Bị cấm vận nặng nề, liệu Nga và Mỹ có "nghỉ chơi" với nhau?

Anh Tuấn (lược dịch)

Tạp chí National Interest mới đây đã đưa ra nhận định của mình về khả năng Washington và Moscow có thể hợp tác với nhau, sau khi Quốc hội Mỹ phê duyệt lệnh trừng phạt mới đối với Nga còn điện Kremlin trục xuất 755 quan chức Mỹ.

Về điểm này, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson tin rằng Nga và Mỹ vẫn có thể hợp tác với nhau mặc cho tình hình hiện tại. Trong khi đó, các chuyên gia phân tích chính trị ở Nga và Mỹ đều nhất trí rằng hai nước có thể hợp tác với nhau nhưng chỉ trong một số ít lĩnh vực nhất định.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov (trái) và Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson.

“Chúng tôi nhìn nhận mối quan hệ giữa các nước một cách thiết thực”, ông Tillerson phát biểu trước báo giới tại Manila vào ngày 7/8. “Thực tế là chúng tôi muốn hợp tác với họ để giải quyết những vấn đề nghiêm trọng liên quan đến an ninh quốc gia trong khi hai bên vẫn có sự thiếu tin tưởng lẫn nhau, và đó là những gì mà những người làm công tác ngoại giao phải làm”.

Với việc Nga và Mỹ là hai cường quốc hạt nhân lớn nhất trên thế giới, Washington không thể dễ dàng cắt đứt liên lạc với Moscow chỉ vì Nga bị cáo buộc can thiệp vào cuộc bầu cử ở Mỹ. “Tôi cho rằng chúng ta không nên quay lưng hoàn toàn với nhau chỉ vì một vấn đề nào đó”, ông Tillerson nói. “Tôi nghĩ, hai nước đều là những nước lớn, và chúng ta phải tìm được cách để hợp tác với nhau. Nếu hai bên vẫn có những bất đồng, chúng ta sẽ phải tìm cách để khắc phục”.

Ngoại trưởng Mỹ cho biết, Washington và Moscow phải cùng nhau tìm cách giải quyết vấn đề ở Syria và Afghanistan. “Chúng tôi có lợi ích an ninh quốc gia quan trọng tại Afghanistan và khu vực Trung Đông. Chúng tôi cũng phải thảo luận về tình hình Ukraine”, ông Tillerson nói. “Phía Nga đã cho thấy họ muốn bàn về phương hướng giải quyết vấn đề Ukraine. Chúng tôi đã cử một phía đoàn đặc biệt để đàm phán với Nga cũng như các bên liên quan, và chúng tôi sẽ không có bất kỳ thỏa thuận ngầm nào với Nga mà không xem xét đến lợi ích của họ”.

Mỹ và Nga không nhất thiết phải có cùng quan điểm về mọi vấn đề để hợp tác với nhau. “Việc hai nước chấp nhận phối hợp hoạt động không có nghĩa là họ thực hiện cùng một chính sách, nó chỉ đơn giản là họ muốn tiếp tục hành động”, bà Olga Oliker, một nhà phân tích về tình hình Nga và khu vực Á-Âu của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (CSIS) cho biết.

“Nếu Mỹ và Nga muốn giải quyết được những bất đồng của nhau, nếu một trong hai bên muốn đạt được những bước đột phá, họ sẽ phải đàm phán và hợp tác với nhau đến một mức độ nào đó. Nếu họ không đạt được thỏa thuận về vấn đề nào đó, ví dụ như kiểm soát vũ khí, toàn thế giới chắc chắn sẽ phải chịu ảnh hưởng tiêu cực”, bà Oliker nói thêm.

Các chuyên gia Nga cũng tin rằng Nga và Mỹ vẫn có thể hợp tác với nhau trong một số lĩnh vực. “Tôi cho rằng hai nước phải hợp tác với nhau trong một số lĩnh vực, ví dụ như vấn đề Syria, chống khủng bố, khoa học và một số ngành kinh tế, ít nhất là để giữ liên lạc”, ông Vasily Kashing, nhà nghiên cứu thuộc Trường Đại học Kinh tế Cao cấp Liên bang Nga cho biết. “Hai bên phải tránh hành động theo cảm tính, có thể khiến quan điểm dư luận Nga và Mỹ thay đổi vĩnh viễn”.

