Cái kết có hậu cho ngành sữa!

Hùng Anh

Những nhập nhèm trên thị trường sữa nước sắp bị khai tử khi các DN đều đi đến thống nhất việc thiết lập rõ quy chuẩn về sữa tươi, sữa hoàn nguyên/sữa hỗn hợp với mục đích tối thượng là tôn trọng người tiêu dùng.

Lâu nay những nhập nhèm trên thị trường sữa nước khiến người tiêu dùng như bị rơi vào ma trận. Khi đứng trước hàng trăm nhãn sữa nước, không dễ phân biệt được đâu là sữa tươi, sữa bột pha lại, hay sữa pha trộn hỗn hợp. Các DN cũng từng có những mâu thuẫn tưởng chừng khó giải quyết khi trên kệ hàng, sữa tươi đặt bên cạnh các sản phẩm sữa bột pha lại, gia giảm nguyên phụ liệu… đẩy mạnh quảng cáo, gắn đồ khuyến mãi, ghi nhãn không rõ ràng. Đây là điều gây bất lợi cho người tiêu dùng và gây bất đồng ngay trong giới kinh doanh sữa.

TH true MILK là nhãn hàng sữa tươi ghi rõ nguyên liệu sản xuất và tỷ lệ sữa tươi trên bao bì

Yêu cầu công khai minh bạch để khách hàng có quyền lựa chọn đúng sản phẩm sữa có lợi cho sức khoẻ và phù hợp túi tiền trở nên cấp thiết, khi có những DN luôn quyết tâm, thậm chí có lúc căng thẳng với cả cơ quan quản lý để bảo vệ đề xuất minh bạch thị trường sữa. DN sản xuất sữa tươi đòi hỏi phải thống nhất lại quy chuẩn, làm rõ về nguyên liệu sản xuất đầu vào thông qua quy định thế nào là sữa tươi, phân biệt rõ với sữa hoàn nguyên, để người tiêu dùng có đủ thông tin và lựa chọn.

Trong khi đó, vẫn còn một số ý kiến không ủng hộ, cho rằng không cần thiết phải làm điều này với một vài lý do, trong đó có việc lo ngại thay đổi nhãn mác bao bì gây tốn kém cho DN.

Quy chuẩn Việt Nam 5-1:2010/BYT về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với các sản phẩm sữa dạng lỏng, quy định về sữa tiệt trùng gây tranh cãi nhiều năm giữa các DN sữa. Theo quy định này, sữa tiệt trùng được Bộ Y tế định nghĩa là sản phẩm sữa được chế biến bằng cách bổ sung nước với một lượng cần thiết vài sữa dạng bột, sữa cô đặc hoặc sữa tươi để thiết lập lại tỉ lệ nước và chất khô thích hợp. Trong trường hợp có bổ sung các thành phần khác như đường, nước quả, cacao, cà phê, phụ gia thực phẩm thì thành phần chính phải là sữa, đã qua tiệt trùng.

Ngay khi QCVN 5:1-2017/BYT có hiệu lực, các nhãn hàng sữa dạng lỏng sẽ phải ghi đúng tên gọi, làm rõ thành phần nguyên liệu cấu thành sản phẩm.

Trên thực tế, tên gọi sữa tiệt trùng theo quy chuẩn 2010 dễ khiến người tiêu dùng gây nhầm lẫn giữa sữa bột pha lại (sữa hoàn nguyên) và sữa tươi khi hầu hết sản phẩm ghi nhãn “sữa tiệt trùng” tiêu thụ trên thị trường hiện nay là sữa bột pha lại.

