Dưới góc độ xã hội, nói đến việc đứng chặn cửa “đuổi" khách, “mời khách đi quán khác ăn” do “chủ quán còn nợ tiền thuế chưa thanh toán, khi nào giải quyết xong mới cho khách vào quán”, người ta thường liên tưởng tới đòi nợ kiểu “xã hội đen”.

Sáng 27/9, ông Trần Mạnh Hùng, Đội trưởng đội thuế phường Bắc Hà (Hà Tĩnh) cùng một số cán bộ thuế của phường đến nhà hàng Trường Tín để yêu cầu quán này nộp 3 tháng tiền thuế và "nói với khách thông cảm đi quán khác ăn vì chủ quán còn nợ tiền thuế chưa thanh toán. Khi nào chúng tôi làm việc xong thì khách vào ăn", sự việc gây chú ý của dư luận cũng như cộng đồng doanh nghiệp.

Infonet giới thiệu góc nhìn của Luật sư Phạm Ngọc Minh, Công ty Luật TNHH Everest về sự việc này:

Cán bộ thuế chặn cửa "mới khách" đi chỗ khác ăn vì quán nợ thuế

Cán bộ thuế đã làm điều mà luật không cho phép

Về nguyên tắc, công dân được phép làm những điều pháp luật không cấm. Ngược lại, đối với cán bộ, công chức, viên chức nhà nước, trong quá trình thực hiện “việc công”, họ chỉ được làm những điều mà pháp luật cho phép. Việc “cho phép” này được ghi nhận trong Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức; và các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành riêng điều chỉnh hoạt động của cơ quan nhà nước nói chung và của các cán bộ, công chức, viên chức nói riêng. Bởi vậy, việc các cán bộ, công chức thuế phường Bắc Hà (Chi cục Thuế thành phố Hà Tĩnh) đã làm việc mà chắc chắn không pháp luật nào “cho phép”.

Bên cạnh đó, liên quan tới việc cưỡng chế nộp thuế, Luật Quản lý thuế năm 2006, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý thuế năm 2012 và những văn bản hướng dẫn thi hành cũng đã có những quy định cụ thể về thẩm quyền, trình tự, thủ tục, điều kiện để áp dụng các biện pháp cưỡng chế việc nộp thuế của công dân.

Theo đó, cơ quan thuế được phép cưỡng chế dưới hình thức nào cũng phải được pháp luật cho phép. Bởi vậy, chưa bàn tới mức thuế áp dụng có đúng hay không, nhưng hành vi tới “làm việc” mang tính chất “cưỡng chế” của các cán bộ, công chức thuế phường Bắc Hà (Chi cục Thuế thành phố Hà Tĩnh) kể trên được coi là vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc thi hành công vụ của cán bộ, công chức cũng như cố tình “bỏ qua” các quy định về thẩm quyền, trình tự, thủ tục, điều kiện để áp dụng các biện pháp cưỡng chế việc nộp thuế mà pháp luật về quản lý thuế đã quy định rất cụ thể.

Đòi nợ kiểu “xã hội đen”

Dưới góc độ xã hội, nói đến việc đứng “đuổi khách” hay “mời khách đi quán khác ăn”  do “chủ quán còn nợ tiền thuế chưa thanh toán, khi nào giải quyết xong mới cho khách vào quán”, người ta thường liên tưởng tới đòi nợ kiểu “xã hội đen”. Thật khó có thể tưởng tượng đây lại là hành vi truy thu thuế của các cán bộ, công chức thuế - những người hưởng lương từ ngân sách nhà nước mà nguồn thu chủ yếu từ các khoản thuế của chính người dân. Có lẽ đây là hành vi truy thu thuế “có một không hai” của những người nhân danh nhà nước để thực hiện công vụ. 

Luật sư Phạm Ngọc Minh

Về biện pháp xử lý, trước hết cần khẳng định, khiếu nại, tố cáo đối với các hành vi vi phạm pháp luật là quyền của mỗi công dân. Trong trường hợp này, nếu gia đình kinh doanh bún bò cho rằng các cán bộ, công chức thuế vi phạm pháp luật thì có quyền khiếu nại, tố cáo tới cơ quan nhà nước có thẩm quyền để tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Tuy nhiên, về nguyên tắc, khi báo chí đã có tin báo về những sự việc vi phạm pháp luật thì các cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm xác minh, điều tra để làm rõ sự việc. Từ đó, nếu thực sự có căn cứ về hành vi vi phạm pháp luật của các cán bộ, công chức thuế thì tùy mức độ mà các cán bộ, công chức này có thể phải chịu các trách nhiệm pháp lý theo quy định của pháp luật bao gồm: trách nhiệm kỷ luật, trách nhiệm hành chính, hoặc mức cao nhất là trách nhiệm hình sự.

Theo quan điểm cá nhân, tôi cho rằng nếu thực sự có căn cứ thể hiện sự vi phạm pháp luật như thông tin mà các cơ quan báo chí đã đưa tin thì chắc chắn trách nhiệm pháp lý sẽ không “nhẹ nhàng” bởi nó thể hiện sự “lạm quyền” đến mức vô lý. Ngược lại, trong trường hợp các thông tin báo chí đưa tin không đúng sự thật thì cần xử lý đối đối các thông tin gây ảnh hưởng dư luận cũng như xâm phạm danh dự, uy tín của những người bị nêu tên trong bài báo.

Sự việc kể trên đã ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động kinh doanh của người dân, đặc biệt là nhà hàng bán bún bò tại thành phố Hà Tĩnh bị truy thu thuế. Bên cạnh đó, còn để lại hệ quả rất xấu cho dư luận xã hội, suy giảm niềm tin của người dân vào việc thực thi pháp luật và sự công bằng của cơ quan công quyền. 

Thiết nghĩ, các cơ quan có thẩm quyền cần xác minh, làm rõ, tuyệt đối tránh các hành vi dung túng, bao che cho cán bộ, công chức sai phạm, từ đó xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm và coi thường pháp luật.

Luật sư Phạm Ngọc Minh (Công ty Luật TNHH Everest)