Theo BBC, ứng cử viên Tổng thống Mỹ đảng Cộng hòa Donald Trump đã bóng gió rằng ông có thể kiện về kết quả bầu cử nếu bị thua cuộc. Nó trái với truyền thống lâu đời của nền chính trị Mỹ.

Theo truyền thống lâu đời và quan trọng trong nền chính trị Mỹ, người thua cuộc sẽ chấp nhận kết quả và chúc mừng đối thủ của mình. Dù vậy, quản lý chiến dịch của ông Trump Kellyanne Conway và cố vấn của ông, cựu Thị trưởng New York Rudy Giuliani, cho biết lập trường của ứng viên đảng Cộng hòa không phải chưa từng có tiền lệ.

Ông Giuliani cho hay, mặc dù  việc chuyển giao quyền lực hòa bình đóng vai trò rất quan trọng nhưng một cuộc bầu cử công bằng cũng quan trọng không kém. Ông nói, nếu bị thua cuộc quá sít sao, chiến dịch tranh cử của ông Trump sẽ không thể chấp nhận.

Ông Giuliani cũng so sánh với việc kết quả bầu cử gây tranh cãi vào năm 2000, khi ông George W Bush giành chiến thắng sít sao trước đối thủ Al Gore. Ông nói: "Ông Al Gore đã không chấp nhận kết quả đó, phải không?”.

Ứng cử viên Tổng thống Mỹ đảng Cộng hòa Donald Trump 

Năm 2000, ứng viên đảng Dân chủ Al Gore giành được 48,38% phiếu phổ thông toàn quốc, nhiều hơn so với đối thủ đảng Cộng hòa George Bush với 47,87% phiếu. Dù vậy, ông Bush vẫn giành chiến thắng do nhận được 271 phiếu đại cử tri, nhiều hơn chỉ 5 phiếu so với 266 của ông Al Gore. Bang quyết định là Florida, nơi tất cả 25 phiếu đại cử tri rơi vào tay Bush dù chênh lệch giữa hai ứng viên về phiếu phổ thông tại bang này chỉ là 537. 

Mặc dù thất vọng nhưng ông Al Gore đã chấp nhận kết quả và kêu gọi những người ủng hộ ông tôn trọng kết quả ví lợi ích quốc gia. Ông Bush trở thành vị tổng thống đầu tiên của Mỹ không giành được đa số phiếu phổ thông sau hơn một thế kỷ.

Ông Trump có thể làm gì?

Ông Trump có rất ít lựa chọn. Ông sẽ có quyền phản đối và yêu cầu kiểm lại phiếu nếu kết quả quá sít sao giống như trường hợp của ông Al Gore và ông Bush. Nếu ông tin rằng có gian lận, ông có thể kiện các quan chức trong bất kỳ bang nào mà ông nghi ngờ có sai phạm.

Ai sẽ là Tổng thống Mỹ?Ông Trump hay bà Hillary Clinton?

Tuy nhiên, trong trường hợp bà Clinton thắng áp đảo, ông Trump có thể từ chối chấp nhận thua cuộc nhưng ông chẳng thể làm gì để thay đổi kết quả. 

Ông Chris Wallace, người điều phối cuộc tranh luận cuối cùng giữa hai ứng viên tổng thống Mỹ, cho rằng: “Chuyển giao quyền lực trong hòa bình sau cuộc chiến đối đầu gay gắt là một truyền thống cơ bản của Mỹ. Người thua cuộc chúc mừng người chiến thắng và đất nước lại đoàn kết". 

Dù từ chối chấp nhận không thay đổi được kết quả bầu cử, nhưng nó cũng gây ảnh hưởng đáng kể tới hệ thống chính trị và dân chủ của nước Mỹ.

Nếu ông Trump thua cuộc và không chịu chấp nhận kết quả, tác động của việc đó có thể sẽ rất lớn. Cùng với đó, việc ông tố cáo có gian lận trong bầu cử có thể khiến những người ủng hộ ông tức giận, gây bất ổn cho nước Mỹ.

PHẠM KHÁNH (Lược dịch)