Dù Ngân hàng Nhà nước (NHNN) khẳng định ổn định tỷ giá 2% trong năm 2015, nhưng rủi ro với thị trường ngoại hối vẫn tiềm ẩn. NHNN có thể bán ra 5-6 tỷ USD để can thiệp thị trường nếu cần thiết.

 Nhận định này được Trung tâm Nghiên cứu – Ngân hàng Đầu tư & Phát triển Việt Nam (BIDV) đưa ra trong báo cáo đánh giá diễn biến thị trường ngoại hối Việt Nam 6 tháng đầu năm – dự báo 6 tháng cuối năm 2015 vừa công bố ngày 27/7.

Theo Trung tâm Nghiên cứu BIDV, mặc dù NHNN đã đưa ra những thông điệp mạnh mẽ vào cuối tháng 5 vừa qua khẳng định việc thực hiện cam kết điều chỉnh không quá 2% đối với tỷ giá cũng như sẵn sàng can thiệp để giữ ổn định thị trường, nhưng không thể phủ nhận các rủi ro tiềm ẩn đối với tỷ giá là không hề nhỏ. BIDV cho rằng, diễn biến thị trường ngoại hối bên cạnh yếu tố về mặt cung – cầu truyền thống sẽ phụ thuộc chặt chẽ vào thái độ và cách thức điều hành thị trường ngoại hối của NHNN. Thị trường ngoại hối dự báo sẽ khá ổn định trong quý III, trước khi có thể xuất hiện những biến động mạnh hơn trong quý cuối năm.

“Tỷ giá nhìn chung sẽ diễn biến giằng co, dao động phổ biến trong khoảng 21.800 – 21.890 đồng/USD”- báo cáo của BIDV dự báo.

Trong trường hợp cần thiết NHNN có thể bán ngoại tệ để can thiệp ổn định thị trường ngoại hối

Về dài hạn, thị trường ngoại hối vẫn được hỗ trợ theo chiều hướng ổn định bởi các yếu tố dài hạn như định hướng điều hành nhất quán của NHNN; cán cân thanh toán tổng thể thặng dư – ước tính đạt khoảng 2-3 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm và lạm phát được duy trì ở mức thấp, CPI tháng 6/2015 chỉ tăng 0,6% so với cuối 2014.

Trong đó, hai yếu tố được xác định sẽ hỗ trợ cho sự ổn định căn bản của thị trường là vai trò điều hành tích cực của NHNN và cán cân thanh toán tổng thể duy trì thặng dư.

Tuy nhiên, với điều kiện của thị trường trong năm nay, các yếu tố rủi ro tiềm ẩn, tạo áp lực đối với thị trường ngoại hối là rất lớn. Cán cân thương mại vẫn có thể chuyển biến theo chiều hướng xấu với 2 kịch bản khi đà phục hồi của kinh tế thế giới yếu đi do những biến động của khu vực châu Á (Trung Quốc, Hàn Quốc, ASEAN,…) cũng như khu vực châu Âu (vấn đề Hy Lạp) khiến cho xuất khẩu của Việt Nam không đạt được kỳ vọng. Ngoài ra, kinh tế trong nước tăng trưởng nhanh khiến nhu cầu nhập khẩu gia tăng đột biến. Theo đó, thâm hụt cán cân thương mại có thể nới rộng lên khoảng 1 tỷ USD/tháng.

Cùng với đó, khả năng NHNN không tiếp tục gia hạn Thông tư 43/TT-NHNN quy định về cho vay ngoại tệ trong năm 2016, sẽ tạo áp lực lên nhu cầu ngoại tệ để giảm dư nợ ngoại tệ trong những tháng cuối năm. Điều này khá hợp lý khi lãi suất cho vay VNĐ đã được kéo giảm mạnh và hiện ở mức chấp nhận được đối với các doanh nghiệp, đặc biệt với các lĩnh vực ưu tiên. Đồng thời, NHNN vẫn cho thấy sự kiên định đối với kế hoạch giảm dần tình trạng đô la hóa nền kinh tế.

Thêm một yếu tố đặc biệt cần quan tâm là thời điểm NHTW Mỹ Fed điều chỉnh tăng lãi suất cơ bản. Với những tuyên bố gần đây, khả năng khá cao là NHTW Mỹ sẽ tiến hành tăng lãi suất ngay trong năm 2015. Khi đó, mặt bằng lãi suất USD trên thị trường quốc tế tăng lên và xu hướng tăng của đồng USD sẽ tiếp diễn, qua đó tạo sức ép gián tiếp lên thị trường ngoại hối trong nước.

“Tâm lý thị trường nhìn chung duy trì sự thận trọng khiến tình trạng găm giữ ngoại tệ có thể tiếp tục diễn ra, đồng thời trạng thái ngoại tệ của hệ thống ngân hàng cũng có thể biến động mạnh, tác động tiêu cực đến diễn biến tỷ giá. Vì thế, NHNN hoàn toàn có thể bán ra đến 5-6 tỷ USD, tương đương với mức thâm hụt cán cân thương mại trong kịch bản xấu. Nếu thị trường không xuất hiện đồng thời các cú sốc lớn thì nhiều khả năng NHNN sẽ hoàn thành mục tiêu điều hành tỷ giá trong năm nay” – Trung tâm Nghiên cứu của BIDV đưa ra nhận định.

N.Hoài