Miền bắc đang mùa mưa và đây cũng là mùa các bác sĩ cảnh báo tai nạn do sét đánh có thể gây ngưng tim, ngưng thở cho bệnh nhân.

Bệnh nhân đang được theo dõi tại BV Bạch Mai.
Bị sét đánh khi đi gặt

Sáng 27/6, bệnh nhân N.T.N, nữ, 37 tuổi, địa chỉ ở Phú Xuyên - Hà Nội được gia đình đưa vào khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bạch Mai với tình trạng hôn mê sau khi bị sét đánh. Theo người nhà khoảng 7h30 phút cùng ngày, bệnh nhân đang cấy lúa ngoài đồng thì xuất hiện cơn mưa dông, và chưa kịp trú ẩn thì bị sét đánh trúng.

Sau khi bị sét đánh, bệnh nhân ngã vật ra và bất tỉnh, có tổn thương cháy xém và bỏng da vùng cổ, vai, ngực, tay và phần bụng bên trái. Bệnh nhân được người xung quanh đưa vào tại trạm y tế xã để sơ cứu, và được chuyển lên Bệnh viện Đa khoa Bộ Nông nghiệp để cấp cứu.

Tại Bệnh viện Đa khoa Bộ Nông nghiệp, bệnh nhân ở trong tình trạng hôn mê, vật vã và kích thích, mạch nhanh, huyết áp tụt, tổn thương bỏng độ I, độ II với tổng diện tích khoảng hơn 10% diện tích da cơ thể bao gồm vùng cổ, vai, ngực, tay và phần bụng bên trái, không có liệt vận động, nghe phổi thông khí đều và không có tiếng ran, tim nhịp đều, bụng mềm và không chướng, khung chậu vững.

Đồng thời ngay lập tức, bệnh nhân được thở oxy 10 lít/phút qua mask, giảm đau và cố định cột sống cổ. Sau khi tình trạng bệnh nhân ổn định (không vật vã kích thích, huyết áp lên và ổn định), bệnh nhân được đưa đi chụp cắt lớp vi tính sọ não và cho kết quả hình ảnh chảy máu não nhỏ vùng bao trong phải và não thất III. Bệnh nhân được chuyển tới Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bạch Mai để theo dõi.

Cảnh giác tai nạn do sét đánh

Theo thạc sĩ Lương Quốc Chính, Bệnh viện Bạch Mai, sét đánh là một cấp cứu y khoa liên quan tới thời tiết. Tia sét luôn luôn nằm trong số 5 kẻ giết người hàng đầu liên quan tới thời tiết. Số người bị thương nhiều gấp 4 - 5 lần số người chết do sét đánh. 

Hầu hết số người bị thương hoặc chết do sét đánh khi đang ở ngoài trời để tham gia các hoạt động giải trí như câu cá, chèo thuyền, bơi lội, hoặc chơi thể thao. Một số khác thì đang làm việc ngoài trời tại các công trường xây dựng. Nông dân cũng thường bị sét đánh.

Người bị sét đánh có thể ngừng tim ngay lập tức. Một số trường hợp có thể không thấy các dấu hiệu tổn thương bên ngoài. Một số người có thể mất ý thức trong thời gian khác nhau. Họ có thể biểu hiện lú lẫn hoặc không nhớ chuyện gì xảy ra. 

Khi bị sét đánh, có tới 2/3 số người bị tổn thương nghiêm trọng do sét đánh, họ có thể bị liệt tạm thời.

Ngoài ra, nạn nhân có thể bị bỏng bề mặt. Bỏng sâu rất hiếm. Bỏng chiếm dưới 5% các tổn thương do sét đánh. Nhiều loại gẫy xương và trật khớp khác nhau do sét đánh, vỡ xương sọ và các tổn thương cột sống do chấn thương kết hợp. Các tổn thương khác ở phổi, ở mắt và có thể ảnh hưởng tới thính lực như bị điếc.

Thạc sĩ Chính cho biết khi gặp bệnh nhân bị sét đánh, nên tiến hành hồi sinh tim phổi (CPR) ngay lập tức cho bất cứ nạn nhân nào ngừng thở hoặc không có mạch. Gọi dịch vụ cấp cứu 115. Tiến hành hồi sinh tim phổi qua điện thoại theo hướng dẫn từ trung tâm cấp cứu 115.

Bất cứ nạn nhân nào nghi ngờ bị tổn thương do sét đánh cần được đánh giá tại khoa cấp cứu của bệnh viện, ngay cả khi tổn thương đó không rõ ràng.

Để tránh sét đánh, khi ở ngoài trời với khoảng không mở (đồng không mông quạnh) trong cơn giông bão có nghe thấy tiếng sấm thì bạn đang ở phạm vi mà sét có thể đánh. Bạn cần phải tìm nơi trú ẩn ngay lập tức. Sét có thể di chuyển 16 – 19 km phía trước hoặc phía sau cơn giông bão và dường như thoát ra từ bầu trời trong xanh.

Khi bạn đang ở dưới cơn bão, tránh khu vực cao nhất hoặc các đối tượng có chiều cao. Không mang hoặc giữ các đồ bằng kim loại. Bỏ bất cứ gậy đánh gôn, cần câu cá hoặc gậy bóng chày nào ra khỏi người. 

Khi không tìm thấy nơi trú ẩn, hãy cúi mình trong tư thế bắt bóng. Đặt hai tay lên đầu gối hoặc che lên tai (bảo vệ tai khỏi tiếng sấm). Nếu bạn ở bệnh cạnh một người khác thì nên cách nhau 4,5m.

P.Thuý