Để phòng chống sốt xuất huyết, nhất là vào những thời điểm dịch bệnh có nguy cơ phát triển, cộng đồng người dân thường dùng bình xịt muỗi được mua trên thị trường để sử dụng.

Để phòng chống sốt xuất huyết, nhất là vào những thời điểm dịch bệnh có nguy cơ phát triển, cộng đồng người dân thường dùng bình xịt muỗi được mua trên thị trường để sử dụng. Vậy tính năng, tác dụng của loại bình xịt muỗi này như thế nào và cách dùng làm sao để có hiệu quả?

Bình xịt muỗi thực ra là loại bình phun có áp suất. Đây là một phương pháp tiện lợi để phun hóa chất diệt muỗi dạng khí dung ở trong phòng, quần áo, xe cộ... nhằm tiêu diệt nhanh muỗi, ruồi và các loài côn trùng khác. Trong bình phun có chứa dung dịch hóa chất diệt muỗi với một dung môi hữu cơ hoặc nước và một loại khí nén hay khí trong dạng lỏng.

Sử dụng bình xịt muỗi bằng cách ấn nhẹ vào một van gắn vào đầu vòi phun. Hướng vòi của bình xịt về phía muỗi hoặc côn trùng đang bay hoặc đang bò, có thể phun vào không gian của phòng ở. Cần khép kín phòng khoảng 15 phút để diệt được càng nhiều muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết trú đậu trong nhà càng tốt. Ngoài ra, bình xịt muỗi này có thể phun vào nơi trú ẩn, nơi đẻ của các loại côn trùng khác như gián nhà, bọ chét, bọ xít, mò, rệp... với khoảng cách chừng 20cm.

Dùng bình xịt muỗi phun không gian chỉ có tác dụng tồn lưu diệt rất ngắn. Khi trong không khí hết khí dung có hóa chất thì muỗi và các loại côn trùng khác có thể bay hoặc bò lại vào trong khu vực được phun mà không bị ảnh hưởng gì. Hơn nữa, nếu dùng loại hóa chất diệt muỗi thông dụng như (+) -allethrin hoặc (+) -trans-allethrin thì hóa chất nhanh chóng bị thoái hóa ngoài ánh nắng. Ưu điểm của các loại hóa chất có tác dụng diệt muỗi và các loại côn trùng trong thời gian ngắn là không để lại chất độc ở phòng ngủ, đồ đạc hoặc các nơi khác. Phương pháp dùng bình xịt muỗi có tác dụng hiệu quả nhất khi phun ở trong nhà có lưới che bảo vệ và có thể phun hàng ngày, phun được nhiều lần trong ngày.

Gần đây, các nhà sản xuất cũng đã phát triển loại bình xịt muỗi phun khí dung với chất cơ bản là nước có ưu điểm hơn so với loại bình xịt muỗi phun khí dung có chất cơ bản là dầu vì khi phun không để lại cặn dầu, làm bẩn diện tích được phun; không có mùi khó chịu, không tạo nên kích thích cho người sử dụng và không bắt cháy. Tuy nhiên, các hạt của loại bình xịt muỗi với khí dung có dầu thường nhỏ hơn và có hiệu lực hơn. Chú ý, cần lắc kỹ bình để hỗn hợp hóa chất được trộn đều trước khi xịt.

Ngoài ra, trên thực tế còn có một loại bình xịt tay, đây là loại bình xịt có ống bơm tạo áp suất bằng tay vẫn thường được dùng. Loại bình xịt tay có phần bình chứa hóa chất pyrethrin hoặc một chất xua muỗi khác và rẻ tiền hơn là loại bình xịt áp suất. Tuy vậy, hạt khí dung của bình xịt áp suất có kích thước nhỏ, lưu lại trong không khí lâu hơn và có tác dụng hiệu quả hơn. Loại bình xịt tay chủ yếu được dùng để phun chống lại các loại côn trùng đang bò hơn là đang bay. Thực tế loại bình xịt tay kèm theo dung dịch để xịt thường có bán rộng rãi ở nhiều nơi.

Dung dịch này gồm có hai thành phần bằng nhau gồm dầu hỏa và cồn, thêm vào đó là một tỷ lệ phù hợp hóa chất diệt muỗi và các loại côn trùng có tác dụng nhanh cùng với một hương liệu tạo mùi thơm. Một loại dung dịch thường được dùng khá phổ biến gồm bioallethrin 0,1%; permethrin 0,5%; cồn tuyệt đối 49,7%; dầu hỏa 49,7%. Hóa chất propoxur, dichlovos cũng là những chất trong số nhiều chất diệt muỗi và các loại côn trùng khác được sử dụng để sản xuất ra sản phẩm bình xịt muỗi.

Do trong bình có nén áp suất nên không được để bình ở ngoài nắng hoặc ở những chỗ có nhiệt độ cao trên 50oC. Phần lớn các loại bình xịt muỗi nén áp suất thường chứa chất propan hoặc butan nên dùng phải thận trọng, không nên hướng vòi bình xịt để phun vào lửa như bếp gas, bếp dầu khi đang nấu ăn hoặc vật đang cháy âm ỉ như bếp than, thuốc lá vì rất nguy hiểm do nguy cơ cháy nổ.

TTƯT.BS. Nguyễn Võ Hinh/Nguồn SKĐS