Ung thư xương là nỗi ám ảnh không chỉ với người bệnh mà ngay cả các bác sĩ, vì bệnh nhân thường phát hiện bệnh muộn, không thể bảo tồn được chân.

Bé Hiền và vết phẫu thuật chân của bé.

Mẹ con ôm nhau khóc

Bé Nguyễn Thị Thanh Hiền, sinh ngày 14/8/2012, đang điều trị tại khoa Nhi, Bệnh viện K trung ương vì ung thư xương. Mẹ của bé Hiền chỉ còn biết ôm con khóc vì không biết làm sao để con đỡ đau. Bé Hiền đã được cắt bỏ chân 2 tháng nhưng đến nay vết thương vẫn khiến cháu đau và quấy khóc suốt ngày.

Trên đầu chỉ còn lơ thơ vài sợi tóc, bé Hiền nằm lim dim như cố ngủ để quên đi đau đớn, mệt mỏi. Trong giấc ngủ đó, đôi mắt bé nhắm vào, tay em lại run lên vì sờ xuống chân chỉ còn là chiếc ống quần túm lại. 

Cô bé mới 3 tuổi nhưng em đã cảm nhận được sự bất tiện khi không còn bên chân. Ngứa vết mổ, Hiền lại gãi xoành xoạch, bất giác em lại khóc ré lên như bắt đền mẹ vì em đã bị mất một bên chân.

Mẹ của Hiền thương con, chị muốn bế bé lên nhưng chị biết bế kiểu gì bé cũng khóc vì chạm vào vết mổ cắt chân lên đến gần bẹn. Chị chỉ còn biết ôm con như đứa trẻ vừa lọt lòng.

Nói trong nước mắt, bà mẹ ấy chỉ biết tự trách mình “Cháu nó kêu đau chân tôi còn tưởng con bị ngã hay nô với bạn bè nên chân đau. Tôi xoa dầu không đỡ. Chỉ vài hôm sau cháu đã đi tập tễnh nên bố mẹ đưa con đi khám ở khắp nơi. Ban đầu bác sĩ chẩn đoán viêm khớp rồi tràn dịch khớp. Đến khi khám lại, sinh thiết thì đã là ung thư xương giai đoạn 2 rồi. Cháu điều trị hóa chất mấy tháng không được nên đành phải cắt chân”.

Bé Hiền vốn lười ăn nên khi bị bệnh bé càng lười ăn hơn. Nước da xanh lét, thân hình gày gò vì sau mổ cắt chân và ảnh hưởng từ truyền hóa chất khiến bé càng xanh xao hơn. Mẹ của bé lúc nào cũng ân hận không thể phát hiện ra bệnh của con sớm hơn, biết đâu bé không phải cắt chân.

Ung thư xương chủ yếu ở thiếu niên

Trao đổi với chúng tôi, thạc sĩ, bác sĩ Phạm Thị Việt Hương – cán bộ khoa Nhi, Bệnh viện K trung ương cho biết, ung thư xương nguyên phát là ung thư bắt đầu ở xương. Bệnh có nhiều loại khác nhau: Ung thư mô liên kết sụn (chondrosarcoma), ung thư mô liên kết tạo cốt bào (osteosarcoma) và ung thư mô liên kết xương (Ewing’s sarcoma).

Loại ung thư này thường được phát hiện ở lứa tuổi thanh, thiếu niên (10 đến 20 tuổi), tuy nhiên nó cũng có thể xảy ra ở các lứa tuổi khác. Nam giới dễ mắc hơn nữ, song dấu hiệu bệnh ở 2 đối tượng là giống nhau.
Khối u ung thư xương phát triển ở khớp gối.

Dấu hiệu nhận biết đó là sưng ở vùng xương bị ảnh hưởng. Đau là triệu chứng ung thư xương thường gặp nhất. Tuy nhiên, các triệu chứng có thể khác nhau tùy thuộc vào vị trí của ung thư trong cơ thể và kích thước của nó. 

Vùng bị ảnh hưởng có thể bị sưng lên (nếu xương bị ảnh hưởng nằm gần da) và rất nhạy cảm khi chạm vào. Cơn đau này có thể xuất hiện và tự biến mất không cần biện pháp can thiệp nào. Nó dần trở nên nghiêm trọng hơn, đặc biệt vào ban đêm. Cảm giác đau thường xuất hiện phổ biến nhất ở các vị trí xương dài như trên hoặc dưới đầu gối, cánh tay hoặc trên vai.

Trong một số trường hợp, dấu hiệu đầu tiên có thể là bị gãy tay, gãy chân sau một tác động nhẹ vì ung thư làm tiêu hủy xương khiến nó dễ bị phá vỡ.

Xuất hiện khối u: Ban đầu, khối u có thể là một đám chắc, đẩy gồ mặt da, bờ không rõ, sờ nắn không đau. Về sau khối u to nhanh, biến dạng. U thâm nhiễm tổ chức phần mềm, làm nổi rõ các mạch máu dưới da và tạo các mạch máu nhỏ gây cảm giác đau khi thăm khám. Màu sắc da lúc này cũng trở nên hồng, ấm hơn nơi khác. Bề mặt da nơi mềm, nơi chắc, nơi căng do máu tụ.

Ngoài ra, khi chụp XQuang xương có thể thấy hình ảnh tiêu xương, bong màng xương, hình cỏ cháy, hình vỏ hành. Muộn hơn thì có hình ảnh xâm lấn phần mềm.

Bác sĩ Hương nhấn mạnh, khi con có biểu hiện như sốt, chán ăn hoặc giảm cân, mệt mỏi kéo dài thì bạn cũng nên đưa con đi khám. Bác sỹ sẽ xem xét và phát hiện được sự khác thường trong cấu trúc của xương.

Hiện nay, ung thư xương là bệnh ung thư còn rất khó khăn vì phương pháp điều trị bao gồm phẫu thuật đoạn chi nếu u không thể bảo tồn được, phẫu thuật bảo tồn chi nếu bệnh còn sớm. Phẫu thuật đoạn chi gây tổn thương tâm lý nặng nề và gây mất sức khoẻ, mất sức lao động, giảm chất lượng sống.

Điều trị hóa chất giúp tăng cao hơn tỷ lệ sống thêm. Trước kia, nếu chỉ phẫu thuật thì sống thêm 5 năm chỉ khoảng 20%. Ngày nay nhờ có hóa chất mà sống thêm 5 năm của ung thư xương đã tăng lên khoảng 60-70%. Tuy nhiên phương pháp điều trị thường kèm theo nhiều tác dụng phụ.

Thạc sĩ Hương cho biết ung thư xương được điều trị ở khoa Nhi bệnh viện K trung ương đã đạt được kết quả đáng khích lệ, tỷ lệ sống thêm 5 năm gộp chung các đối tượng khoảng 68%.

Ph. Thúy