Bệnh đục thủy tinh thể là căn bệnh gây tỷ lệ mù lòa cao nhất nước ta với các triệu chứng ban đầu là nhìn lờ mờ thoáng qua nếu không đi khám và điều trị kịp thời có thể dẫn đến mù hẳn.

Ảnh minh họa.

Nguy cơ mù nếu không phẫu thuật

Bác Châu Phi, 49 tuổi người Chăm đang sống tại huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận không may bị bệnh đục thủy tinh thể. Ngày trước, cả gia đình bác Phi có 10 thành viên nhưng người con lớn nhất không may mắc bạo bệnh rồi qua đời. Hai vợ chồng bác Phi kìm nỗi đau quá lớn đó lại và tự nhủ sẽ cố gắng nuôi dạy những đứa con lại đến nơi, đến chốn. Hàng ngày, bác cùng vợ dậy từ sáng sớm ra đồng làm việc. Bất kỳ khi nào có người cần phụ hồ, thợ nề là bác lại tất tưởi chạy đến xin việc với hi vọng kiếm thêm chút thu nhập trang trải cho cả gia đình.

Một ngày, đang làm việc nhưng bác thấy hai mắt mờ dần đi. Bác kể nhận biết rõ sự thay đổi của đôi mắt mình không tốt nhưng vì điều kiện kinh tế eo hẹp, con cái đông nên bác mặc kệ. Bác cứ cật lực làm việc mà không cho ai biết bệnh của mình. Chỉ đến khi hai mắt không thể nhìn được mọi thứ rõ ràng được nữa bác mới đi khám bệnh.

Lúc đó, có đoàn cán bộ y tế về huyện khám mắt sàng lọc miễn phí, bác Phi đến khám được chẩn đoán đục thủy tinh thể. Bác sỹ cho biết phải phẫu thuật mắt gấp.

Sống quá nửa đời người, bác Phi nào biết bệnh đục thủy tinh thể là gì, hơn nữa lại là mổ ở mắt nếu không may có chuyện gì thì mù hẳn cũng chết. Vì bác là trụ cột trong nhà, nếu không may bác có mệnh hệ gì con cái không ai nuôi nấng, chưa kể bác lo sợ sẽ trở thành gánh nặng cho gia đình. Sau nhiều ngày trông ngóng xem có ai mổ trước tỷ lệ thành công thể nào. Lúc ấy, thấy ai đi phẫu thuật về mắt cũng sáng nên bác đã đến trung tâm mắt tỉnh Ninh Thuận để làm phẫu thuật. Ca phẫu thuật trong vòng 15 phút, may mắn là bác thấy lại được ánh sáng.

Trường hợp của bé Đỗ Hạnh Chi 5 tuổi trú tại Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng cũng thế. Bé Chi vốn là cô bé khỏe mạnh, hoạt bát. Một lần cháu đang chơi, mẹ của Hạnh Chi phát hiện một vòng tròn trắng đục trong mắt con. Lúc này, chị đưa bé đến viện để khám bác sĩ chẩn đoán cháu bị đục thủy tinh thể phải làm phẫu thuật. Nhưng việc phẫu thuật cho con cũng khiến bố mẹ cháu vô cùng lo lắng. Người xưa đã nói, đôi mắt là ngọc, đôi tay là vàng giờ đây đôi mắt của bé đang đứng trước nguy cơ mù hoàn toàn. Nhìn con, mẹ cháu chỉ biết khóc.

Căn bệnh gây mù lòa hàng đầu

Giáo sư Đỗ Như Hơn - nguyên Giám đốc BV Mắt trung ương chia sẻ, bệnh đục thủy tinh thể là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù trên thế giới và ở Việt Nam, bệnh thương gặp ở người trên 50 tuổi. 

Bệnh diễn tiến từ từ, biểu hiện ban đầu là giảm độ kính lão do xuất hiện cận thị chiết xuất; khi ra ánh sáng, mắt sẽ khó chịu nhưng không bị đau nhức. Sau đó, bệnh nặng hơn, mắt như nhìn qua một lớp kính mờ, thấy một điểm đen cố định trên nền mắt sáng; dần dần bệnh nhân không còn nhìn thấy gì.

Các triệu chứng cần phải đi khám ngay, ở trẻ nhỏ thường có biểu hiện quờ quạng, nếu lớn hơn có thể đo thị lực để xác định mức độ mờ mắt. Thị lực giảm tỉ lệ thuận với mức độ đục thể thuỷ tinh.

Biểu hiện loá mắt, đây là triệu chứng cần được chú ý vì ban đầu đục thể thuỷ tinh thường gây loá mắt với ánh sáng, nhìn thấy xung quanh đèn lóa như những ánh hào quang, nhìn mờ hơn nơi râm mát và ban đêm, gây khó chịu cho người bệnh. Sự khó chịu này đặc biệt xảy ra ở hình thái đục thể thuỷ tinh dưới bao sau.

Mắt nhìn gần tốt hơn so với trước đó: Mắt bị đục thể thuỷ tinh ban đầu có xu hướng cận thị hoá, do vậy khả năng nhìn gần của mắt tốt lên. Lác mắt: Trong nhiều trường hợp đây là một trong các lí do khiến bệnh nhân đi khám bệnh, nguyên nhân là do đục thể thuỷ tinh, mắt đó bị nhược thị và lác. Sức nhìn kém trong các vùng sáng bao quanh. Nhìn một vật thành hai hoặc ba.

Đây là những bệnh có thời gian diễn tiến lâu dài, triệu chứng ban đầu âm thầm nên thường bị bỏ qua như: nhìn mờ, rối loạn thị lực… hoặc không thể nhìn xa, nhìn rõ hình ảnh sự vật... do đó thường không được điều trị sớm và triệt để. Để ngừa bệnh đục thủy tinh thế, nên kết hợp chăm sóc mắt, tránh các tia cực tím, hạn chế khói bụi. Trong chế độ ăn uống cần tăng cường rau xanh và trái cây. Bệnh đục thủy tinh thể cũng có biến chứng từ tiểu đường vì thế phòng ngừa từ bệnh tiểu đường để ngăn ngừa đục thủy tinh thể.

Khánh Ngọc