Cuộc vận động “3 xin” - xin chào, xin lỗi, xin phép - mà Bộ trưởng Bộ Y tế vừa phát động được nhiều người hưởng ứng và họ hi vọng nó sẽ thay đổi hơn nữa trong cư xử của nhân viên y tế.
Nhân viên y tế sẽ phải nói ba xin với bệnh nhân.

Chữa cháy” cho việc thiếu giáo dục cơ bản

Thạc sĩ Nguyễn Trung Cấp- Khoa Hồi sức - Cấp cứu, Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương cho biết, thực hiện ba xin là văn hóa cơ bản không chỉ với ngành y mà với tất cả các nghề. 

“Những câu chuyện mình đi nước ngoài ra ngoài khách sạn gặp nhau ở sảnh là chào, chạm vào nhau là xin lỗi. Đối với những người trong ngành y, là những người có học mà bây giờ mới hô hào học thì quá muộn. Có lẽ ba xin tất cả người Việt phải được học từ mẫu giáo. Bây giờ đã để đến mức độ mất đi điều đó rồi thì việc làm lại nó là điều cần thiết. Tuy nhiên, ở một góc độ nào đó thì việc phát động phong trào ba xin là một hành động “chữa cháy” cho thiếu giáo dục cơ bản”. 

Theo quan điểm của BS Cấp không cần quá cứng nhắc, không nhất thiết phải cứ nói ba xin nhưng nếu cư xử một cách lịch sự với bệnh nhân thì có hai khía cạnh bệnh nhân cảm thấy thoải mái, người thầy thuốc cũng tránh được va chạm không cần thiết. Có thể dùng cách này cách khác, không nhất thiết phải nói xin lỗi, xin chào, xin phép. Nếu gặp nhau cười một cái với nhau cũng thể hiện được thái độ chào hỏi, va chạm vào nhau gật đầu xin lỗi là cũng xong. Không chỉ trong môi trường bệnh viện mà ngay cả ngoài xã hội cũng cần thiết. Nó giúp bệnh nhân thoải mái và thầy thuốc giảm đi những áp lực không cần thiết.

Khó khăn để thực hiện ba xin hiện nay thầy thuốc cũng là con người, nếu họ đang mệt mỏi chuyện nào đó, đi ra đường va quệt xe… nếu đòi hỏi họ phải cười tươi nói xin lỗi với người khác đôi khi nó cũng trở nên khó khăn. Việc vận động ba xin trong ngành y tế là cần thiết nhưng cần huy động tất cả ngành nghề, xã hội cùng tham gia. Nếu đơn độc chỉ có một ngành y làm thì rất khó. Dù điều đó biết là có lợi cho bệnh nhân, nhân viên y tế thì không dễ thực hiện nếu xung quanh không có sự đồng bộ.

Ở Việt Nam y tế còn quá tải, một điều dưỡng phải chăm sóc 5 – 6 bệnh nhân. Trong khi đó ở nước ngoài, trong giờ làm việc hai điều dưỡng chăm sóc 1 bệnh nhân, giờ nghỉ một điều dưỡng chăm sóc một bệnh nhân. Làm việc quá tải mà đòi hỏi bác sĩ, điều dưỡng phải tươi cười, cảm ơn, xin lỗi với bệnh nhân điều đó hơi khó thực hiện. Vì quá tải nên mình không thể đòi hỏi họ phải thế này, thế kia. Mọi giao tiếp bị hạn chế vì quá tải.

Mặt khác, nhiều bệnh nhân cũng không coi trọng nhân viên y tế, nhất là đối với hộ lý, điều dưỡng, có người còn tỏ thái độ khinh rẻ. Bệnh nhân có chút coi trọng giáo sư, bác sĩ mà thôi.

Ba xin là bài học của các cháu mẫu giáo

Tiến sĩ Võ Xuân Sơn – Giám đốc phòng khám Quốc tế EXSON tâm sự, khi nghe Bộ trưởng Bộ Y tế phát động phong trào ba xin, thoạt đầu, ông cho rằng tầm cỡ các trí thức, ăn học bao nhiêu năm, vậy mà phải học bài học của các cháu mới vào mẫu giáo: xin chào, xin lỗi, xin phép. Thế nhưng, khi nghĩ lại, thấy Bộ trưởng có lí.

"Một thời gian dài, nền giáo dục này dạy cho người ta những tư tưởng cao siêu, những triết học mà không ai hiểu nổi, nhưng lại quên mất việc dạy những phép tắc tối thiểu trong giao tiếp, dẫn đến những phát ngôn, xưng hô rất thiếu văn hóa, ở ngay cả những người có ăn học, có bằng cấp, có địa vị.

Xin chào, xin lỗi, xin phép, và cả cám ơn, là bài học đầu tiên ở mẫu giáo, do các cô nuôi dạy trẻ, dạy cho các cháu còn chưa biết tự xúc lấy ăn. Nhưng bây giờ Bộ trưởng Tiến phải đề nghị các bác sĩ, điều dưỡng, những người có địa vị cao trong xã hội, học những phép tắc đơn giản đó.

Nhiều bác sĩ cho rằng, cản trở lớn nhất cho việc thực hiện cuộc vận động “ba xin” này là cơ sở vật chất quá kém, bệnh nhân quá đông, áp lực công việc quá cao, đồng lương cán bộ y tế quá thấp...

Nhưng tôi cho rằng, tất cả những trở ngại nêu trên làm cho ngành y chậm phát triển, cản trở các bác sĩ thể hiện được y đức và khả năng chuyên môn của mình, chứ không thể biện minh cho việc những trí thức mà không có nền tảng giao tiếp cơ bản, không thể hiện được, rằng mình là người có giáo dục"

Ph. Thúy