Việc thành lập Lực lượng không gian vũ trụ được thực hiện trong bối cảnh Nga có những nỗ lực sâu sắc để nâng cấp và cải thiện các lực lượng vũ trang và cho thấy sự quan ngại của Nga với NATO.
Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu

Ngày 1/8 vừa qua, Nga đã thành lập Lực lượng Không gian vũ trụ, loại hình vũ trang mới mà trên thế giới chưa từng có. Qua đó, không phận và vũ trụ đều nằm dưới sự chỉ huy thống nhất.

Lực lượng Không gian vũ trụ là Binh chủng mới trong Lực lượng vũ trang Liên bang Nga, được thành lập dựa trên 2 lực lượng của quân đội hiện nay là Không quân và Lực lượng phòng thủ không gian.

Bối cảnh thành lập

Nga, Mỹ và Trung Quốc đều đang đẩy mạnh nghiên cứu các loại vũ khí chống vệ tinh, đặt ra những yêu cầu cấp bách cho chiến lược phòng thủ mới. Việc thành lập Lực lượng không gian vũ trụ được thực hiện trong bối cảnh Nga có những nỗ lực sâu sắc để nâng cấp và cải thiện các lực lượng vũ trang.  

Chính phủ Moscow đã chi 20.000 tỷ rúp (320 triệu USD) cho kế hoạch tái vũ trang khoảng 70% trang thiết bị của quân đội kéo dài đến cuối năm 2020. Ngoài ra, Điện Kremlin cũng có những thay đổi trong học thuyết quân sự của mình, cho thấy sự quan ngại của Nga trong những hoạt động quân sự gần đây từ phía NATO.

Tổng thống Vladimir Putin cũng mới phê duyệt học thuyết hải quân quốc gia sửa đổi, trong đó tập trung các hoạt động của hải quân Nga vào việc chống lại động thái của NATO ở Đại Tây Dương và các hạm đội mạnh đang có mặt ở vùng biển Bắc Cực và Biển Đen.

Ngày khai sinh Binh chủng

Biểu tượng của Lực lượng Không gian Vũ trụ, binh chủng mới thành lập của Nga

Vào ngày đầu tiên trong tháng cuối cùng của mùa Hè, Lực lượng vũ trang Nga từ nay về sau sẽ có thêm một ngày kỷ niệm dành cho quân đội. Bên cạnh Ngày Hậu cần thì bây giờ, vào ngày này người Nga sẽ chúc mừng cho cả những quân nhân thuộc Lực lượng không gian vũ trụ. Đây là Binh chủng mới trong Lực lượng vũ trang, được thành lập theo Sắc lệnh ngày 1 tháng 8 năm 2015 của Tổng thống Nga Putin.

Kể từ ngày 1/8, nhiệm vụ trực chiến bảo vệ không gian vũ trụ của đất nước sẽ do Trung tâm quản lý Lực lượng không gian vũ trụ đảm nhiệm. Ngày 3/8, Bộ trưởng quốc phòng, tướng Sergei Shoigu đã thông báo về việc này tại cuộc họp của Bộ quốc phòng Nga.

Theo bộ trưởng Shoigu, Trung tâm quản lý Lực lượng không gian vũ trụ sẽ đảm bảo kiểm soát quân sự tập trung bằng các nguồn lực và phương tiện không quân trực chiến, lực lượng phòng không và phòng thủ tên lửa, cũng như khởi động và kiểm soát các tàu vũ trụ trong quỹ đạo của Nga, hệ thống cảnh báo tấn công bằng tên lửa và kiểm soát không gian vũ trụ.

Cơ sở hình thành  Lực lượng không gian vũ trụ (VKS) là sự liên kết giữa các đơn vị trong Lực lượng không quân và Binh chủng phòng không vũ trụ. Đặc biệt, trên cơ sở các cơ quan quản lý Binh chủng phòng không vũ trụ và Lực lượng không quân đã thành lập Bộ chỉ huy VKS và Bộ tổng tham mưu VKS.

Hệ thống an ninh

Việc hình thành Binh chủng mới xuất phát từ sự thay đổi quan trọng trong cuộc đấu tranh vũ trang sang lĩnh vực hàng không vũ trụ và được quyết định bởi sự cần thiết khách quan trong việc hợp nhất tất cả các lực lượng và nguồn lực chịu trách nhiệm đảm bảo an ninh hàng không vũ trụ Nga. Các chuyên gia cho rằng, về bản chất, việc hình thành VKS, Nga có thể được xem như là sự đáp trả đối với Hệ thống tấn công chớp nhoáng toàn cầu của Mỹ (Prompt Global Strike – PGS). Sự hợp nhất giữa Không quân và Binh chủng Phòng không vũ trụ cho phép phối hợp chiến đấu chống lại các mục tiêu xạ kích và khí động học trên bầu khí quyển và trong vũ trụ.

