS năm 2015 - điểm c, khoản 1, Điều 2 của dự thảo Luật, Chủ nhiệm UBTP Lê Thị Nga cho biết, đa số ý kiến UBTP tán thành với việc lấy lại dấu hiệu “bỏ trốn” quy định tại BLHS năm 1999 vào cấu thành cơ bản của "Tội lạm dụng tín nhiệm tài sản" với những lý do đã nêu trong Tờ trình của Chính phủ để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.

“Có ý kiến cho rằng, BLHS năm 2015 đã bổ sung dấu hiệu “đến hạn trả lại tài sản mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả” là đã đầy đủ nên không cần phải quy định dấu hiệu “bỏ trốn” vào cấu thành cơ bản của Điều 175 BLHS năm 2015” – bà Nga cho biết thêm.

Phải có quy định mang tính dự báo các loại ma túy mới

Về bổ sung chất ma túy, cây có chứa chất ma túy mới xuất hiện vào BLHS (các điều từ 248 đến 252 BLHS năm 2015 - các khoản từ 34 đến 38 Điều 1 của dự thảo Luật), bà Lê Thị Nga cho biết, đa số ý kiến UBTP tán thành với quan điểm của Chính phủ về việc bổ sung chất ma tuý XLR-11 (được tẩm trong cỏ Mỹ) thuộc danh mục II và lá cây KHAT (có chứa chất ma túy Cathinone) thuộc danh mục I quy định tại Nghị định số 82/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 của Chính phủ.

“Thực tiễn đấu tranh phòng, chống ma túy ở nước ta cho thấy tội phạm về ma túy diễn biến rất phức tạp, khó lường; thủ đoạn phạm tội tinh vi, xảo quyệt như tẩm các chất ma túy vào tem giấy, bóng bay (ma túy tem, bóng cười…) gây hậu quả rất nghiêm trọng, đòi hỏi phải xử lý kịp thời, nghiêm minh” – bà Nga nói.

Do đó, theo bà Nga, để bảo đảm chủ động, linh hoạt trong đấu tranh với tội phạm về ma túy thì cần phải có quy định mang tính dự báo làm cơ sở cho việc xử lý tội phạm khi phát hiện vật thể hoặc loại cây mới có chứa chất ma túy mà không phải sửa đổi, bổ sung BLHS.

Tuy nhiên, bà Nga cho rằng để bảo đảm chặt chẽ, tránh việc lạm dụng thì dự thảo Luật cần quy định rõ là: các chất ma túy khác được Chính phủ quy định trong danh mục chất ma túy và tiền chất theo quy định của Luật phòng, chống ma túy. Đồng thời quy định nguyên tắc xác định khối lượng, thể tích của các chất ma túy mới được phát hiện tương ứng với các chất đã được quy định trong điều luật, bảo đảm cho việc áp dụng thống nhất.

“Một số ý kiến cho rằng, để bảo đảm thi hành Hiến pháp năm 2013, đồng thời thuận tiện trong việc áp dụng pháp luật thì chỉ nên quy định những loại chất ma tuý, các loại cây, lá, hoa, quả… có chứa chất ma tuý mà chúng ta đã biết vào Bộ luật; nếu có loại ma tuý mới xuất hiện xét thấy cần phải xử lý hình sự thì các cơ quan chức năng đề nghị Quốc hội xem xét sửa đổi BLHS” – bà Nga nói thêm.

N. Huyền