Các loại rau đều rất tốt cho sức khỏe con người vì chúng cung cấp vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, có một số loại rau củ mà những người bị sỏi thận lại không nên ăn hàng ngày vì nó góp phần làm cho quá trình tích lũy và tạo sỏi diễn tiến nhanh hơn.

Các bác sĩ thường khuyên bệnh nhân sỏi thận nên tránh hoặc hạn chế ăn uống các thực phẩm có chứa axit oxalic. Vì các axit oxalic ảnh hưởng nhiều trên sự ức chế hấp thu canxi và kẽm. Đồng thời dễ hình thành các sỏi oxalate nên cần tránh cho các bệnh nhân đang bị viêm khớp dạng thấp, bệnh gút hay bệnh sạn thận. Khi hàm lượng acid uric trong cơ thể cao sẽ làm tăng nguy cơ bị sỏi thận và làm tăng nồng độ canxi oxalate trong nước tiểu, dẫn đến sỏi thận ngày càng to và trầm trọng.

Trong khi cố gắng để loại bỏ các loại thực phẩm có chứa oxalate từ thịt thì cũng lưu ý một số loại rau quả có thể là “tòng phạm” gây nên sỏi thận. Ví như rau muống, rau dền... được cho là tạo nhiều oxalat nhất.

Theo Tiến sĩ Từ Việt Phú, Viện Công nghệ sinh học - Công nghệ thực phẩm Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, nhận biết rau củ trong tự nhiên có chứa axit oxalic là khi ăn thực phẩm đó sẽ có vị chua, chát hoặc hơi nhẫn nơi đầu lưỡi. 

 

Những loại rau có hàm lượng oxalat cao bao gồm: rau muống, rau dền, cần tây, tỏi tây, đậu bắp, củ cải, rau cải, khoai lang, đậu xanh, đậu tương, cải xoăn, rau bina (rau cải bó xôi), bắp cải, cải xoong, ớt, bí, rau mùng tơi, cải thìa, rau diếp, bồ công anh, cây mù tạc, củ cải đường, cà chua, cà rốt, cà tím, đậu đũa.

Các loại rau làm tăng axit uric bao gồm đậu, súp lơ xanh, súp lơ trắng, rau bina (rau chân vịt), măng tây và nấm, măng muối.

 

Theo đó, thực phẩm chứa axit oxalic trong tự nhiên thường được chia làm 4 nhóm cơ bản:

- Thực phẩm nhiều protein: Các thực phẩm như đậu phộng, bơ đậu phộng, đậu nành, đậu hũ, hạt dẻ, hạt thông... đều chứa nhiều oxalat, là chất góp phần tạo nên axit oxalic.

- Các loại rau, củ: Cây cải thìa, rau diếp, đậu bắp, củ cải đường, bồ công anh, cây mù tạc đều chứa hàm lượng axit oxalic rất cao. Rau cần tây, đậu xanh, tiêu xanh, cà chua, cà rốt, cà tím, khoai lang, quả bí, rau dền.. cũng nhiều axit oxalic.

- Thực phẩm làm từ lúa mì: Ngũ cốc, bánh mì, bột mì.

- Nhóm thực phẩm gồm chocolate, trà, cola, nước ép việt quốc, các loại cocktail pha từ rượu mạnh và nước hoa quả, sữa chua.

Axít oxalic (và các muối oxalat) có mặt tự nhiên trong một số loại thực phẩm và có mức độ tồn dư khác nhau. Axít oxalic có thể bị giảm hàm lượng trong quá trình chế biến thực phẩm như: ngâm rửa rau củ, luộc gạn bỏ nước luộc đối với măng, rang đối với một số loại hạt…

Các loại quả nhiều axit uric: khế, chanh, nho, me, đu đủ,

Để bảo đảm an toàn thực phẩm cho người sử dụng, Cục an toàn thực phẩm khuyến cáo người tiêu dùng:

- Lựa chọn thực phẩm bao gồm các loại rau củ quả tươi phù hợp với tình hình sức khỏe. Đối với người có nguy cơ mắc các bệnh lý liên quan đến tạo sỏi trong cơ thể tránh sử dụng thực phẩm giàu axít oxalic.

- Khi sử dụng các thực phẩm giàu axít oxalic (muối oxalat), cần chú ý tăng cường uống nước để tăng đào thải.

- Thực hiện các biện pháp sơ chế, chế biến có tác dụng làm giảm axít oxalic như ngâm, rửa, luộc, rang… phù hợp với đặc tính của từng nguyên liệu thực phẩm cũng như sản phẩm thực phẩm có nguy cơ cao được khuyến cáo.

 

 

Lam Lê (tổng hợp)