Theo tờ The Moscow Times, lo sợ gặp phải tình huống như Crimea, các nước Baltic đang ráo riết chuẩn bị sẵn sàng đối phó với một cuộc “chiến tranh lai” với Nga.

The Moscow Times cho rằng, cuộc xung đột ở Ukraine đang khiến các nước Baltic gồm Latvia, Lithuania và Estonia lo ngại mặc dù những nước này đã gia nhập NATO và Liên minh châu Âu (EU).

Các nước trên lo ngại bởi họ đã từng thuộc Liên Xô cũ. Họ là những nước nhỏ, có vị trí địa lý tách biệt hẳn với phần còn lại của EU và cũng có tỷ lệ khá lớn người dân nói tiếng Nga. Hồi năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhiều lần tuyên bố, Moscow có trách nhiệm bảo vệ những người dân tộc Nga ở Ukraine.

Cảnh sát chống bạo động Lithuania trong một cuộc tập trận.

Điều các nước Baltic lo sợ không phải là một cuộc chiến tranh truyền thống mà là những cuộc tấn công nhỏ mơ hồ, tương tự như chiến thuật mà Moscow đã sử dụng khi kiểm soát bán đảo Crimea hồi năm ngoái.

Hơn một năm qua, 3 nước trên đã chuẩn bị đối đấu với một cuộc “chiến tranh lai” có thể xảy ra bằng việc tiến hành các cuộc tập trận chống lại “những kẻ phá hoại”, các chiến dịch tuyên truyền chống Nga và tăng cường chi tiêu quốc phòng cũng như tăng cường an ninh biên giới (cả 3 nước đều có biên giới với Nga).

Hồi tháng 5/2015, Lithuania đã tổ chức diễn tập với giả định đối phó với các nhóm ly khai tấn công vào các đồn bốt gần Kaliningrad của Nga, nơi đang có một căn cứ của hạm đội Baltic của Moscow. Căn cứ này kết nối với phần còn lại của Nga bởi một đường xe lửa chạy qua Lithuania.

Các nước Baltic đang lo ngại trước những động thái mạnh mẽ của Nga ở Ukraine.

Bài tập mô phỏng lại cuộc xâm nhập của các binh sĩ Nga vào bán đảo Crimea hồi năm ngoái.

Cũng trong bài tập trận này, khoảng 3.000 binh sĩ Lithuania đã giả định đối phó với một nhóm người có vũ trang đang chiếm đóng các tòa nhà chính phủ, tương tự như những gì đã từng xảy ra tại miền Đông Ukraine.

Các khu vực biên giới Latvia cũng tổ chức các bài tập tương tự.

Reuters dẫn lời Tổng thống Lithuania Dalia Grybauskaite cho hay: "Chúng tôi cần phải rút ra được những bài học từ Crimea. Bất kỳ cuộc tấn công nào có thể xảy ra, dưới mọi hình thức, đều cần phải được chú ý một cách nghiêm túc. Điều chúng tôi cần phải làm là chuẩn bị cho mọi tình huống”.

Nhiều người dân ở các nước Baltic cho biết, mối lo ngại về Nga đang xâm nhập sâu vào cuộc sống hàng ngày.

Andres Kasekamp, một giáo sư chính trị thuộc Đại học Tartu ở Estonia nhận định: "Các nước Baltic có lý do để lo sợ các hành động của Nga”.

Theo The Moscow Times, việc chiến đấu cơ Nga liên tục triển khai gần không phận của các nước Baltic khiến nhiều người lo sợ cuộc xung đột Ukraine sẽ lan rộng hơn nữa.

Người dân Crimea trong lễ kỷ niệm một năm sáp nhập vào Nga.

Cả Latvia và Estonia đều có số người dân nói tiếng Nga lớn ở khu vực biên giới với Nga, thậm chí có nhiều người còn mang quốc tịch Nga.

Gần đây, cơ quan an ninh Latvia đã phát động một cuộc điều tra sau khi xuất hiện một số bài viết trên Facebook kêu gọi ly khai ở một số làng tại các vùng có đa số người dân nói tiếng Nga.

Igor Vatolin, một nhà báo Latvia, cho hay: “Nguy cơ xuất hiện các hành động khiêu khích có thể xảy ra. Những kẻ có vũ trang có thể sẽ chiếm một số khu vực gần biên giới trong một vài giờ hoặc một vài ngày và tuyên bố thành lập một nước cộng hòa”.

Hồi năm 2007, Estonia đã phải đối mặt với một tình thế nguy hiểm sau khi quyết định chuyển địa điểm một bức tượng lính Xô Viết trong Thế Chiến II bằng đồng. Quyết định này đã gây ra các cuộc biểu tình từ những người dân nói tiếng Nga và các cuộc tấn công mạng diện rộng.

Một số chuyên gia cho rằng, mặc dù khó có thể xảy ra trường hợp Moscow sẽ xâm lược các nước Baltic nhưng Nga có thể sẽ thử kiểm tra Điều 5 của hiệp ước NATO, trong đó khẳng định, bất kỳ cuộc tấn công nào vào một nước thành viên cũng sẽ được đánh giá là tấn công cả liên minh và cả liên minh sẽ đáp trả lại cuộc tấn công đó.

The Moscow Times cho hay, phần lớn biên giới giữa các nước Baltic và Nga đều khá lỏng lẻo. Hồi tháng 3/2015, Lithuania đã chặn một chuyến tàu tới Kaliningrad sau khi có thông tin cho rằng nhiều lính Nga đang có mặt trên tàu mà không xin phép trước. Tuy nhiên, sau đó, phía Nga khẳng định, đó chỉ là những sinh viên.

Trước những lo ngại từ phía Baltic, nhiều chuyên gia chính trị cho rằng nỗi sợ hãi về một cuộc “chiến tranh lai” giữa Baltic và Nga đã bị phóng đại bởi các nước này đang nằm dưới sự bảo vệ của NATO.

Neil Melvin, một chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu Hoà bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) nhận định, Baltic luôn cảm thấy bất an trong nhiều năm qua, nhưng giờ đây họ có vẻ đang lo lắng thái quá về Nga.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ The Moscow Times - tờ nhật báo tiếng Anh hàng đầu tại Nga, phát hành từ năm 1992. The Moscow Times thuộc sở hữu của công ty Truyền thông Độc lập, công ty xuât bản truyền thông lớn của Nga và có quan điểm khác với chính quyền Moscow.

PHẠM KHÁNH (Lược dịch)