Hôm 7/5, Campuchia bất ngờ tuyên bố ủng hộ quan điểm ngang ngược của Trung Quốc trong việc giải quyết các tranh chấp trên Biển Đông và cho rằng ASEAN không thể giải quyết những tranh chấp này.

Hãng tin Reuters (Anh) đã dẫn lời phát biểu của đại diện phái đoàn Campuchia sau cuộc họp kín với các nhà ngoại giao tới từ 28 quốc gia, cho rằng vấn đề Biển Đông cần được giải quyết bởi các nước có liên quan trực tiếp chứ không phải của toàn khối ASEAN. 

Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Campuchia Soeung Rathchavy cho rằng: "Các tuyên bố chủ quyền trên biển Đông nên được giải quyết giữa các bên liên quan. ASEAN không thể giải quyết các tranh chấp này. Chúng ta không có thẩm quyền hợp pháp, chỉ có tòa án mới đưa ra phán quyết đúng hay sai".

Lâu nay, Trung Quốc đã đưa ra quan điểm ngang ngược cho rằng nước này "có chủ quyền" trên 90% diện tích Biển Đông. Để dễ dàng hơn trong việc bắt nạt các nước nhỏ ở ASEAN, Bắc Kinh vẫn liên tục theo đuổi chiến lược "giải quyết song phương" và phản đối "quốc tế hóa, đa phương hóa" vấn đề Biển Đông nên Bắc Kinh tuyên bố "ASEAN không phải là một phần trong các tranh chấp". 

Chính vì thế, phát ngôn của Quốc vụ khanh Campuchia được cho là lời tuyên chiến với toàn khối ASEAN và ủng hộ quan điểm của Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông.

Hình ảnh vệ tinh tố cáo Trung Quốc bồi đắp và xây dựng trái phép ở nhiều khu vực trên Biển Đông. 

Đây là động thái mới nhất của Campuchia về Biển Đông kể từ khi nước này bị chỉ trích mạnh mẽ vì ngăn cản đưa vấn đề Biển Đông vào tuyên bố chung của hội nghị thượng đỉnh Ngoại trưởng ASEAN năm 2012.

Hiện nay, Trung Quốc đang là một trong những quốc gia hỗ trợ kinh tế và quân sự lớn cho Campuchia, đồng minh thân cận nhất của Bắc Kinh ở Đông Nam Á. Trung Quốc còn cho rằng hành động giúp Campuchia không gây ảnh hưởng tới khu vực ASEAN. Một số nhà phân tích thì nhận định Trung Quốc đủ sức tác động để buộc Campuchia phủ quyết mọi vấn đề cần tính thống nhất trong khối ASEAN. 

Hoạt động bồi đắp và xây dựng trái phép của Trung Quốc trên Biển Đông là nội dung chính được các quan chức ngoại giao tới từ 28 quốc gia tham dự hội nghị thượng đỉnh ASEAN được tổ chức tại Myanmar hồi tuần trước, đưa ra thảo luận. Thông cáo chung của hội nghị khẳng định hành động trên đã "làm xói mòn lòng tin và sự tín nhiệm" nhưng không chỉ đích danh Trung Quốc. 

Tuy nhiên, Quốc vụ khanh Campuchia vẫn một mực khẳng định Phnom Penh không chịu sự chi phối của Trung Quốc. "Chúng tôi trung lập. Trung Quốc không phải là người bạn thân duy nhất của Campuchia mà còn nhiều quốc gia khác", bà Soeung nói nhưng không đề cập cụ thể tên các nước.  

Tân Hoa Xã cho hay sau hội nghị thượng đỉnh Ngoại trưởng ASEAN năm 2012, Trung Quốc đã lên tiếng cảm ơn Campuchia vì sự ủng hộ của nước này dành cho Bắc Kinh tại ASEAN trong bối cảnh tình hình tranh chấp lãnh thổ giữa Trung Quốc và một số thành viên ASEAN đang diễn biến căng thẳng.

Theo đó, hồi tháng 9/2012, Thủ tướng Trung Quốc lúc bấy giờ là ông Ôn Gia Bảo đã cảm ơn Campuchia vì "vai trò quan trọng" trong cái gọi là "quan hệ hữu nghị" giữa Trung Quốc và ASEAN.

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin Reuters (Anh), một trong những hãng tin lớn nhất thế giới. Reuters cung cấp bài viết, hình ảnh, đồ họa và video cho rất nhiều tờ báo, đài phát thanh, đài truyền hình, Internet và các phương tiện truyền thông khác trên toàn thế giới.

MINH THU (lược dịch)