Bộ GTVT vừa yêu cầu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam xử lý nghiêm những đơn vị, cá nhân có liên quan đến khuyết điểm, vi phạm đã nêu trong Kết luận thanh tra số 2222/KL-TTCP của Thanh tra Chính phủ (TTCP).

Theo đó, ngày 26/8/2016, TTCP đã có Kết luận về việc chấp hành quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và một số đơn vị thành viên. Tại kết luận này, TTCP đã chỉ ra những vi phạm của Tổng công ty Đường sắt VN và các đơn vị thành viên thời gian qua.

Để thực hiện nghiêm túc Kết luận của TTCP, Bộ GTVT yêu cầu Tổng công ty Đường sắt VN và các đơn vị thành viên rà soát, điều chỉnh, hạch toán đúng quy định đối với 11 nội dung được nêu tại mục II của Phụ lục kèm theo Kết luận Thanh tra. 

Tự rà soát, hạch toán điều chỉnh các nội dung nêu tại Kết luận, kiến nghị xử lý đảm bảo đúng chế độ tài chính kế toán. Theo đó, xác định các chỉ tiêu tài chính, kết quả kinh doanh sau điều chỉnh, trường hợp phát sinh nghĩa vụ với Nhà nước về thuế, phí… phải kê khai nộp đầy đủ và đúng quy định.

“Về quản lý và xử lý trách nhiệm, Tổng công ty Đường sắt VN phải kiện toàn hệ thống quản trị doanh nghiệp, phân định rõ giữa quản lý Nhà nước và quản lý kinh doanh của doanh nghiệp, giữa kinh doanh kết cấu hạ tầng và kinh doanh vận tải trên đường sắt do Nhà nước đầu tư; Tổng công ty phải rà soát bổ sung điều lệ, quy chế; Xây dựng đủ các định mức, đơn giá về nguyên vật liệu, tiền lương, các chi phí quản lý doanh nghiệp; Rà soát toàn bộ các dự án đầu tư để điều chỉnh và kiến nghị điều chỉnh các chi phí bất hợp lý, thanh quyết toán các dự án đầu tư đã quá hạn”, văn bản của Bộ GTVT nêu rõ.

Bộ GTVT vừa yêu cầu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam xử lý nghiêm những cá nhân, tổ chức liên quan đến sai phạm 131 tỷ đồng theo kết luận thanh tra. Ảnh minh họa

Cùng với đó, Tổng công ty phải rà soát lại việc quản lý sử dụng đất đai để thanh lý hợp đồng và xử lý những trường hợp sử dụng sai mục đích, lấn chiếm; Phối hợp với các địa phương có hệ thống đường sắt đi qua thực hiện cắm mốc giới, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất…, báo cáo Bộ GTVT cùng các địa phương xử lý và quản lý sử dụng hiệu quả.

Lãnh đạo Bộ GTVT cũng yêu cầu các Vụ và Cục Đường sắt VN tham mưu xử lý các nội dung theo Kết luận thanh tra, trong đó có liên quan đến tài chính một số dự án đầu tư máy móc, thiết bị, việc quản lý, sử dụng đất đai… 

Đồng thời tham mưu cho Bộ phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan hữu quan kiểm tra, đánh giá toàn diện việc thực hiện tái cơ cấu doanh nghiệp; Rà soát hoạt động kinh doanh, quản lý khai thác kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt, đặc biệt là hoạt động đầu tư, bảo trì, sửa chữa để xử lý theo thẩm quyền và sớm chỉ đạo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam khắc phục; Kiểm tra, xử lý đảm bảo quản lý chặt chẽ nguồn lực Nhà nước giao, tách bạch rõ kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt với kinh doanh vận tải, xóa bỏ độc quyền…

Lãnh đạo Bộ GTVT cũng giao Thanh tra Bộ đôn đốc, theo dõi các đơn vị thực hiện các kết luận, kiến nghị của Thanh tra Chính phủ; Tổng hợp báo cáo Thanh tra Chính phủ kết quả thực hiện Kết luận Thanh tra của Thanh tra Chính phủ tại Tổng công ty Đường sắt VN.

Theo yêu cầu, trước ngày 5/10/2016, các đơn vị phải báo cáo kết quả thực hiện với Bộ GTVT.

Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã sai những gì?

Trước đó, ngày 26/8, Thanh tra Chính phủ đã công bố kết luận về việc chấp hành quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) sau hơn 2 năm tiến hành thanh tra. 

Kết luận đề cập nhiều vấn đề, trong đó có việc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã thiếu trách nhiệm trong việc quyết định và quản lý thực hiện các dự án đầu tư máy móc thiết bị và dự án kết cấu hạ tầng, gây lãng phí, kém hiệu quả. Cụ thể, trong 3 dự án mua sắm máy móc thiết bị với tổng giá trị 408 tỷ đồng (giai đoạn 2003-2009), VNR đã quyết toán các dự án vượt tổng mức đầu tư được phê duyệt hơn 29 tỷ đồng. 

Tổng công ty này cũng phê duyệt giá không đúng thẩm quyền, sai căn cứ, làm giảm hiệu quả đầu tư, lãng phí ngân sách, đặc biệt là dự án mua ray bảo trì, sửa chữa đường sắt bằng nguồn vốn vay của Chính phủ Áo với giá cao bất thường so với loại có tính năng tương tự cùng thời điểm.

VNR đã lựa chọn các nhà thầu trong dự án đóng mới 300 toa xe hàng có gói giá thầu trên 2 tỷ đồng sai quy định; chào hàng cạnh tranh để mua các bộ giá chuyển hướng với giá trên 2 tỷ đồng... 

Ngoài ra, Tổng công ty Đường sắt đã góp vốn kinh doanh ngoài ngành bằng quyền thuê đất và tài sản gắn liền với đất tại 80 Lý Thường Kiệt và 22 Phan Bội Châu (Hoàn Kiếm, Hà Nội) trái quy định. 

Theo xác định của Thanh tra Chính phủ, việc thực hiện thủ tục góp vốn của VNR trái với nghị định của Chính phủ, trái với quy định đã được Thủ tướng phê duyệt đề án tái cơ cấu ngành đường sắt. 

Thanh tra Chính phủ cho rằng Tổng công ty Đường sắt đã lợi dụng thủ tục góp vốn và thực hiện việc góp vốn nêu trên trái chủ trương để hợp thức hóa việc chuyển nhượng tài sản có giá trị lớn không qua đấu giá, đấu thầu. Do đó, Thanh tra đề nghị Bộ Tài chính chủ trì phối hợp các bộ ngành rà soát lập phương án sử dụng đất tại hai địa chỉ nêu trên để đảm bảo có hiệu quả, đúng pháp luật, không để thất thoát lãng phí tài sản Nhà nước....

Sau kết quả nêu trên, Thanh tra Chính phủ đề nghị Bộ Giao thông Vận tải kiểm điểm và xử lý trách nhiệm đối với những tập thể, cá nhân liên quan đến khuyết điểm, vi phạm nêu trong kết luận thanh tra; trong đó lưu ý các nội dung về quyết định và quản lý thực hiện các dự án đầu tư máy móc thiết bị; Gói thầu EP Dự án nâng cao an toàn cầu đường sắt; góp vốn kinh doanh ngoài ngành bằng quyền thuê đất và tài sản gắn liền với đất tại 80 Lý Thường Kiệt và 22 Phan Bội Châu… gây lãng phí, kém hiệu quả.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng giao Bộ Tài chính xem xét để xử lý các khoản tiền có tính sai phạm theo kết luận thanh tra với tổng số tiền 131 tỷ đồng. 

Tuấn Minh