Báo cáo về cải cách tư pháp nhiệm kỳ 2011-2015 do Chánh án TAND Tối cao Trương Hòa Bình trình bày tại Đại hội Đảng 12 nêu rõ việc triển khai cải cách tư pháp, thủ tục hành chính tư pháp còn chậm, còn tình trạng tiêu cực, oan sai, bỏ lọt tội phạm.
Ông Trương Hòa Bình, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao trình bày tham luận “Tòa án nhân dân tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân”. Ảnh: TTXVN

Chiều nay 22/1, tại Đại hội Đảng 12, ông Trương Hòa Bình, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao trình bày tham luận “Tòa án nhân dân tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân”.

Theo tham luận do Chánh án TAND Tối cao Trương Hòa Bình trình bày, cải cách tư pháp đã có nhiều đổi mới. Những đổi mới này là một trong những sự kiện có tính bước ngoặt lịch sử phát triển nền tư pháp quốc gia, đổi mới căn bản hệ thống TAND trong xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN. Chiến lược cải cách tư pháp theo định hướng của Đảng nhằm xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh vì mục tiêu cao đẹp là bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ XHCN.

Điển hình, Khoản 3 điều 2 Hiến pháp 2013 quy định rõ quyền lực Nhà nước có sự phân công phối hợp giữa các cơ quan nhà nước lập pháp, hành pháp, tư pháp. Hiến pháp 2013 quy định tòa án là cơ quan xét xử của nước CHXHCN Việt Nam thực hiện quyền tư pháp. Hiến pháp quy định cụ thể hơn nguyên tắc độc lập xét xử, tranh tụng trong xét xử, theo luật tổ chức TAND năm 2014, tổ chức thành 4 cấp.

Tuy vậy, Chánh án Trương Hòa Bình nêu rõ, việc triển khai cải cách tư pháp, thủ tục hành chính tư pháp còn chậm, chất lượng đội ngũ cán bộ có chức danh tư pháp, luật sư hỗ trợ tư pháp chưa đáp ứng nhu cầu, còn tình trạng tiêu cực, oan sai, bỏ lọt tội phạm, việc đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật cho hoạt động tư pháp và hỗ trợ tư pháp chưa tương xứng yêu cầu nhiệm vụ đề ra.

Số lượng vụ án thuộc thẩm quyền xét xử của tòa án gia tăng, trong khi biên chế cán bộ chưa đáp ứng được nhu cầu. TAND Tối cao đang xây dựng đề án nâng cao chất lượng thẩm phán. 

Hiện nay, 35 tòa án nhân dân cấp huyện chưa có trụ sở phải đi thuê. 

Bên cạnh đó, thực hiện Chỉ thị 36 của Bộ Chính trị về bố trí chánh án không phải người địa phương, việc chuyển đổi vị trí công tác bố trí chánh án không được vào cấp ủy nơi chuyển đến, nếu tiếp tục điều động rất khó khăn. Trong khi tòa án không có nhà công vụ, chế độ chính sách còn bất cập. 

Chánh án Trương Hòa Bình đề nghị Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét có cơ chế rõ hơn về việc này theo hướng chánh án luân chuyển thì được bổ sung vào cấp ủy. Cần có bảng lương riêng cho công chức tòa án, đặc biệt là công chức có chức danh tư pháp tòa án..../.

Trần Huệ - Lê Hiền