Mồng Một Tết, các gia đình bày cỗ cúng gia tiên tại bàn thờ gian tiên, gọi là lễ chính đán. Sau đây là hướng dẫn cách cúng, văn khấn của lễ này.

Lễ phẩm gồm tất cả những thứ đã chuẩn bị từ trong Tết. Chính đán là lễ cúng long trọng nhất mờ đầu cho cả năm nên được cá gia đình rất chú trọng.

Ảnh minh hoạ

Ngày xưa, cúng gia tiên xong, các gia đình là đến nhà thờ tổ làm lễ tế Tổ. Các bậc hào trưởng hương lý ra đình làm lễ tế Thần.

Những người cùng 1 họ (chỉ riêng đàn ông), sau khi lễ tổ tiên trong các nhà chi trên và chi dưới, đồng thời chúc Tết.

Họ lớn thì anh em trong gia đình cắt đặt nhau đi lễ hết chỉ trong ngày mồng Một Tết. 

Người đi lễ Tết phải đến lễ trước bàn thờ gian tiên bốn lạy, ba vái, chúc mừng năm mới gia chủ, rồi mới ngồi nói chuyện, uống ước, năn trầu.

Cũng trong ngày này, nhiều gia đình lên chùa, đền, đình, miếu đi lễ với các lễ phẩm chỉ là oản, chuối, hương hoa chứ không bày cỗ mặn.

Mẫu văn khấn như sau:

Hôm nay, ngày.... tháng.... năm.... Con (hoặc cháu) là.... nguyên quán tại... hiện tại ở....

Nay nhân dịp đầu năm, xin dọn dẹp từ đường, sửa soạn lễ nghi, thỉnh tổ tiên liệt vị, kính cẩn thưa rằng:

Nay theo tuế luật

Mồng một đầu xuân

Mưa móc thấm nhuần

Đón mừng nguyên đán

Cháu con tưởng niệm

Nội ngoại tổ tiên

Kính cẩn dâng lên

Lễ nghi vật phẩm

Cúi xin chứng giám

Biểu lộ lòng thành

Thỉnh cáo tiên linh

Cùng về âm hưởng

Tôn linh tại thượng

Phù hộ độ trì

Năm mới mọi bề

Yên vui khang thái.

Cẩn cáo!

Tham khảo thêm: Việt Nam phong tục cổ truyền - NXB Văn hoá thông tin

BTV (lược trích)