"Trước mắt, Thành phố sẽ chỉ đạo, nghiên cứu để dành phần không gian trong Bảo tàng Hà Nội làm nơi trưng bày, giới thiệu các sản phẩm thủ công mỹ nghệ; yêu cầu các khách sạn của Thành phố có không gian trưng bày..."

Đây là chỉ đạo của Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải tại buổi gặp mặt đại biểu nghệ nhân, thợ giỏi thủ công mỹ nghệ trên địa bàn Thành phố diễn ra sáng 1/9. Đây là hoạt động nhân kỷ niệm 71 năm Quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam (2/9/1945-2/9/2016) do Thành ủy, HĐND, UBND Thành phố Hà Nội tổ chức.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải phát biểu tại buổi gặp mặt

 Các làng nghề tiếp cận nguồn vốn khó khăn

Tại buổi gặp mặt, báo cáo về tình hình sản xuất của các làng nghề và hoạt động của đội ngũ nghệ nhân thủ công mỹ nghệ Thành phố, Giám đốc Sở Công thương Lê Hồng Thăng cho biết, Hà Nội có khoảng 1.350 làng nghề, chiếm gần 26,5% tổng số làng nghề cả nước (5.096 làng nghề). Trong đó, có 292 làng nghề đã được công nhận, chiếm 14,6% số làng nghề cả nước đã được công nhận (2.000 làng nghề). Nhiều nghề được khôi phục, phát triển, như: nghề thêu, dệt, gốm sứ, mây tre đan... hoặc mở rộng quy mô sản xuất, đồng thời, cũng có nhiều ngành nghề mới được hình thành, phát triển, góp phần tạo công ăn, việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

“Tại các làng nghề hiện có 2.063 công ty cổ phần, 4.562 công ty trách nhiệm hữu hạn, 1.466 doanh nghiệp tư nhân, 164 hợp tác xã, 175.889 hộ sản xuất kinh doanh, thu hút 739.630 người lao động. Ngoài ra, các làng nghề còn thu hút hàng nghìn lao động nơi khác đến làm việc. Cơ cấu lao động trong công nghiệp tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ tại các làng nghề hiện đã chiếm từ 75 – 85% tổng số lao động, lao động thuần nông chỉ còn từ 15 – 25%. Các làng nghề đã góp phần giải quyết việc làm cho lao động dôi dư trong quá trình đô thị hóa, từ đó phân công lại lực lượng lao động ở nông thôn” – ông Thăng cho biết.

Cũng theo ông Thăng thì năm 2015, giá trị sản xuất của làng nghề đạt gần 14.000 tỷ đồng. Thu nhập bình quân của người lao động làng nghề đạt khoảng 35 triệu đồng/người/năm. Tuy nhiên, thu nhập bình quân của người lao động ở các làng nghề không đồng đều. Một số làng nghề có thu nhập cao trên 70 triệu đồng/năm như: gốm sứ, dệt lụa…; các nghề có thu nhập thấp khoảng 20 triệu đồng/năm như mây tre đan, nón mũ lá… Đến hết năm 2015, số nộp ngân sách từ khu vực làng nghề là trên 320 tỷ đồng.

 Chủ tịch Hội nghệ nhân, thợ giỏi Thành phố Vũ Mạnh Hải  phát biểu tại buổi gặp mặt

Tại buổi gặp mặt, các nghệ nhân đã trao đổi, phản ánh với lãnh đạo Thành phố nhiều kiến nghị, đề xuất. Trong đó, kiến nghị Thành phố cho xây dựng trung tâm trưng bày tác phẩm tiêu biểu ngành thủ công truyền thống; với những ngành nghề có nguy cơ mai một cần biện pháp đào tạo cấy nghề, trao truyền nghề; tạo điều kiện để các đơn vị sản xuất nghề tiếp cận nguồn vốn bởi có tình trạng nhiều cơ sở sản xuất có sản xuất đầu ra ổn định nhưng tiếp cận nguồn vốn khó khăn.

