Vào thời điểm “siêu xe tăng” Maus của Đức được thử nghiệm lần đầu tiên vào năm 1944, Phát xít Đức gần như đã thua trận, và việc quân Đồng minh tiến vào lãnh thổ nước Đức giờ đây chỉ là vấn đề thời gian.

Thế nhưng, Phát xít Đức vẫn tiếp tục nghiên cứu, chế tạo các loại “vũ khí thần kỳ” và tuyên truyền liên tục về chúng. Các sĩ quan Đức tin rằng nước này sẽ cho ra mắt được một loại khí tài đủ mạnh để buộc Anh và Đức phải ngồi vào bàn đàm phán ngừng bắn.

Mô hình "siêu xe tăng" Maus do Phát xít Đức chế tạo.

Xe tăng Panzerkampfwagen VIII Maus là một trong số các loại “vũ khí thần kỳ” trên. Nó có kích thước rất lớn và là loại xe tăng nặng nhất từ trước tới nay với 180 tấn,  gấp ba lần xe tăng M-1 Abrams hiện đại của Mỹ.

Xe tăng Maus không hề có cơ hội được sử dụng trên chiến trường. Hồng quân Liên Xô đã chiếm được trung tâm thử nghiệm vũ khí Kummersdorf, phía Nam thủ đô Berlin vào ngày 21/04/1945 và tịch thu được hai mẫu thử xe tăng của Đức. Ba tuần sau đó, Phát xít Đức đầu hàng vô điều kiện.

Nhà sử học Waldemar Trojca đã viết: “Đã có rất nhiều xe tăng bị phá hủy được tìm thấy. Không rõ chúng bị phá hoại trong trận chiến hay do quân Đức cố tình gài mìn kích nổ”.

Các thông số của xe tăng Maus cho đến nay vẫn khiến nhiều người phải kinh ngạc. Phần mũi của xe tăng có lớp thiết giáp dày 200mm, tháp pháo dày 220mm và hai bên xe tăng có lớp giáp dày 180mm. Để tiện so sánh, xe tăng hạng nặng khét tiếng Tiger I của Đức chỉ có lớp giáp dày 100mm. Có thể nói rằng Maus là một lô cốt di dộng. Pháo của xe tăng cũng lớn hơn bất kỳ loại xe tăng nào khác, khi nòng pháo có kích cỡ 15cm.

Thiết kế của xe tăng Maus đi ngược lại với xu hướng phát triển quân sự của thời đại, khi xe tăng dùng tốc độ và các loại pháo lợi hại để xuyên thủng phòng tuyến của đối phương. Với những thông số như trên, Maus hoàn toàn phụ thuộc vào khẩu pháo hạng nặng của mình để mở đường cho bộ binh.

Ý tưởng xe tăng Maus được nhà thiết kế xe hơi Ferdinand Porsche và Bộ trưởng Bộ Hậu cần Albert Speer trình bày trước trùm phát xít Adolf Hitler vào tháng 6/1942, và Đức muốn sản xuất 152 chiếc. Tuy nhiên, khi cuộc chiến đi được nửa chặng đường, thép và hợp kim ngày càng trở nên khan hiếm.

Không chỉ có vậy, động cơ xe tăng cũng gặp vấn đề kỹ thuật. Ông Porsche đã phải thay đổi thiết kế nhiều lần và cuối cùng chọn ra được động cơ diesel MB 517 Mercedes-Benz, tuy nhiên ngay trong lần thử đầu tiên, xe tăng đã bị chết máy.

Dù vậy, nhà sử học Trojca cho biết các tổ lái xe tăng Đức nhận xét rằng Maus rất dễ vận hành và có thể sẽ chứng tỏ sức mạnh của mình trên chiến trường. Tuy nhiên đến năm 1944, khái niệm siêu xe tăng hạng nặng đã trở nên lỗi thời và các loại xe tăng có khả năng xoay trở cao cùng sức công phá lớn đã xuất hiện.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo Tạp chí National Interest. National Interest được thành lập vào năm 1985. Tạp chí thường tập trung vào vấn đề chính sách đối ngoại và những lợi ích quốc gia của Mỹ.

Anh Tuấn (lược dịch)