Chậm trễ thông tin dễ dẫn đến khủng hoảng truyền thông

Hồng Thúy

Theo các nhà báo theo dõi mảng y tế lâu năm thì khi xảy ra sự cố vấn đề gì của ngành y sự chậm trễ thông tin chính là nguy cơ gây khủng hoảng truyền thông.

Chậm trễ dễ gây khủng hoảng 

Tại Hội thảo "Phát huy  vai trò của thông tin và truyền thông trong chăm sóc sức khỏe nhân dân" được tổ chức mới đây, Nhà báo Ngọc Dung - Báo Người Lao động chia sẻ về sự cố vắc-xin dịch vụ xảy ra vào cuối tháng 12/2015 tại Trung tâm tiêm chủng vắc xin Polyvac, Thanh Xuân, Hà Nội với việc hàng trăm phụ huynh đã chen lấn từ nửa đêm để chờ đăng ký một mũi tiêm cho con, cuối cùng phải ra về trong lo âu. 

Trong khi ngành y tế lại chậm chạp thông tin. Điều này khiến người dân càng đặt câu hỏi lớn với vắc- xin của chương trình tiêm chủng mở rộng, đặt dấu hỏi về sự khuất tất về chất lượng, về giá cả… Trong sự khắc khoải lo lắng của các bà mẹ, ngành y tế chỉ nhắc đi nhắc lại một cách yếu ớt về mức độ an toàn của vắc-xin Quinvaxem, khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới về nguy cơ dịch bệnh và Chương trình tiêm chủng mở rộng mà không hề đưa ra bất cứ một nghiên cứu khoa học uy tín, thuyết phục….
Do không cảm thấy thuyết phục với những “luận cứ” mà Bộ Y tế nêu ra, nhiều người dân bỏ tiêm chủng miễn phí, chờ đợi vắc-xin dịch vụ. Việc bỏ tiêm chủng này dẫn đến hàng ngàn trẻ bị bệnh sởi và các bệnh truyền nhiễm khác khiến chi phí y tế tăng cao, thậm chí nguy hại đến tính mạng sức khỏe của nhiều người.
Nhà báo Đỗ Trung Hiếu báo Nhân dân cũng cho rằng thời gian qua, mặc dù truyền thông được coi là một trong những ưu tiên của ngành y tế, nhưng trong quá trình triển khai đã có “lỗi” ở những khâu nào đó, nên vẫn xảy ra khủng hoảng truyền thông. 
Khủng hoảng truyền thông y tế nghiêm trọng nhất thời gian gần đây là dịch sởi năm 2014. Mặc dù thông tin về dịch bệnh này đã được đưa ra, cảnh báo từ đầu năm (trong báo cáo công tác y tế trong dịp Tết nguyên đán năm đó đã đề cập đến việc rải rác ghi nhận trẻ mắc bệnh sởi) nhưng cho đến khi xảy ra nhiều trường hợp tử vong (tháng 4 và 5) cùng với việc xử lý chậm trễ và chưa hợp lý của Bộ Y tế thì đây mới thật sự trở thành một cuộc khủng hoảng truyền thông với sức lan truyền vô cùng nhanh chóng, để lại những hậu quả hết sức nặng nề. 

Theo nhà báo Trung Hiếu, khủng hoảng truyền thông về dịch sởi xảy ra do nhiều nguyên nhân có cả chủ quan và khách quan. Nhưng nguyên nhân chính là do sự chậm trễ của Bộ Y tế trong việc xử lý các thông tin, khiến cho khủng hoảng lan rộng với quy mô lớn. Khủng hoảng xảy ra và đẩy lên cao nhưng Bộ Y tế đã không thừa nhận trách nhiệm, cho rằng mình không giấu dịch sởi và cho rằng nguyên nhân phát tán dịch là do biến đổi thời tiết cũng như việc người dân lơ là việc tiêm vắc xin phòng bệnh. Trong khi đó, nếu các thông tin về vùng dịch, về sự cần thiết phải tiêm chủng, về hiệu quả của tiêm chủng… được truyền thông rộng rãi thì chắc chắn không khủng hoảng nghiêm trọng đến thế. 

Sau khủng hoảng, Bộ Y tế đã có nhiều thay đổi trong truyền thông, từ việc có người phát ngôn, có phối hợp với các cơ quan báo chí, chủ động cung cấp thông tin cho báo chí, lắng nghe ý kiến của người dân qua nhiều kênh thông tin, kể cả qua mạng xã hội; tạo kênh chia sẻ thông tin giữa bộ y tế với các cơ quan báo chí. "Đã có lần tôi trực tiếp chia sẻ thông tin qua facebook và đã được Bộ trưởng Y tế chỉ đạo lãm rõ ngay. Người đứng đầu ngành y tế từng tổng kết: điều thấm thía nhất của chúng tôi là phải chủ động cung cấp thông tin, minh bạch cho báo chí… Và dư luận, báo chí đã hiểu, đồng hành để chúng tôi phấn đấu tốt hơn", nhà báo Hiếu cho biết. 

Bớt thủ tục rườm rà 

Tuy nhiên, nhà báo Thái Bình báo Sức Khoẻ đời sống cho biết vẫn còn nhiều bệnh viện, nhất là tuyến dưới vẫn chưa chủ động cung cấp thông tin ngay trên chính trang web của đơn vị. Tại một số đơn vị của ngành y tế, phóng viên muốn viết chân dung về bác sĩ tốt, bác sĩ giỏi cũng phải xin ý kiến lãnh đạo đơn vị và nhiều bác sĩ không dám để báo chí viết chân dung về mình vì ngại... 
Do đó, ngành y tế cần yêu cầu lãnh đạo các đơn vị thực hiện đúng quy chế phát ngôn cho báo chí, tránh để báo chí tự tìm thông tin, dễ dẫn đến việc thông tin thiếu tính chính xác, khách quan. Đồng thời xem xét bỏ những thủ tục rườm rà đối với báo chí như đã có thẻ nhà báo vẫn yêu cầu có thêm giấy giới thiệu và nên chủ động “khoe” cái tốt của mình ra…

Nhà báo Thái Bình cũng cho rằng ngành y tế cũng chủ động phản hồi lại với các tòa soạn báo chí về những thông tin chưa chính xác liên quan đến hoạt động của ngành để báo chí kịp thời có sự điều chỉnh thông tin, tránh gây hiểu nhầm cho dư luận vẫn còn tình trạng một số bài báo thông tin chưa chính xác về các hoạt động của ngành, thông tin một chiều về các sự cố y khoa. Do đó, thiết nghĩ

Ngoài ra, hiện nay các cơ quan báo chí thường cử, phân công phóng viên chuyên trách theo dõi các lĩnh vực. Y tế là một lĩnh vực chuyên ngành, chuyên môn sâu, do đó ngành y tế cũng nên thường xuyên tổ chức các khóa tập huấn, nói chuyện chuyên đề cho đội ngũ phóng viên theo dõi y tế, tránh tình trạng thông tin chuyển tải sai lệch bản chất, dùng từ sai chuyên ngành.
Để chủ động, Bộ Y tế nên tổ chức các cuộc giao ban với báo chí hàng tháng, hàng tuần để có thể kịp thời giải đáp những vấn đề nóng dư luận đang đặt ra. Khi công tác truyền thông tốt sẽ góp phần giảm áp lực cho ngành Y tế cũng như góp phần vào công tác chăm sóc sức khỏe, an sinh xã hội tốt hơn.


  • Tag:
cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet