Việc Mỹ điều động thêm các tiêm kích F-15 trang bị vũ khí không đối không hiện đại cho thấy Washington muốn cản đường chiến dịch không kích của Nga và bảo vệ "vùng cấm bay" giáp biên giới Syria - Thổ Nhĩ Kỳ.

Chiến dịch không kích của liên minh do Mỹ dẫn đầu ở Syria ngày càng trở nên phức tạp sau khi Nga quyết định can thiệp quân sự nhằm hỗ trợ cho các lực lượng quân sự ủng hộ Tổng thống Bashar al-Assad. 

Theo tạp chí Business Insider, cả Mỹ và Nga cùng chung mục đích tấn công và tiêu diệt lực lượng Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS ở Syria. Nhưng trên phương diện chính trị, Washington và Moscow lại bất đồng gay gắt. Bởi khác với Nga, Mỹ vẫn giữ quan điểm yêu cầu Tổng thống Assad phải từ chức. 

Tiêm kích F-15 của quân đội Mỹ. 

Chia sẻ với tờ The Daily Beast, nhà báo David Axe cho biết việc Mỹ đang điều động hàng loạt chiến đấu cơ trang bị các loại vũ khí không đối không là dấu hiệu mới nhất về mối quan hệ căng thẳng gia tăng giữa Mỹ - Nga ở Syria. 

Hồi tuần trước, Lầu Năm Góc đã đưa 12 tiêm kích F-15 tới căn cứ không quân Incirlik ở Thổ Nhĩ Kỳ, đảm nhận cả sứ mệnh tấn công ở Syria. Song, The Daily Beast cho hay vai trò chính của những chiếc máy bay này hiện vẫn chưa được làm rõ. Ngoài phục vụ chiến dịch không kích nhằm tiêu diệt IS, ông Axe cho rằng Mỹ còn có 2 mục tiêu khác khi đưa F-15 tới Thổ Nhĩ Kỳ. 

Thứ nhất, việc trang bị các loại vũ khí không đối không cho chiến đấu cơ F-15 sẽ giúp bảo vệ biên giới Thổ Nhĩ Kỳ trước các cuộc xâm phạm không phận từ máy bay và trực thăng của Syria. 

Thứ hai, trong bối cảnh hiện nay, không loại trừ khả năng F-15 có thể được dùng để ngăn chặn hoạt động của Nga ở Syria. Trên lý thuyết, Mỹ vẫn muốn duy trì một "vùng cấm bay" trên không phận phía bắc Syria gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Do đó, Washington cần các máy bay đủ năng lực để bảo vệ vùng cấm này trước sự xâm nhập của máy bay Nga và Syria. 

"Để bảo vệ vùng cấm, chắc chắn các chiến đấu cơ F-15 và các loại máy bay khác của Mỹ sẽ phải trực tiếp đối đầu với máy bay quân sự Nga dù lực lượng không quân hai nước đang cùng mục tiêu tấn công IS. Nga và Mỹ đang cố gắng tránh để máy bay hai nước va chạm trên không nhưng trên mặt trận riêng ở Syria, họ lại không như vậy", ông Axe nhấn mạnh. 

Cũng theo nhà báo Axe, chính việc Washington điều động thêm các tiêm kích F-15 đang làm dấy lên mối quan ngại về khả năng đối đầu dù cố tình hay vô ý giữa liên minh không kích do Mỹ dẫn đầu với các máy bay Nga ở Trung Đông. 

Hồi đầu tháng 10, tờ The Sunday Times cho hay một quan chức quân sự Anh tuyên bố các chiến đấu cơ nước này sẽ cùng tham gia chiến dịch không kích với Nga trên không phận Iraq hoặc Syria. Nhưng sau đó, chính phủ Anh đã nhanh chóng phủ nhận thông tin trên. 

Trong khi đó, máy bay quân sự Nga được cho từng theo dõi các máy bay không người lái MQ-1 Predator của Mỹ khi hoạt động trên lãnh thổ IS kiểm soát bao gồm thành trì của lực lượng khủng bố ở Raqqa và gần khu vực biên giới Syria – Thổ Nhĩ Kỳ. 

Trong sự kiện này, máy bay Nga và Mỹ chỉ hoạt động cách nhau 32 km. Khoảng cách này đủ gần để máy bay hai nước có thể quan sát lẫn nhau qua camera ngắm bắn cũng như nguy cơ xảy ra va chạm là rất cao.  

Trong một diễn biến nhằm xoa dịu tình hình, hôm 3/11, giới chức Mỹ cho hay một chiếc máy bay Nga và Mỹ tiến hành "cuộc thử nghiệm liên lạc đã định" trên không phận miền nam Syria. 

BBC dẫn lời Lầu Năm Góc cho biết cuộc thử nghiệm này diễn ra trong vòng 3 phút và nhằm "công nhận giá trị của các nghị định thư an toàn" nhằm tránh xảy ra va chạm giữa lực lượng hải quân hai nước, được Washington và Moscow đồng thuận ký kết hồi tháng trước. Hiệp định này ra đời sau vụ việc chiến đấu cơ Nga – Mỹ cùng tiến vào "không phận chiến đấu" và áp sát nhau ở khoảng cách nguy hiểm hồi tháng 10. 

Về phần mình, một quan chức quân sự cấp cao Nga nhấn mạnh cuộc thử nghiệm được thiết kế để "huấn luyện phi hành đoàn và dịch vụ mặt đất về những vụ việc máy bay áp sát nguy hiểm".

Kể từ ngày 30/9, Nga đã bắt đầu tiến hành chiến dịch không kích ở Syria, sau khi chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad liên tiếp gặp thất bại trong cuộc chiến chống lại phe nổi dậy và IS.  

Hồi tuần trước, các cường quốc thế giới bao gồm Iran, đồng minh then chốt của Tổng thống Assad, đã lần đầu tiên nhóm họp ở Vienna và nhất trí nối lại những nỗ lực nhằm chấm dứt xung đột ở Syria. Bộ trưởng các nước nhất trí yêu cầu Liên Hợp Quốc thiết lập một tiến trình dẫn tới thỏa thuận ngừng bắn và các cuộc bầu cử mới ở Syria. Phiên họp tiếp theo của các Bộ trưởng dự kiến diễn ra trong 2 tuần tới. 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ tờ Business Insider, một trang tin công nghệ lớn của Mỹ. Business Insider nổi tiếng bởi các bài viết tổng hợp từ nhiều nguồn tin với các chủ đề nổi trội liên quan đến công nghệ, chính trị, quân sự…

MINH THU (lược dịch)