Báo cáo của UBND TP Đà Nẵng gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ LĐ-TB-XH, Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng về việc chấp thuận cho 300 lao động Trung Quốc sang Đà Nẵng xây khách sạn JW Marriott tiếp tục đặt ra hàng loạt câu hỏi!

UBND TP Đà Nẵng báo cáo điều gì?

Sáng 23/11, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Đặng Việt Dũng đã có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ LĐ-TB-XH; đồng thời trình bày tại cuộc họp Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng vào chiều cùng ngày về việc UBND TP Đà Nẵng đồng ý cho tổng thầu là Công ty TNHH Sichuan Huashi Việt Nam (có công ty mẹ tại Tứ Xuyên, Trung Quốc) đưa 300 lao động từ Trung Quốc sang xây khách sạn (KS) JW Marriott (đối diện sân bay Nước Mặn) do Công ty TNHH Đầu tư và phát triển Silver Shores (có lãnh đạo là người Trung Quốc) làm chủ đầu tư.

Sau khi có báo cáo ngày 23/11 của UBND TP Đà Nẵng, hàng loạt câu hỏi vẫn đang được đặt ra xung quanh việc "nhập khẩu" 300 lao động Trung Quốc vào xây dựng khách sạn JW Marriott (Ảnh: HC)

Báo cáo này nhắc lại tiến trình vụ việc (mà dư luận đều đã rõ) từ khi Công ty Silver Shores, nhà thầu Sichuan Huashi có đơn đề nghị, Sở LĐ-TB-XH Đà Nẵng có văn bản đề xuất và UBND TP Đà Nẵng có công văn số 8523/UBND-LĐTBXH  ngày 29/10 chấp thuận cho Công ty Sichuan Huashi đưa 300 “cán bộ kỹ thuật” từ Trung Quốc sang xây KS JW Marriott theo phương thức “điều chuyển nội bộ tùy theo từng thời điểm và tiến độ thi công” (cụ thể là phân kỳ từ tháng 12/2015 đến tháng 8/2017 gồm 7 đợt, mỗi đợt từ 1 đến 3 tháng và từ 40 đến 50 lao động). 

Qua đó, báo cáo ngày 23/11 của UBND TP Đà Nẵng nêu: “UBND TP Đà Nẵng nhận thấy, chủ trương, công văn của UBND TP đồng ý chấp thuận vị trí công việc “Lao động kỹ thuật thực hiện dự án giai đoạn 2 - KS JW Marriott thuộc Công ty TNHH Đầu tư và phát triển Silver Shores” là thực hiện đúng quy định tại Điều 170, Bộ Luật Lao động năm 2012 và Nghị định 102/2013.NĐ-CP ngày 5/9/2013 về nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài của nhà thầu.

Về tuyển dụng lao động trong nước và nước ngoài (lao động Trung Quốc) đang thực hiện đúng quy định tuyển dụng theo quy định hiện hành của pháp luật. Về an ninh trật tự, các cơ quan chức năng của TP khẳng định đã và đang kiểm soát chặc chẽ quá trình xuất nhập cảnh lao động và việc chấp hành pháp luật của người lao động nước ngoài khi đang làm việc tại TP. Đà Nẵng”.

Phớt lờ cái cớ “xây khu hội nghị phục vụ Hội nghị APEC 2017”

Điểm đáng chú ý đầu tiên là báo cáo này hầu như phớt lờ điều mà PV Infonet đã phát hiện. Đó là chủ đầu tư Silver Shores và nhà thầu Sichuan Huashi mượn cớ “đẩy nhanh tiến độ thi công đưa KS JW Marriott hoạt động vào năm 2017 để đáp ứng nhu cầu buồng phòng KS 5 sao và khu hội nghị cho Hội nghị APEC 2017” để đề nghị đưa 300 lao động Trung Quốc vào Đà Nẵng. Thay vào đó, báo cáo chỉ nêu lý do chấp thuận đề nghị của chủ đầu tư và nhà thầu Trung Quốc là “để hỗ trợ hoàn thành công trình KS JW Marriott của Công ty Silver Shores”.

Cần nhắc lại rằng, KS JW Marriott đã được chủ đầu tư Silver Shores và nhà thầu Sichuan Huashi triển khai từ mấy năm nay, trước khi Đà Nẵng được chọn đăng cai APEC 2017. Khi xảy ra vụ giàn khoan Hải Dương 981 xâm phạm trái phép vùng biển Việt Nam hồi tháng 5/2014, chính họ đã rút hết người về nước suốt thời gian dài khiến công trình bị đình trệ. Nhưng khi đề nghị đưa 300 lao động Trung Quốc sang, họ lại lấy lý do lao động Việt Nam không đủ năng lực khiến dự án chậm tiến độ.

Báo Infonet từng đặt câu hỏi với Phó Giám đốc Sở LĐ-TB-XH Đà Nẵng Nguyễn Văn An: “Tại sao không quy chuyện họ rút quân khi xảy ra vụ giàn khoan Hải Dương 981 vào nguyên nhân dẫn tới chậm tiến độ dự án để thấy trách nhiệm là thuộc về phía họ mà đổ lỗi cho lao động Việt Nam không đủ năng lực?”. Ông Nguyễn Văn An trả lời: “Chuyện "Hải Dương, Hải diếc" tôi không quan tâm. Quan tâm chi cái chuyện Hải Dương của họ!”. Nay báo cáo của UBND TP Đà Nẵng ngày 23/11 cũng hoàn toàn phớt lờ chuyện này!

Có vi phạm Nghị định 102/2013.NĐ-CP hay không?

Điểm thứ hai, như Infonet đã nêu, tại Nghị định 102/2013.NĐ-CP, Chính phủ “nghiêm cấm sử dụng người lao động nước ngoài thực hiện các công việc mà người lao động Việt Nam có khả năng thực hiện và đáp ứng yêu cầu của gói thầu”. Nghị định này cũng quy định, trước khi tuyển lao động nước ngoài, nhà thầu có trách nhiệm đề nghị tuyển lao động Việt Nam vào các vị trí công việc dự kiến tuyển lao động nước ngoài.

Ông Bùi Văn Tiếng, Chủ tịch Liên hiệp Hội VHNT, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử, nguyên Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy Đà Nẵng đặt câu hỏi: “Công ty Sichuan Huashi đã thông báo rộng rãi về việc tuyển lao động tham gia xây KS JW Marriott chưa? Thông báo ở đâu và tiêu chuẩn tuyển dụng như thế nào? Và đã có bao nhiêu ứng viên người Đà Nẵng nói riêng, người Việt nói chung tham gia dự tuyển và bao nhiêu phần trăm trong số ứng viên ấy đã bị loại? Hạn chế phổ biến của những ứng viên bị loại là gì? Về trình độ kỹ thuật hay về ý thức lao động?”.

Trong báo cáo ngày 23/11, UBND TP Đà Nẵng cho hay, Sở LĐ-TB-XH đã giao Trung tâm Giới thiệu việc làm Đà Nẵng tổ chức tuyển dụng lao động kỹ thuật của Việt Nam vào vị trí của Công ty Sichuan Huashi dự tuyển lao động nước ngoài kể từ ngày 15/11 đến 15/12 theo trình độ, việc làm và thời gian đối với từng công việc cụ thể. Việc tuyển lao động kỹ thuật Việt Nam sẽ được tiếp tục trước mỗi phân kỳ tuyển lao động nước ngoài.

Như vậy là thời hạn tuyển dụng lao động kỹ thuật Việt Nam cho tổng thầu Sichuan Huashi vẫn chưa kết thúc, thậm chí đến ngày 15/11 mới bắt đầu. Tại sao từ ngày 29/10, UBND TP Đà Nẵng đã chấp thuận cho Công ty này đưa 300 lao động Trung Quốc vào Đà Nẵng? Chưa kể, theo tường thuật của báo Người Lao Động ngày 22/11, khi trả lời phỏng vấn của báo nay, Trưởng Phòng Việc làm - An toàn lao động Sở LĐ-TB-XH Đà Nẵng Nguyễn Anh Ánh thừa nhận chưa nghe nhà thầu Sichuan Huashi đăng ký tuyển dụng lao động địa phương!

“Cán bộ kỹ thuật” hay “lao động kỹ thuật”, hay thợ cốt pha, thợ bê tông?

Một điểm đáng chú ý nữa là trong đơn đề nghị của chủ đầu tư Silver Shores và nhà thầu Sichuan Huashi, trong Công văn 3128/VP-VX (ngày 8/10) của Văn phòng UBND TP Đà Nẵng thông báo ý kiến của Chủ tịch UBND TP giao Sở LĐ-TB-XH chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan đề xuất UBND TP xử lý trên tinh thần tạo điều kiện cho Shichuan Huashi, và trong công văn chấp thuận số 8523/UBND-LĐTBXH (ngày 29/10) của UBND TP Đà Nẵng đều nêu rõ lao động Trung Quốc sắp được đưa sang Đà Nẵng là “cán bộ kỹ thuật, lao động có tay nghề cao”.

Tuy nhiên trong báo cáo ngày 23/11, UBND TP Đà Nẵng lại sử dụng cụm từ “lao động kỹ thuật, công nhân tay nghề cao”. Có lẽ ai cũng hiểu sự khác nhau giữa “cán bộ kỹ thuật” và “lao động kỹ thuật”. Phải chăng đây là cách để UBND TP Đà Nẵng giải thích cho câu hỏi mà Infonet đã đặt ra với Phó Giám đốc Sở LĐ-TB-XH Đà Nẵng Nguyễn Văn An: “Nhà thầu Sichuan Huashi xin tăng thêm 650 lao động, gồm 350 lao động bản địa (thợ nề, thợ mộc, thợ thạch cao và lao động phổ thông) và “300 cán bộ kỹ thuật lành nghề”. Cán bộ kỹ thuật gì mà lên tới 300 người? Chỉ tăng thêm 350 lao động bản địa mà cần phải tăng thêm 300 cán bộ kỹ thuật từ Trung Quốc là sao?”.

Cũng xin nói thêm, sáng 23/11, cùng thời điểm UBND TP Đà Nẵng có báo cáo gửi Thủ tướng, một vị trong Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng cho PV Infonet biết: “Nghiên cứu tài liệu thì cơ bản là họ đưa thợ qua thôi chứ có kỹ thuật cao gì đâu. Thợ đóng cốt pha, thợ bê tông tùm lum tà la hết. Tôi cũng hỏi kỹ một số nhà thầu phụ Việt Nam thi công cho họ thì họ cố ý tạo trở ngại để công nhân mình không thể làm việc được, gây ức chế khiến công nhân mình bỏ việc. Rồi họ lấy cái cớ đó để đạt được mục đích của họ. Cách làm như thế là không minh bạch, đàng hoàng!”.

Dự kiến sau cuộc họp Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng chiều 23/11, UBND TP Đà Nẵng sẽ có thông cáo báo chí về vụ việc này vào sáng 24/11.

HẢI CHÂU