Nền kinh tế Nga phụ thuộc lớn vào thị trường dầu mỏ, do dó, tình trạng giá dầu giảm liên tiếp khiến Moscow phải hứng chịu tình cảnh suy thoái kinh tế kéo dài nhất trong hai thập niên qua.

Do nền kinh tế chịu tác động lớn từ sự lên xuống của giá dầu thô, thị trường dầu mỏ thế giới tiếp tục trượt dốc đồng nghĩa với việc Nga còn phải đối mặt với tình trạng kinh tế suy thoái vào năm tới. Đây sẽ là đợt suy thoái kinh tế kéo dài nhất ở Nga trong 20 năm. 

Trong những tuần gần đây, giá dầu thô vẫn liên tiếp dao động làm dấy lên câu hỏi chính phủ Nga lấy gì đảm bảo để khẳng định nền kinh tế quốc gia sẽ quay trở lại tăng trưởng vào năm 2016. Ngoài ra, chương trình thắt chặt ngân sách vẫn đang được tiến hành với mức thâm hụt lớn nhất trong 5 năm qua. 

Công nhân nhà máy ô tô Gaz tại Nizhny Novgorod ở Nga. 

Theo Bloomberg, sự dao động của giá dầu mỏ sẽ trở thành bài toán thách thức mức độ tự tin của Tổng thống Vladimir Putin. Bởi ông Putin từng tuyên bố Nga đã đẩy lùi được những tác động tồi tệ nhất của cuộc khủng hoảng kinh tế. Song, tình trạng giá dầu sụt giảm sẽ còn gây áp lực lớn lên chính quyền của nhà lãnh đạo Nga trước khi diễn ra cuộc bầu cử quốc hội đầu tiên vào tháng 9/2016. 

Ngân hàng ING Bank NV tại Moscow ước tính Nga cần giá dầu tăng lên ở mức 80 USD/thùng để cân bằng ngân sách quốc gia. Nhưng theo ngân hàng trung ương Nga, nước này sẽ còn chịu cảnh suy thoái kinh tế trong 2 năm tới nếu giá dầu thô duy trì ở mức 60 USD/thùng vào năm 2016. 

"Nga sẽ đối mặt với khủng hoảng hoặc sự trì trệ trong năm tới" nếu giá dầu chỉ ở mức gần 50 USD/thùng, chuyên gia kinh tế đầu ngành tại Ngân hàng ING chia sẻ. 

"Việc tăng cường cắt bớt chi tiêu, hoãn một phần khoản chi quân sự và sử dụng phần còn lại trong Quỹ Dự trữ là điều nên làm", ông Polevoy nói thêm. 

Hứng chịu liên tiếp tác động từ việc đồng rúp rớt giá hồi năm ngoái và lệnh trừng phạt của phương Tây liên quan tới cuộc chiến ở Ukraine, chính phủ Nga đã cắt giảm 10% chi tiêu ngân sách và chú trọng vào quỹ đầu tư quốc gia – Qũy Dự trữ, để khắc phục tình trạng suy thoái. Theo ông Polevoy, giá dầu ngày càng thấp đồng nghĩa với việc Nga càng cần nguồn tài chính từ Quỹ An sinh. 

Theo nghiên cứu hồi tháng Sáu của ngân hàng trung ương Nga, nếu giá dầu ở mức 40 USD/thùng và tăng trưởng kinh tế sụt giảm 7%, 187 nhà cho vay sẽ đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn vốn tới 11 tỷ USD. Ngoài ra, nền kinh tế Nga sẽ còn rơi vào cảnh trì trệ trong 3 năm liên tiếp tới năm 2017 nếu như giá dầu duy trì ở mức 40 USD/thùng. 

Mới đây, chính phủ Nga dự báo tăng trưởng kinh tế quốc gia sẽ đạt 2,3% trong năm 2016. Trong khi đó, trong 2 nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Putin từ năm 2000 – 2008, tốc độ tăng trưởng kinh tế trung bình của Nga là 7%. 

"Đối với Nga, việc giá dầu tiếp tục giảm sẽ càng khiến đồng rúp mất giá và ảnh hưởng xấu tới đà hồi phục kinh tế cũng như tài chính công", bản báo cáo của Moody’s Investors Service hồi tuần này ước tính 17 – 25% GDP của Nga phụ thuộc vào ngành công nghiệp năng lượng. 

Dự đoán ngân sách quốc gia trong năm tới của chính phủ Nga dựa trên mức giá bán dầu thô Urals 60 USD/thùng. Theo dự kiến, mức giá này sẽ giúp thu hẹp mức thâm hụt GDP 2,4% so với mức 3,7% năm 2015. 

Tuy nhiên, theo ngân hàng lớn nhất tại Nga OAO Sberbank, giá dầu Urals của Nga sẽ chỉ được bán với mức giá trung bình 55 USD/thùng trong năm 2016. Mức giá này tiếp tục làm giảm lượng tiêu thụ năng lượng của Nga. 

"Tình trạng suy thoái sẽ dừng lại vào năm 2017", nhà phân tích Julia Tsepliaeva của Sberbank nói. 

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin từ Bloomberg News. Bloomberg News cùng tờ BusinessWeek là hai chuyên trang về kinh tế, phân tích tài chính và cung cấp dữ liệu cho các đối tác doanh nghiệp của Tập đoàn truyền thông Bloomberg.

MINH THU (lược dịch)