Gần 150.000 người tị nạn Syria đã nộp đơn xin cư trú tại châu Âu và hàng chục nghìn người vẫn tràn qua biên giới để tìm kiếm một chỗ ở. Trong khi đó, Trung Quốc có hàng triệu căn hộ mới xây nhưng bỏ không, và cả những thành phố không có bóng người.

Sự thiếu cân bằng giữa nhu cầu cần nhà ở và một bên là có quá nhiều nhà bỏ hoang không phải là điều hiếm gặp trên thế giới. Thế nhưng với diễn biến cuộc khủng hoảng tị nạn châu Âu ngày càng leo thang như hiện nay, nhiều người đặt ra câu hỏi rằng liệu những thành phố ma của Trung Quốc có thể được trưng dụng làm nơi cư ngụ cho người dân Syria hay không? Dường như có rất nhiều thành phố ở đây vẫn đang đợi một cộng đồng dân cư đến sống và ở đây đã có sẵn một cộng đồng cần một thành phố.

Vấn đề này đã nhanh chóng lan truyền trên các trang mạng xã hội và chỉ riêng trên Twitter cứ 7 trong 10 kết quả tìm kiếm liên quan đến các thành phố ma ở Trung Quốc đều dẫn đến các đề nghị về việc chuyển lượng lớn người tị nạn Syria đến những khu vực không có người ở này.

Những thành phố bỏ không ở Trung Quốc. Nguồn: Reuters

Tuy nhiên, theo Wade Shepard, tác giả của cuốn sách “Những thành phố ma ở Trung Quốc” và là nhà báo của South China Morning Post cũng như blog VagabondJourney.com, phân tích: thực tế mà nói việc tái định cư một lượng lớn người dân xuyên địa cầu như vậy cần trải qua rất nhiều thủ tục hành chính, địa chính trị, không chỉ đề cập đến nhà ở  mà còn cần rất nhiều điều kiện liên quan khác.

Mặc dù có khoảng 20 đến 45 triệu ngôi nhà không có người ở trên khắp Trung Quốc, chiếm khoảng 600 triệu m2, đủ để chứa cả một thành phố Madrid, tuy nhiên, những địa điểm này lại không hẳn là vùng đất bỏ đi như nhiều người nghĩ. Dù rất nhiều thành phố, khu đô thị mới ở Trung Quốc thiếu người ở nhưng chúng lại không thiếu người sở hữu. Hầu hết các căn hộ này khi đưa ra thị trường bất động sản đều nhanh chóng được mua lại, thậm chí với giá cắt cổ tương đương hàng trăm nghìn USD. Đối với những người tị nạn, việc nhận được một ngôi nhà ở một nơi xa lạ như vậy không thiết thực bằng cung cấp cho họ một số tiền lớn.

Thêm một câu hỏi đặt ra ở đây là, tại sao người dân Trung Quốc lại bỏ ra một khoản tiền lớn vào những ngôi nhà mà họ không có y định sử dụng? Trên khắp thế giới, những người theo thuyết vị lợi vẫn còn tồn tại khá nhiều. Bất động sản là một lĩnh vực kinh tế lớn, đáng để đầu tư cũng như là cách để đạt được sự giàu có, đặc biệt đây là một vấn đề nổi cộm ở Trung Quốc.

Mark Tanner, giám đốc China Skinny, một công ty nghiên cứu marketing ở Thượng Hải, cho rằng: “Rất nhiều nhà đầu tư Trung Quốc mua bất động sản dựa trên sự kỳ vọng rằng đây là một kênh đầu tư an toàn, chắc chắn và cách thức, giấy tờ lại khá dễ hiểu”.

Khoảng 39% tài sản cá nhân ở Trung Quốc được giữ dưới dạng nhà đất và khoảng 21% người dân thành thị sở hữu nhiều hơn một căn nhà. Lý do cho việc đầu tư này là vì ở Trung Quốc vẫn còn thiếu những kênh đầu tư tốt hơn. Các ngân hàng của Bắc Kinh không trả nhiều lãi xuất và ngày càng trở nên kém hấp dẫn khi đồng nhân dân tệ tụt dốc như hiện nay. Các công cụ quản lý tài sản chưa được chính phủ phát triển và điều chỉnh hợp lý, trong khi thị trường chứng khoán lại rủi ro như một canh bạc.

Một lượng lớn các căn nhà được giao dịch ở Trung Quốc không khác mấy so với chứng khoán hoặc là một loại hàng hóa có thể trao đổi. Đa số những ngôi nhà mới này đều được bán kể cả khi chưa hoàn thành, thậm chí là không cần có nội thất hay cửa sổ và không thể chuyển tới sống ngay được. Chúng còn được giao dịch và buôn đi bán lại từ khi chỉ là những nắm đất chưa đào móng. Trên thực tế, những người đầu tư lại thích hình thức mua bán kiểu này hơn. “Những căn nhà chống trơn có thể nhanh chóng bán đi trong một thị trường luôn thay đổi và cần tiền mặt để quay vòng vốn”, Barry Wilson, giám đốc công ty thiết kế đô thị ở Hong Kong, nói.

Một lý do khác để tồn tại những căn hộ ma này ở Trung Quốc, đó là chủ sở hữu không phải bỏ thêm một khoản tiền gì sau khi mua nhà vì không có thuế sở hữu đất hàng năm ở đây. Thêm vào đó, cần phải có hàng chục nghìn USD để sửa sang nội thất cho các căn hộ mới nếu muốn chuyển đến sống. Theo ông Mark Tanner, hơn 80% các căn nhà ở Trung Quốc đều thuộc sở hữu trực tiếp. Điều đó có nghĩa là hầu hết những người chủ nhà, đặc biệt là những người đầu tư lớn có rất nhiều tài sản, không phải trả bất kỳ một loại phí thuê nào, vì vậy họ không chịu áp lực phải làm ra lợi nhuận nhanh chóng.

Vì vậy, có thể nói, mặc dù Trung Quốc có hàng chục triệu căn nhà bỏ không nhưng điều đó không có nghĩa là chúng không đóng một vai trò gì trong nền kinh tế hay người Trung Quốc không muốn sử dụng các căn hộ đó. Và chắc chắn những thành phố ma này cũng không thích hợp để dành cho những người tị nạn từ một châu lục khác.

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin Reuters (Anh), một trong những hãng tin lớn nhất thế giới. Reuters cung cấp bài viết, hình ảnh, đồ họa và video cho rất nhiều tờ báo, đài phát thanh, đài truyền hình, Internet và các phương tiện truyền thông khác trên toàn thế giới.

Tuệ Minh (lược dịch)