Lực lượng VKS sẽ trở thành một trong các nhân tố phòng thủ chính và là "chiếc ô" độc đáo bảo vệ lãnh thổ Nga khỏi những cuộc không kích của kẻ thù. Điều này đã được Thứ trưởng thứ nhất Bộ quốc phòng Nga, tướng Arkady Bakhin thông báo tại một trong các Hội nghị lịch sử quân sự diễn ra vào cuối năm ngoái.

Thành phần

Cần nhấn mạnh rằng, Lực lượng Không quân và Binh chủng Phòng không Vũ trụ - cơ sở hình thành Lực lượng Không gian vũ trụ (VKS) vẫn là những đội ngũ tương đối non trẻ trong quân đội Nga. Lực lượng không quân được thành lập theo Sắc lệnh ngày 16 tháng 7 năm 1997 của Tổng thống Nga trên cơ sở Binh chủng phòng không và Lực lượng Không quân lúc bấy giờ.

Binh chủng Phòng không Vũ trụ được thành lập vào ngày 01 tháng 12 năm 2011, trong đó kết hợp giữa các bộ phận quân sự của Binh chủng vũ trụ và hình thành bộ chỉ huy Phòng không Vũ trụ chiến lược.

Như đã biết, Không quân Nga bao gồm Hàng không tầm xa, Hàng không vận tải quân sự và Hàng không tiền tuyến, Lực lượng Không gian Vũ trụ bao gồm các máy bay ném bom, tấn công, tiêm kích, trinh sát, vận chuyển và các binh chủng đặc biệt khác.

Trong đó cũng bao gồm binh chủng tên lửa tầm cao, các binh chủng đặc biệt như: trinh sát, liên lạc, hỗ trợ kỹ thuật vô tuyến điện và các hệ thống điều khiển tự động, tác chiến điện tử, cơ khí, bức xạ và sinh hóa, trắc địa, tìm kiếm, cứu nạn, khí tượng, khí cầu và hậu cần, các đơn vị và bộ phận bảo vệ cơ quan quản lý quân sự, y tế và các tổ chức khác.

Thượng tướng Viktor Bondarev đã được giao trọng trách Tổng tư lệnh Lực lượng Không gian Vũ trụ.

Thượng tướng Viktor Bondarev Tổng tư lệnh Lực lượng Không gian Vũ trụ.

Viktor Bondarev đã được trao tặng huân chương Anh dũng "Cống hiến cho nước Nga trong Lực lượng vũ trang Liên bang Nga" hạng III, huân chương "Cống hiến cho Tổ quốc" hạng II. Ông đã tham gia vào cuộc chiến ở Afghanistan và khu vực Bắc Kavkaz trong suốt cuộc chiến tranh Chechnya lần thứ nhất và thứ hai. Tháng 12 năm 1994, trong trận không kích của những người Dudayev tại ngôi làng Chatou chiếc máy bay của một phi công trong trung đoàn của ông đã bị bắn rơi.

Trước khi đến chỗ trực thăng cứu hộ, Viktor Bondarev đã trấn áp máy bay của kẻ địch và từ bầu trời dùng tên lửa để xua đuổi chúng khỏi vị trí hạ cánh của phi công. Trong hai cuộc chiến, ông đã thực hiện hơn 400 chuyến bay. Vì lòng quả cảm và anh dũng khi thực hiện nghĩa vụ quân sự trong điều kiện nguy hiểm đến tính mạng bản thân, Tổng thống Nga đã ra quyết định trao tặng danh hiệu Anh hùng Liên bang Nga cho Thượng tướng Viktor Bondarev.

Người đứng đầu ban tham mưu Lực lượng không gian vũ trụ là trung tướng Pavel Kurachenko, nguyên Phó Tư lệnh Lực lượng phòng không không quân phụ trách về vũ khí phòng không. Ông đã tốt nghiệp trường chỉ huy vô tuyến điện Krasnoyarsk về vũ khí phòng không, Học viện quân sự vũ khí phòng không và Học viện quân sự thuộc Bộ tổng tham mưu.

Đức Dũng