Do đó, các DN làm sữa tươi yêu cầu điều chỉnh định nghĩa này cho phù hợp với điều kiện mới. Bà Thái Hương, Chủ tịch HĐQT tập đoàn TH nhấn mạnh: “Tiệt trùng” chỉ là biện pháp công nghệ, không nói lên được bản chất sữa đó  chế biến từ nguyên liệu sữa tươi hay sữa bột”

Theo phân tích của các chuyên gia ngành sữa, sự khác nhau cơ bản giữa sữa tươi hay sữa bột pha lại thể hiện ở chỗ sữa tươi ngay sau khi khai thác trực tiếp từ bò sữa, được áp dụng các biện pháp công nghệ nhằm giữ được tối đa các vi chất dinh dưỡng của sữa. Sữa bột đã phải dùng đến công nghệ gia nhiệt để biến sữa nước thành sữa bột để lưu trữ, sau đó đến thời điểm cần thiết lại phải dùng biện pháp công nghệ để pha lại sữa bột thành sữa nước, trong quá trình đó các vi chất dinh dưỡng đã hao hụt đi, phải dùng biện pháp hóa học để bổ sung. Bản chất sữa pha lại không thể so sánh về độ tươi ngon và dinh dưỡng nguyên chất như sữa tươi.

Một lãnh đạo Ban chỉ đạo 389 khẳng định, ông từng đi thăm các trang trại bò sữa của các thương hiệu lớn và nhận thấy rõ chi phí để có cốc sữa tươi tốn kém hơn rất nhiều lần so với việc DN nhập sữa bột về pha lại. Vì vậy, việc sửa đổi quy chuẩn Việt Nam đối với sữa dạng lỏng, trong đó yêu cầu ghi nhãn rõ ràng sữa tươi hay sữa bột pha lại là yêu cầu về cách làm sòng phẳng, minh bạch thông tin với khách hàng.

Tranh cãi sữa tươi, sữa tiệt trùng cũng khiến nhiều đơn vị khác “đau đầu” theo. Hội Dinh dưỡng Việt Nam thường xuyên nhận đc câu hỏi sữa tiệt trùng có phải sữa tươi không? Sữa nào tốt cho trẻ em? Một đại diện Hội Dinh dưỡng Việt Nam chia sẻ “Tôi thấy quy định cụ thể về phân loại sữa theo Dự thảo QCVN 2017 rất rõ ràng, sữa tốt hay không thì ta nhìn vào thành phần là thấy ngay, sữa tươi thành phần dinh dưỡng bao nhiêu rất rõ. Việc xây dựng quy chuẩn bài bản, có cơ sở khoa học, tất các DN đều có chung suy nghĩ vì sức khỏe cộng đồng, qua đó người tiêu dùng có thông tin chính xác và khiến thị trường sữa minh bạch hơn”.

Từ sức ép thị trường, và các DN đòi hỏi môi trường kinh doanh minh bạch, coi trọng quyền lợi người tiêu dùng, Bộ Y tế đã ban hành Quy chuẩn QCVN 5-1:2017/BYT được xây dựng phù hợp với thông lệ quốc tế (Codex Stan) và Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 11216:2015, theo đó có các loại sau: nhóm sữa tươi, nhóm sữa hoàn nguyên/sữa hỗn hợp; nhóm sữa cô đặc.

Các nhãn hàng sữa dạng lỏng sẽ phải ghi đúng tên gọi, làm rõ thành phần nguyên liệu cấu thành sản phẩm theo quy chuẩn 2017

Nhiều DN bày tỏ ủng hộ ghi nhãn rõ ràng sữa tươi, sữa hoàn nguyên, bên cạnh đó cũng kiến nghị cần có thời hạn phù hợp để các DN có thời gian chuẩn bị, chuyển đổi bao bì theo quy định mới.

Và như vậy, ngành sữa đã có một cái kết có hậu: tên gọi sữa rõ ràng, bảo vệ quyền được thông tin của người tiêu dùng; thúc đẩy sản xuất trong nước phát triển, đặc biệt là ngành chăn nuôi bò sữa trong nước.

Được biết, khi ban hành QCVN sửa đổi, Bộ Y tế phối hợp với Bộ KHCN nghiên cứu để công bố làm rõ phương pháp quản lý phân biệt sữa tươi – sữa hoàn nguyên. Bên cạnh đó, Bộ Y tế áp dụng phương pháp quản lý theo hệ thống, ví dụ DN sản xuất sữa công bố sản lượng sữa tươi bán ra thị trường là bao nhiêu thì con số đó cần được chứng minh trên thực tế về số lượng đàn bò và sản lượng sữa thế nào là hợp lý. Để từ đó kiểm soát tốt việc ghi nhãn sản phẩm.

 

 

 

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet