Chân dung tù nhân gây tranh cãi nhất giữa Nga – Ukraine

PHẠM KHÁNH (Lược dịch)

Nadia Savchenko, nữ phi công duy nhất của Ukraine, bị ly khai bắt hồi tháng 6/2014 tại miền Đông Ukraine. Hiện cô đang bị giam ở Nga và đang bị điều tra về tội sát hại hai nhà báo Nga.

Theo Telegarph, Nadia Savchenko đã tuyệt thực được gần 1 tháng qua để phản đối việc bị giam giữ ở Nga.

Cô được cho là tù nhân gây tranh cãi nhất trong cuộc xung đột ở Ukraine. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhiều lần tranh cãi với Tổng thống Mỹ  Barack Obama và Thủ tướng Đức Angela Merkel về số phận của tù nhân này.

Vera Savchenko, em gái của Nadia Savchenko cho biết, cô được thông báo rằng, chị gái của cô vẫn ổn. Các bác sĩ cho biết, mức glucose và vitamin vẫn tốt. Tuy nhiên, Vera không khỏi lo lắng: “Nhưng việc tuyệt thực  4 tuần (chỉ uống nước và trà) là quá dài. Điều đó rất nguy hiểm”.

Một tấm áp phích về Nadia Savchenko trên đường phố Kiev, Ukraine.

Vera chưa được gặp hoặc nói chuyện với chị gái mình kể từ khi Nadia bị bắt trong một trận chiến ở miền Đông Ukraine hồi tháng 6/2014.

Cả hai chị em Savchenko đều ủng hộ việc chấm dứt tình trạng tham nhũng và hướng tới châu Âu. Họ cũng đã từng tham gia biểu tình ở quảng trường Maidan hồi đầu năm 2014.

Vera, 31 tuổi, kể về những ngày tháng tham gia vào lực lượng bán quân sự để duy trì trật tự và bảo vệ các trại biểu tình khỏi sự đàn áp của cảnh sát: "Tôi không thực sự là một nhà hoạt động. Vâng, tôi mang quần áo ấm cho họ. Tôi giúp đỡ họ, nhưng tôi không phải là nhân vật trung tâm. Còn Nadia nằm trong đội tự vệ".

Nadia từng phục vụ tại Iraq. Những kinh nghiệm của cô thực sự có giá trị trong việc đối phó với những tình huống hỗn loạn ở miền Đông Ukraine.

Nadia hiện đang tuyệt thực để phản đối việc bị giam giữ ở Nga.

Tuy vậy, cô tham gia vào cuộc chiến ở miền Đông Ukraine, không phải với tư cách một phi công mà với tư cách một lính bộ binh bình thường.

Thất vọng vì không được triển khai với các lực lượng vũ trang thường trực khi cuộc chiến bắt đầu, cô đã rời khỏi đội quân ở Lviv để tham gia cùng một số đồng chí đã từng quen tại quảng trường Maidan ở tiểu đoàn Aidar, một trong nhiều nhóm tình nguyện viên dân quân được thành lập vào đầu cuộc xung đột ở miền Đông Ukraine.

Theo Vera, Nadia là một nhân vật có vai trò lớn trong tiểu đoàn với tư cách là một người hướng dẫn, một quân nhân chuyên nghiệp hiếm hoi có thể huấn luyện cho các tình nguyện viên.

Nhưng vào ngày 17/6/2014, trong một cuộc chiến hỗn loạn, cô đã bị bao vây và bị ly khai ở Luhanks bắt giữ.

Ba tuần sau, cô xuất hiện tại Nga, nơi mà các công tố viên cho biết cô sẽ bị kết tội đồng lõa giết người vì đã chỉ đạo một cuộc pháo kích, giết chết Igor Kornelyuk và Anton Voloshin, hai nhà báo Nga.

Tuy vậy, các bên đang tranh cãi rất quyết liệt về điều đã thực sự xảy ra.

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhiều lần tranh cãi với Tổng thống Mỹ  Barack Obama và Thủ tướng Đức Angela Merkel về trường hợp của Nadia.

Trong khi các công tố viên Nga khẳng định, Nadia đã cố tình nhắm vào các nhà báo thì đội của cô cho biết họ có thể chứng minh là cô bị bắt đúng tròn 1 giờ trước khi Kornelyuk và Voloshin thiệt mạng.

Về việc sao cô lại có mặt ở Nga cũng chưa được xác định rõ ràng. Theo những người trong đội, cô đã bị quân ly khai giao cho phía Nga. Còn em gái cô cho biết, khi đàm phán với ly khai về việc trả tự do cho Nadia, lãnh đạo ly khai đã đảm bảo rằng Nadia đang được họ canh giữ cẩn thận ở miền Đông Ukraine mặc dù khi đó, thực chất là Nadia đã đang ở Nga.

Các công tố viên phía Nga cho rằng cô đã đi bộ, vượt qua biên giới một cách bất hợp pháp, sau đó bị bắt sau khi trình giấy tờ xin tị nạn.

Trong khi đó, luật sư Mark Feygin của Nadia cáo buộc rằng đây là một sự việc mang tính chính trị và rằng cô đang bị bắt làm con tin trong cuộc đối đầu đang diễn ra giữa Moscow và Kiev.

Kể từ khi nữ phi công này bị bắt giữ, Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko đã yêu cầu Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Tòa án Tối cao và cả Viện Công tố quốc gia Ukraine làm tất cả những gì có thể để mang Savchenko trở lại Ukraine. Bộ Ngoại giao Ukraine còn nói việc Nga “bắt cóc công dân trên lãnh thổ Ukraine” là xâm lược.

Mỹ cũng đã nhiều lần kêu gọi Nga trả tự do cho Nadia Savchenko, gần đây nhất là hôm  9/1. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ nói: "Chúng tôi kêu gọi Moscow phóng thích ngay lập tức nữ phi công này và những con tin người Ukraine khác”.

Đáp lại, theo Telegraph, Tổng thống Nga Putin cho hay: "Theo các cơ quan thực thi pháp luật của chúng tôi, cô Savchenko đã chỉ huy bắn pháo qua radio. Tuy nhiên, nếu quá trình điều tra và xét xử sau đó nhận thấy cô ấy không liên quan hoặc không có tội thì cô ấy sẽ được thả ngay lập tức”.

Tuy nhiên, câu trả lời của ông Putin đã đưa ra một tia hy vọng cho Savchenko và đội của cô vì họ cho rằng các bằng chứng của họ, hầu hết dựa trên dữ liệu định vị trên điện thoại di động đều cho thấy cô vô tội. 

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ trang điện tử của tờ Telegraph (Anh), một nhật báo khổ rộng phát hành buổi sáng hàng ngày tại Vương quốc Anh và nhiều quốc gia khác.

cùng chuyên mục
Kéo xuống để xem tiếp nội dung
Xem thêm trên infonet