Mỹ đang từng bước xây dựng mối quan hệ và trao đổi quân sự với Đài Loan bất chấp cảnh báo của Trung Quốc về việc hành động này sẽ ảnh hưởng xấu tới quan hệ Washington – Bắc Kinh.

Tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) cho rằng hành động xích lại gần Đài Loan là một phần trong chiến lược tái cân bằng ở khu vực châu Á do Mỹ đề ra nhằm kiềm chế tầm ảnh hưởng quân sự ngày càng rộng lớn của Trung Quốc trong khu vực đặc biệt trên Biển Đông. 

Chương trình hợp tác Mỹ - Đài sẽ bao gồm kế hoạch chuyển giao vũ khí cho tới việc mời các quan chức quốc phòng cấp cao Đài Loan tham dự những hoạt động quân sự quan trọng của Mỹ tại Thái Bình Dương. Bước đi này cho thấy quyết tâm của Washington tận dụng tối đa những lợi thế của Đài Bắc để đối trọng với Bắc Kinh. Trước đó, hồi tháng 12/2014, Thượng viện Mỹ đã đồng ý bán 4 tàu hộ tống lớp Perry với tổng trị giá 370 triệu USD cho Đài Loan.  

Tàu hộ tống lớp Perry của Đài Loan. 

Sau sự kiện Trung Quốc 8 lần phát cảnh báo yêu cầu máy bay giám sát của Mỹ rời khỏi khu vực mà Bắc Kinh đang ngang nhiên xây dựng trái phép trên Biển Đông, Washington càng có động lực để thắt chặt quan hệ với Đài Bắc. 

Điển hình, hôm 22/5, Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ đã đưa nội dung thúc đẩy hợp tác quân sự Mỹ - Đài vào đạo luật Ủy nhiệm Quốc phòng quốc gia năm 2016 và sẽ sớm được đưa ra bỏ phiếu. Theo thông tấn xã Đài Loan, đạo luật này sẽ giúp Đài Bắc cải thiện tình trạng quân sự bất cân xứng với Trung Quốc cũng như tham gia các hoạt động huấn luyện chung với Lầu Năm Góc. 

"Sự hỗ trợ của Mỹ bao gồm việc cung cấp các tàu tấn công nhanh, tên lửa hành trình phòng thủ bờ biển, hệ thống sửa chữa đường băng tốc độ cao, tối ưu hóa khả năng phòng thủ cho lực lượng tàu ngầm trên eo biển Đài Loan", SCMP dẫn tin từ thông tấn xã Đài Loan.

Đạo luật này cũng kêu gọi Washington cho phép các lực lượng Đài Loan tham gia hoạt động huấn luyện do quân đội Mỹ chỉ đạo, nhằm chú trọng vào công tác bảo vệ Đài Loan khỏi những cuộc tấn công tên lửa, phong tỏa đường biển và tấn công đổ bộ từ quân đội Trung Quốc.

Quan trọng hơn, đạo luật còn kêu gọi Mỹ mời Đài Loan tham gia các khóa huấn luyện chiến đấu không đối không đặc biệt là các bài diễn tập tại căn cứ Không quân Eielson ở Alaska và căn cứ Không quân Nellis ở Nevada. 

Một quan chức thuộc Bộ Quốc phòng Đài Loan cho biết trước khi Thượng viện Mỹ công bố đạo luật, Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của Mỹ ở Hawaii đã mời Đài Loan tham gia hội nghị chuyên đề về chiến tranh đổ bộ cùng 20 quốc gia khác vào ngày 21/5.

"Thiếu tướng Liu Yu-ping thuộc lực lượng Thủy quân lục chiến Đài Loan đã tham gia Hội nghị chuyên đề về tác chiến đổ bộ. Hội thảo này cấm Trung Quốc tham dự", quan chức Đài Loan nói. 

Cũng theo vị quan chức Đài Loan, Lữ đoàn Kị binh Không quân 601 của Đài Loan đã ký kết hợp tác với Lữ đoàn Không quân chiến đấu 25 thuộc Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của quân đội Mỹ. Theo đó, hai đơn vị này sẽ tổ chức các khóa huấn luyện chiến đấu chung và trao đổi thông tin vào cuối năm nay. Ngoài ra, lực lượng tác chiến tâm lý và chính trị Đài Loan cũng đã ký kết hợp tác với lực lượng tâm lý chiến của Hạm đội 7 để tiến hành trao đổi thông tin và huấn luyện chung. 

Đài Loan xây dựng trái phép trên đảo Ba Bình thuộc cụm Nam Yết tại quần đảo Trường Sa của Việt Nam. 

Trong một động thái chưa từng có, hồi tuần trước, đại sứ quán Mỹ tại Đài Loan đã đăng một bức ảnh trên trang Facebook của cơ quan này. Bức ảnh cho thấy Tổng Tham mưu trưởng Đài Loan Tướng Nghiêm Đức Phát đã tham dự một sự kiện quân sự lớn của Mỹ ở Hawaii cùng với giới lãnh đạo quân sự từ các nước khác. 

Dòng chú thích dưới bức ảnh nêu rõ: "Tướng Nghiêm Đức Phát, Tổng Tham mưu trưởng Đài Loan và Đô đốc Lý Hỷ Minh đã cùng tham dự lễ ký kết quan hệ hợp tác an ninh mạnh mẽ giữa Mỹ và Đài Loan".

Hoạt động này diễn ra tại Trân Châu Cảng hôm 27/5 ngay trong buổi lễ nhậm chức Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của Đô đốc Harry B Harris và Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương của Đô đốc Scott Swift.

Ông Lin Cheng-yi, nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Mỹ và châu Mỹ tại Đài Loan nhận định: "Hành động gần đây cho thấy Mỹ nhận ra rằng cần tăng cường quan hệ hợp tác và liên lạc quân sự với Đài Loan trong bối cảnh Trung Quốc đẩy mạnh bồi lấp, xây dựng trái phép trên Biển Đông"

"Bằng cách đẩy mạnh hợp tác quân sự và công khai mời giới lãnh đạo quân sự Đài Loan tới tham gia các sự kiện của quân đội Mỹ, Washington muốn chứng minh Đài Loan vẫn là một đồng minh chính thức quan trọng của Mỹ trong chiến lược tái cân bằng khu vực châu Á", ông Lin nhấn mạnh.

Về phần mình, Trung Quốc đã kêu gọi hợp tác với Đài Loan, quốc đảo cũng có tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông, để kiềm chế Mỹ mở rộng tầm ảnh hưởng trong khu vực. Đáp lại, Đài Loan đã yêu cầu Trung Quốc thực thi giải quyết tranh chấp chủ quyền theo đường lối hòa bình và cùng phát triển các nguồn tài nguyên trong khu vực.  

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP), tờ báo tiếng Anh đầu tiên của Hồng Kông được Tập đoàn SCMP phát hành. 


MINH THU (lược dịch)