Ông Kashin nói thêm rằng các lệnh trừng phạt của Mỹ không gây nhiều thiệt hại về kinh tế với Nga, tuy nhiên nó khiến thái độ của người dân Nga đối với Mỹ trở nên lạnh lùng hơn. “Cần phải hiểu rõ rằng các lệnh trừng phạt của Mỹ không làm Nga suy yếu đi là mấy, nhưng nó khiến người Nga, cụ thể là tầng lớp thượng lưu đầu tư mạnh vào phương Tây không hài lòng”, ông Kashin nói.

Trong hội nghị tại Philippines, ông Tillerson và Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã tập trung vào những lĩnh vực mà Nga và Mỹ vẫn có khả năng hợp tác. “Dường như ngoại trưởng hai nước đã không nhắc đến những bất đồng cố hữu giữa Nga và Mỹ bởi chúng sẽ chưa thể được giải quyết trong thời gian ngắn”, ông Maxim Suchkov, một nhà phân tích của Hội đồng Các vấn đề Quốc tế Nga cho biết. “Thế nhưng cả hai vẫn sẽ tìm kiếm cơ hội để phối hợp với nhau về tình hình Syria, Triều Tiên và Afghanistan”.

Nga và Mỹ vẫn có thể hợp tác để giải quyết tình hình Syria.

Cũng theo ông Suchkov, cách làm có phần thực dụng này có thể sẽ có lợi hơn cho cả Mỹ và Nga. “Nó có thể sẽ có tác dụng hơn và phù hợp với lợi ích của cả hai nước trong bối cảnh hai bên sẽ không đạt được một thỏa thuận lớn nào”, ông Suchkov nói. “Việc hai nước hạ thấp mong đợi của mình đã cho phép họ có thể hành động tự do hơn đối với những vấn đề an ninh quốc tế khiến Mỹ và Nga lo ngại”.

Với Nga, một mối quan hệ thực dụng là điều mà điện Kremlin muốn ở Washington. “Đối với điện Kremlin, đây là mối quan hệ hợp tác với Mỹ mà họ đang cần”, ông Suchkov nói. “Đối với chính quyền Trump, đây có thể là cơ hội để đưa quan hệ giữa Mỹ và Nga trở nên có định hướng hơn hoặc cho phép họ có thể thực hiện các cuộc hội đàm bí mật”.

Tuy nhiên, cuộc điều tra cáo buộc Nga can thiệp vào cuộc bầu cử Mỹ vẫn là một rào cản lớn. “Nga không được xem nhẹ tầm quan trọng của cuộc điều tra này, bởi bất kỳ động thái liên lạc nào của các quan chức Mỹ với Nga sẽ bị những đối thủ của ông Trump soi mói”, ông Suchkov nói.

Thật vậy, nhiều nhà phân tích Nga đều tỏ ra bất ngờ trước sự hỗn loạn ở Washington hiện nay. Cụ thể, Nga đang lo ngại rằng chính quyền Trump đang gây chiến với các cơ quan chính phủ ở Mỹ. Thêm vào đó, việc người thân cận với Tổng thống Mỹ đang làm rò rỉ thông tin mật ra truyền thông cũng khiến Moscow lo lắng.

“Chúng tôi nhận thấy có rất nhiều thông tin nhạy cảm từ các cuộc trò chuyện qua điện thoại của ông Trump được đăng trên các kênh thông tin. Nếu chúng không được bảo mật, liệu Nga và Mỹ có thể liên lạc ngoại giao một cách an toàn hay không?”, ông Kashin nói. “Hiện tại chúng tôi không biết phải liên lạc với ai. Bất kỳ ý định thiết lập kênh liên lạc giữa hai nước đều sẽ dẫn đến thảm họa”.

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet