Sáng nay (17/9), cơ quan chức năng Hà Tĩnh đã tiến hành lấy mẫu phân tích 168 tấn bột nhập khẩu của Formosa và gửi ra Trung ương xét nghiệm. Sau khi lấy mẫu, ban đầu xác nhận lô hàng là bột bô xít và bột nhôm cacbon phục vụ trong công tác xây dựng.
Cơ quan chức năng Hà Tĩnh thực hiện công tác lấy mẫu kiểm nghiệm lô hàng nhập khẩu của Formosa (ảnh: Trương Hoa)

Hai ngày qua, báo chí liên tục phản ánh về chiếc tàu lớn Yinh Rich mang biển hiệu IMO 9169811, quốc tịch Hồng Kông chở 1.781 cấu kiện, khối lượng 4.268,475 tấn vật tư, thiết bị, nguyên vật liệu cập cảng Vũng Áng –Sơn Dương đều là hàng hóa thông quan luồng vàng (số 2) nên không thuộc diện phải kiểm tra. Trong đó, có 98 bùn nhôm cacbon và 70 tấn bùn bô xít.

Qua quá trình kiểm tra hàng hóa thông quan của hải quan, tên gọi lô hàng trên là bùn bô xít và bùn nhôm cacbon. Tuy nhiên, chuyên gia của Formosa trong lĩnh vực xây dựng giải thích, lô hàng đó thực chất là dạng "bột khô" nhưng trong quá trình chuyển nghĩa từ tiếng Trung Quốc sang tiếng Anh rồi qua tiếng Việt thì nó có tên là "bùn". Và như vậy, nói 168 tấn hàng hóa trên là “chất lỏng” hay “bùn thải” là sai với tên gọi. 

Theo quy chuẩn Việt Nam cả hai tên gọi “chất lỏng” hay “bùn thải” đều xếp vào danh mục chất thải nguy hại, không được phép nhập khẩu.

Để làm rõ vấn đề trên, tránh gây hoang mang trong dư luận, sáng 17/9, lãnh đạo tỉnh, Công an, Sở công thương Hà Tĩnh, Hải quan và công ty Formosa đã đi kiểm tra thực tế lô hàng trên, đồng thời cho bốc dỡ một số bao bì xuống tàu, lấy mẫu phân tích.

Tại hiện trường, các thao tác dỡ hàng, bóc bao bì được công khai. Một bịch bô xít có 6 bao bì nhỏ bên trong, mỗi bao bì nặng trên 36kg. Khi bóc bao bì bô xít, bên trong là một dạng bột khô, có màu như màu xi măng, trộn lẫn nhiều sợi thiếc nhỏ óng ánh. Chất bột này được lấy mẫu để gửi ra Trung ương xét nghiệm.

Phía cơ quan chức năng Hà Tĩnh cũng yêu cầu Formosa trình đầy đủ hồ sơ pháp lý về lô hàng trên. Qua đó cho thấy, lô hàng đã được thông quan, nằm trong danh mục hóa chất được nhập khẩu đã được Bộ Công thương cấp phép. Số hàng này cũng nằm trong danh mục được miễn thuế.

Sau khi lấy mẫu, ban đầu xác nhận lô hàng là bột bô xít và bột nhôm cacbon phục vụ trong công tác xây dựng. 

Ông Dương Tất Thắng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh yêu cầu hải quan chịu trách nhiệm trong việc giám sát, kiểm tra lô hàng. Cụ thể, để tránh nghi hoặc trong dư luận, hải quan phối hợp với doanh nghiệp bốc dỡ lô hàng đưa về kho và kiểm tra chặt chẽ đến khi có kết quả xét nghiệm thì mới đưa ra quyết định cuối cùng về “số phận” lô hàng trên.

Đại tá Bùi Đình Quang, Phó giám đốc Công an tỉnh Hà Tĩnh cũng khẳng định, không có việc chiếc tàu Yinh Rich chở 168 tấn bột bô xít và bột nhôm cacbon cho Formosa bị bắt giữ.

Một lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh cho biết, việc hải quan kiểm tra, lấy mẫu phân tích lô hàng trên là một công tác bình thường, đúng chuyên môn. Đặc biệt sau sự cố môi trường vừa qua với thủ phạm là Formosa thì tất cả các hàng hóa nhập cảng Vũng Áng – Sơn Dương đều được cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát chặt chẽ.

Ở khía cạnh khác, Formosa đã giải thích cụ thể việc dùng bột bô xít và bột nhôm cacbon phục vụ việc gì: Bùn bô xít được nhập về để xây tầng gạch vĩnh cửu (lớp ngoài cùng) của xe chở gang lỏng, nó là chất kết dính giữa các viên gạch. Nó tựa như xi măng dùng để xây dựng, kết dính giữa các viên gạch thì bùn bô xít là một dạng như vậy. Còn bùn nhôm cacbon để xây lớp gạch công tác (lớp trong cùng) tiếp xúc với gang lỏng chịu nhiệt độ rất lớn.

Một số hình ảnh PV Báo điện tử Infonet ghi lại quá trình lấy mẫu phân tích lô hàng trên:

Sáng 17/9, lô hàng bột bô xít và bột nhôm cacbon của Formosa được bốc lỡ, lấy mẫu xét nghiệm (ảnh: Trương Hoa)
Ông Dương Tất Thắng - Phó chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh (mặc áo cộc tay bên tay phải) và đại tá Bùi Đình Quang, Phó giám đốc Công an tỉnh Hà Tĩnh (bên tay trái) đang thực hiện công tác kiểm tra lấy mẫu phân tích (ảnh: Trương Hoa)
Đây là bột bô xít (ảnh: Trương Hoa)
Lô hàng 168 tấn bột bô xít và bột nhôm cacbon khi nằm trên tàu (ảnh: Trương Hoa)
Ông Dương Tất Thắng, Phó chủ tịch UBND tỉnh (áo cộc tay) đang kiểm tra chất bột bô xít nhập khẩu của Formosa (ảnh: Trương Hoa)
Mỗi bịch lớn bên trong đựng 6 bao nhỏ, mỗi bao nặng hơn 31kg (ảnh: Trương Hoa)
Tàu Yinh Rich cập cảng Vũng Áng - Sơn Dương (ảnh; Trương Hoa)
Các công nhân đang bốc dỡ hàng hóa trên tàu xuống (ảnh; Trương Hoa)
Lấy mẫu, đóng gói, niêm yết để xét nghiệm (ảnh: Trương Hoa)

Trương Hoa