Về áp dụng khoa học kỹ thuật, hiện hầu hết các nghệ nhân được đào tạo trực tiếp từ làng nghề và theo kinh nghiệm truyền lại nên gặp khó khăn về cải tiến mẫu mã, bao bì hoặc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chính vì vậy, các nghệ nhân kiến nghị Thành phố cần có biện pháp đào tạo, hỗ trợ tại các làng nghề. Ngoài ra, các nghệ nhân cũng đề nghị Thành phố có chính sách, chế tài quản lý thương hiệu của các làng nghề; có cơ chế, thống nhất trong việc phong danh hiệu làng nghề, nghệ nhân; đẩy mạnh các chương trình, hoạt động xúc tiến, quảng bá thương hiệu sản phẩm…

Thành phố sẽ  đồng hành

Trao đổi về những kiến nghị của các nghệ nhân, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung cho biết: Thành phố sẵn sàng kết nối với các ngân hàng để các làng nghề được tiếp cận với các nguồn vốn ưu đãi, lãi suất thấp hơn. Về mặt bằng sản xuất của các làng nghề hiện khó khăn, Thành phố đang cho rà soát, kiểm tra lại toàn bộ các làng nghề để có kế hoạch phát triển, mở rộng các điểm công nghiệp làng nghề và đảm bảo việc sử dụng mặt bằng đúng mục đích.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung giải đáp những kiến nghị của đại biểu

Về mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, Chủ tịch UBND TP Nguyễn Đức Chung cho biết đây là vấn đề Thành phố rất quan tâm, đã và đang tích cực triển khai và tới đây cũng sẵn sàng giúp các làng nghề kết nối với các thị trường bên ngoài.

Tuy nhiên, Chủ tịch UBND TP thẳng thắn chia sẻ, hiện mẫu mã sản phẩm làng nghề còn chưa phong phú, chưa tinh xảo, nhất là bao gói, hay cũng chưa quan tâm đến đăng ký bảo hộ sản phẩm nên khi xuất ra nước ngoài chưa có các sản phẩm nguồn gốc xuất xứ được thể hiện rõ ràng “Made in Việt Nam”… Chủ tịch UBND TP cho rằng, tới đây các làng nghề cần quan tâm hơn đến khâu thiết kế, đặc biệt phải nghiên cứu để phát triển những mẫu mà, sản phẩm mà thị trường cần.

Ngoài ra, Chủ tịch UBND TP cũng lưu ý, vấn đề đảm bảo môi trường, hạn chế ô nhiễm tại các làng nghề cần được chú trọng và phải quyết tâm thực hiện. Đồng thời, chính bản thân các làng nghề phải có chiến lược tìm kiếm các nguồn nguyên liệu bền vững, nhất là những nguyên liệu từ tài nguyên thiên nhiên.

 “Tôi rất đồng tình với các ý kiến đề xuất về việc ở các làng nghề cần xây dựng các trung tâm triển lãm, quảng bá giới thiệu sản phẩm song cũng lưu ý các làng nghề, các hiệp hội nghề, cơ sở sản xuất phải chủ động tìm kiếm những cách tiếp cận thị trường tiêu thụ sản phẩm mới hiệu quả hơn, nhất là thông qua các hội trợ, trung tâm thương mại và thành phố sẵn sàng hỗ trợ, kết nối việc này” – chủ tịch TP Nguyễn Đức Chung nhấn mạnh.

Phát biểu kết thúc buổi gặp mặt, Bí thư Thành uỷ Hoàng Trung Hải nhấn mạnh, các làng nghề phát triển chưa tương xứng với tiềm năng và thế mạnh của Thủ đô. Một số nhóm nghề thủ công mỹ nghệ phát triển manh mún, năng lực, sức cạnh tranh chưa cao. Nhiều nghề, làng nghề đang dần bị mai một, do các nghệ nhân có xu hướng bỏ nghề, lao động trẻ chưa thiết tha gắn bó với nghề; ô nhiễm môi trường làng nghề đang là vấn đề bức xúc; ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật còn chậm…

“Là những người gắn bó với nghề, hết lòng vì nghề, các bác, các anh, các chị - những nghệ nhân, thợ giỏi là những người hiểu rõ hơn ai hết phải làm gì, làm thế nào để khơi dậy tài năng, trí tuệ, sức sáng tạo, sự khéo léo, tinh thông nghề nghiệp nhằm tạo nên những sản phẩm thủ công mỹ nghệ tinh xảo, độc đáo, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước, xuất khẩu, tạo thương hiệu cho các sản phẩm, các làng nghề, thúc đẩy du lịch làng nghề phát triển”- Bí thư Thành ủy nhấn mạnh.

Để hỗ trợ cho các làng nghề phát triển, Bí thư Hoàng Trung Hải cho biết: Trước mắt, Thành phố sẽ chỉ đạo, nghiên cứu để dành phần không gian trong Bảo tàng Hà Nội làm nơi trưng bày, giới thiệu các sản phẩm thủ công mỹ nghệ; yêu cầu các khách sạn của Thành phố có không gian trưng bày, đồng thời thiết kế các tuor thăm quan các làng nghề truyền thống. Đồng thời, phát triển cơ sở vật chất tại các làng nghề để phục vụ du lịch.

N. Huyền