Việc dùng thuốc hỗ trợ giảm cân là cần thiết để nâng cao hiệu quả giảm cân. Tuy nhiên, để có một lộ trình giảm cân an toàn bạn cần hiểu rõ cơ chế tác dụng, thành phần, nguồn gốc của sản phẩm giảm cân trước khi sử dụng.

Thị trường thuốc giảm cân hiện nay rất phong phú với nhiều loại thuốc giảm cân được bày bán từ nhà thuốc, thẩm mĩ viện đến các khu chợ và cả trên các trang mạng rao vặt. 

Nhận diện các loại thuốc giảm cân cấp tốc

Thuốc giảm cân có tác dụng cấp tốc trên thị trường chủ yếu hoạt động dựa vào hai cơ chế…

Các loại thuốc nhóm lợi tiểu, nhuận tràng khiến cân năng sụt giảm nhanh chóng do làm giảm tổng lượng nước vốn chiếm 60-70% trọng lượng cơ thể qua đường tiêu tiểu.

Theo Th.s. BS Lê Thị Hải - Nguyên Giám đốc Trung tâm khám & tư vấn dinh dưỡng - Viện Dinh dưỡng quốc gia, giảm cân bằng loại thuốc này không những gây khát nước, mệt mỏi, làm da khô nhăn, chảy xệ mà còn có thể dẫn đến suy giảm chức năng thận, giảm nhu động ruột, dễ gây tình trạng tiêu tiểu mất kiểm soát. Mất nhiều nước sẽ làm rối loạn vận mạch ảnh hưởng đến huyết áp, tim mạch, thần kinh. Nếu cơ thể mất 20% tổng lượng nước sẽ dẫn đến nguy cơ tử vong. 

Hiện chưa có cơ quan nào cho phép dùng các loại thuốc giảm cân theo cơ chế gây mất nước

Còn với ức chế thần kinh trung ương: các thuốc này tạo cho người dùng cảm giác chán ăn, khẩu vị tẻ nhạt nên không có nhu cầu tiếp nhận dinh dưỡng qua đó làm trọng lượng giảm sau vài ngày ăn ít hơn bình thường.

Cũng theo BS Quỳnh Thư nhóm thuốc này kích thích cường giao cảm, gây đầy bụng khó tiêu... nên người sử dụng thường gặp các tác dụng phụ như: khô miệng, đau đầu, mất ngủ, tăng huyết áp, tim đập nhanh, táo bón hoặc tiêu chảy, giảm hấp thụ các vitamin tan trong mỡ…

Do giảm cảm giác thèm ăn, làm hạn chế tối đa nguồn năng lượng nạp vào nên gây suy dinh dưỡng, thiếu máu, rối loạn chuyển hóa dẫn đến mệt mỏi, đau đầu…và ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động của cơ thể.

Tỉnh táo trước các thuốc giảm cân trôi nổi

Từ đầu năm 2014 đến nay, có hơn 40 loại thuốc giảm cân bị Cơ quan An toàn Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) khuyến cáo không sử dụng.

Trước đó, từ năm 2009 - 2012, FDA đã thu hồi và cấm lưu hành 274 sản phẩm giảm cân. Hầu hết thuốc có nguồn gốc từ Mỹ, Nhật, Trung Quốc... chứa một trong 27 hoạt chất gây nguy hại cho sức khỏe như sibutramine, benzylsibutramine, fenproporex, fluoxetine, bumetanide, furosemide, phenytoin, rimonabant, cetilistat, phenolphthalein…

Tuy nhiên, tại Việt Nam, trên một số trang mạng, những thuốc giảm cân trong danh sách cấm của FDA vẫn được bán tràn lan đặc biệt là trên các trang mạng rao vặt.

Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Viết Quỳnh Thư, nhiều sản phẩm chứa hoạt chất bị Cục Quản lý Dược (thuộc Bộ Y tế) cấm sử dụng, phổ biến nhất là sibutramine - một hoạt chất làm tăng các nguy cơ tim mạch và bị FDA cấm lưu hành từ tháng 10/2010.

Ngoài ra, nhóm thuốc chứa phentermin, phedimetrazin, dethylpropion còn làm tăng tiết epinephrin, chất kích thích cường giao cảm chống lại sự thèm ăn, khiến cơ thể chán ăn. Các hóa dược này làm huyết áp tăng, tim đập nhanh và loạn nhịp, đánh trống ngực, bồn chồn, căng thẳng, khó ngủ, khô miệng... dùng lâu dài có nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Bên cạnh đó, có nhiều loại thuốc mập mờ nguồn gốc, xuất xứ, nhãn mác cũng như hướng dẫn sử dụng; thuốc kém chất lượng. Một số khác được quảng cáo sản xuất tại Mỹ, Nhật nhưng lại xuất hiện chữ Trung Quốc trên bao bì, thiếu hạn sử dụng và giấu nhẹm các thành phần có hại.

Nên lựa chọn sản phẩm được chứng minh giảm mỡ trắng

Một kết quả nghiên cứu mới đây của Đại học Harvard cho thấy, 93-97% lượng mỡ trong cơ thể là mỡ trắng (tập trung chủ yếu ở vùng eo, bụng, đùi và quanh các nội tạng). Do đó, giảm cân thực sự phải là giảm khối lượng mỡ trắng, chứ không phải giảm lượng nước hoặc khiến cơ thể bị suy kiệt, sụt cân nghiêm trọng khi chặn nguồn dinh dưỡng từ thức ăn như tác dụng của một số loại thuốc trên.

Để giảm mỡ trắng, kiểm soát thừa cân, béo phì cần đảm bảo 3 yếu tố: dinh dưỡng khoa học, tăng cường vận động và sử dụng tinh chất thiên nhiên đã được chứng minh khoa học về tác dụng hỗ trợ giảm cân. Việc kết hợp 3 yếu tố này cần thực hiện kiên trì, liên tục mới có thể phát huy hiệu quả.

Ngoài dinh dưỡng và vận động, cần kết hợp sử dụng các hoạt chất sinh học từ thiên nhiên có trong Belaunja và Mangastin để phát huy hiệu quả giảm cân

Ngoài tác dụng giảm cân, lấy lại vóc dáng, thì việc xử lý tận gốc mỡ trắng còn giúp phòng ngừa các bệnh mạn tính do béo phì gây ra như tim mạch, tiểu đường, rối loạn nội tiết, hô hấp, xương khớp, ung thư…

Để giảm cân đúng cách, bạn nên chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm chứng lâm sàng về hiệu quả và có chiết xuất từ thảo dược thiên nhiên để đảm bảo tính an toàn.

Ý Dĩ