“Tôi cho rằng hành vi một doanh nghiệp cố tình đưa chất thải công nghiệp đã quy định cần có nơi xử lý đúng điều kiện quy chuẩn đổ ra môi trường, như trường hợp Công ty môi trường Kỳ Anh là nghiêm trọng”, Bộ trưởng Trần Hồng Hà nói.

Xung quanh vụ việc rác thải của Formosa đổ ra môi trường, chiều 2/8, trao đổi với báo chí, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà cho biết, đến ngày hôm nay, Tổng cục Môi trường đã có thông cáo đến cơ quan báo chí về kết quả  phân tích bùn thải, chất thải phát hiện trong thời gian vừa qua do Công ty  Formosa (FMS) thuê doanh nghiệp xử lý của Hà Tĩnh chôn lấp trái phép. 

Trong phân tích đại diện các mẫu chôn lấp trái phép, đã phát hiện 3 nơi chôn lấp chất thải. Việc lấy mẫu, thu gom bảo quản nhằm bảo đảm giữ cho môi trường không tiếp tục bị ảnh hưởng. Kết quả là có một số mẫu cho thấy nồng độ chất Xyanua vượt quá quy chuẩn chất thải nguy hại.

Theo quy định, trong chất thải thông thường, nếu có lẫn chất thải nguy hại thì việc quản lý phải thực hiện như đối với chất thải nguy hại. Vì vậy, Bộ TN&MT đã lấy mẫu bùn thải và môi trường xung quanh, nước ngầm, mẫu đất quanh khu vực chôn lấp để phân tích xem việc chôn lấp tác động gì đến môi trường. Rất may do phát hiện sớm nên chất thải chưa tác động môi trường, môi trường ở đó vẫn đạt tiêu chuẩn bình thường cho phép.

Còn với toàn bộ 390 tấn chất thải được coi là chất thải nguy hại, buộc Formosa cũng như doanh nghiệp môi trường Kỳ Anh có trách nhiệm phải lựa chọn cơ quan, trung tâm xử lý có năng lực được cấp phép.

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường Trần Hồng Hà.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Hà, hiện trên địa bàn Hà Tĩnh chưa có cơ quan nào xử lý chất thải nguy hại được cấp phép, vì vậy việc chọn doanh nghiệp xử lý phải từ cấp Trung ương do Bộ TN&MT cho phép, kể cả vận chuyển từ tỉnh này sang tỉnh khác.

“Thường xử lý quy mô nhỏ có nhiều cách nhưng trường hợp này chúng tôi cho rằng cách xử lý dùng phương án đốt, thiêu hủy để hợp chất này phân hủy, bùn đất không gây ô nhiễm môi trường. Đó là phương pháp phù hợp, hiệu quả nhất”, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường nói.

Trong cuộc trao đổi với báo chí, lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng không quên cảm ơn các cơ quan báo chí, thời gian qua phát hiện sự việc, thể hiện tinh thần dũng cảm, trách nhiệm lớn với người dân.

“Về phía cơ quan quản lý nhà nước về môi trường Hà Tĩnh, chúng tôi đã chỉ đạo kiểm điểm, nói gì thì nói đây là thiếu sót lớn của các cơ quan quản lý môi trường địa phương, cấp xã, huyện. Chúng tôi sẽ kiểm kê lại toàn bộ chất thải Formosa thông qua số vừa rồi đã thu gom, qua số còn trong nhà kho, số trong hợp đồng ký kết và xử lý. Từ đó tiếp tục tìm ra xem còn ở đâu không, còn doanh nghiệp Hà Tĩnh nào đã nhận chất thải công nghiệp này cố tình đổ chất thải ra môi trường không đúng quy định không. Chúng tôi đang yêu cầu kiểm tra chặt chẽ dựa trên số liệu thống kê chất thải của Formosa”, Bộ trưởng Trần Hồng Hà nói.

Đề cập đến việc xử lý vi phạm, lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng, hành vi một doanh nghiệp cố tình đưa chất thải công nghiệp đã quy định cần có nơi xử lý đúng điều kiện quy chuẩn đổ ra môi trường, như trường hợp công ty môi trường Kỳ Anh, là nghiêm trọng và đây không phải lần đầu, mà là cố ý, có nhiều người thực hiện.

“Đánh giá đây là vi phạm nghiêm trọng, chúng tôi đã chuyển toàn bộ hồ sơ cho Công an Hà Tĩnh kiểm tra xem xét. Nếu đúng là hành vi cố ý, có tổ chức, sẽ xử lý nghiêm khắc nhất theo quy định pháp luật. Còn với Formosa thực hiện không đúng, chưa phân loại kiểm đếm, thống kê chất thải, cung cấp cho nhà xử lý chưa đủ năng lực vận chuyển như vậy cũng là vi phạm”, Bộ trưởng Trần Hồng Hà nói.

Lãnh đạo Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết đã rất thận trọng trong việc phân tích, qua vài phòng thí nghiệm đối chứng, qua kết quả của Hà Tĩnh phân tích lại. Vì nếu làm sai sẽ liên quan đến nhiều chuyện, người ta hoàn toàn kiểm chứng được.

“Chúng tôi cũng yêu cầu ngay từ giờ phải thống kê toàn bộ chất thải, đồng thời với loại chất thải, kể cả chất thải từ bể công nghiệp thông thường, cũng như là nguy hại. Chúng tôi đề nghị đến thời điểm này coi như là chất thải nguy hại, phải có kế hoạch lựa chọn doanh nghiệp có năng lực vận chuyển xử lý, đồng thời có báo cáo thường kỳ với cơ quan quản lý nhà nước”, Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho biết.

"Theo Luật Đất đai năm 2003 cũng như Luật Đất đai năm 2013, việc cho thuê đất đối với các nhà đầu tư mà theo các tiêu chí như khu vực khó khăn để đầu tư…, Hà Tĩnh được coi là khu vực thuộc tiêu chí được xem xét ưu tiên. Như vậy, theo cả Luật Đất đai 2003 và 2013 thì thẩm quyền cho thuê đất đối với UBND tỉnh, thành phố là được 70 năm. Đối với việc cấp giấy phép đầu tư, đặc biệt cho doanh nghiệp nước ngoài theo Luật Đầu tư 2014 thì thẩm quyền của UBND tỉnh cho phép thuê được 50 năm, còn trên 50 năm thuộc thẩm quyền của Chính phủ, báo cáo Chính phủ để xem xét trên các góc độ: Nguồn vốn đầu tư, điều kiện khó khăn… Sau đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và người có thẩm quyền cho phép. Việc này Thanh tra Chính phủ cũng đã thanh tra, kiểm tra. Đối với Hà Tĩnh, tôi cho rằng, việc cấp giấy phép đầu tư với thời hạn 70 năm cùng với cho thuê đất 70 năm ở đây là sai thẩm quyền vì UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh đã cho doanh nghiệp thuê với thời hạn đáng nhẽ phải do Chính phủ quyết định", Bộ trưởng Trần Hồng Hà nói về việc cho Formosa thuê đất 70 năm.

Xuân Tùng