Nhiều ý kiến nói thẳng chi phí không chính thức gây nhức nhối xã hội tại buổi họp báo chuyên đề về Nghị quyết hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020 do Văn phòng Chính phủ tổ chức sáng nay.

Theo bà Phạm Thu Hằng, tổng thư ký VCCI, đối với loại chi phí không chính thức này, VCCI có rất nhiều cuộc điều tra. Tại cuộc điều tra năng lực cạnh tranh cấp tỉnh có rất nhiều thông tin về chi phí không chính thức và các doanh nghiệp đều nêu có loại chi phí này.

“Điều tra không nêu số chi phí cụ thể là bao nhiêu, chỉ nêu có hay không việc phải trả chi phí không chính thức thì các doanh nghiệp đều trả lời là có và liên quan đến thủ tục kinh doanh có điều kiện”, bà Hằng cho biết.

Tại cuộc họp báo, trả lời câu hỏi về việc phí các trạm BOT ở nước ta hiện nay quá cao, bà Tổng thư ký VCCI cho biết, chi phí tham gia giao thông hiện nay gồm: thuế + phí chiếm khoảng 40%. Chi phí này khá cao so với lợi nhuận của doanh nghiệp.

Theo bà Hằng, trước tình trạng trên, VCCI đang tính toán xem mức phí cụ thể là bao nhiêu và so sánh với các nước trong khu vực để kiến nghị Chính phủ giải quyết vấn đề này.

Bà Phạm Thu Hằng, Tổng thư ký VCCI.

Dự buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ KH và Đầu tư Đặng Huy Đông cho rằng, các khoản phí chính thức nếu đúng như thống kê 40% trên lợi nhuận của doanh nghiệp là cao. Ông mong muốn VCCI điều tra, nghiên cứu thêm về vấn đề này thông qua các nước lân cận.

Theo ông Thứ trưởng Bộ KH và Đầu tư, năng lực cạnh tranh của quốc gia được đánh giá dựa vào chính năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Trong bối cảnh hội nhập như hiện nay, gánh nặng như thế liên quan trực tiếp đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp, do đó khó có thể trông đợi gì ở doanh nghiệp nếu mức độ chi phí phải gánh như vậy.

Theo ông, tất cả các yếu tố cấu thành lên phí mà người dân, doanh nghiệp phải gánh thì xã hội có quyền yêu cầu làm rõ, không thể trả lời chung chung kiểu “nếu không được thu như thế thì không có người đầu tư”.

“Người dân có quyền y êu cầu làm rõ mọi yếu tố dẫn đến mức phí áp dụng trên các tuyến BOT vì phí giao thông ảnh hưởng đến từng cân thịt, cân gạo mỗi gia đình phải sử dụng hàng ngày, ảnh hưởng tới từng mớ rau từ nông thôn đưa ra đô thị. Tôi từng nói về việc giá 1 kg củ đậu ở quê tôi – cách Hà Nội chỉ 120km, bán 5.000 đồng mà ra thủ đô bán giá 50.000 đồng. Như thế là rất vô lý”, ông Đông nói.

Theo ông Đông, về nguyên lý cấu thành phí giao thông không dừng lại ở giá thành công trình mà còn phụ thuộc vào lưu lượng giao thông, số người sử dụng dịch vụ đó. Do đó, con số đó phải kiểm tra chính xác.

“Chi phí không chính thức” là vấn đề rất nhức nhối

Chủ trì cuộc họp, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Lê Mạnh Hà cho biết, chi phí không chính thức là vấn đề rất nhức nhối, do đó phải có con số chính thức.

“Phí chúng ta gọi là XHH doanh nghiệp đóng góp thì doanh nghiệp không dám từ chối vì sợ thanh tra kiểm tra. Nhiều doanh nghiệp còn phải tự nguyện đóng góp”, ông Hà cho biết.

Đề cập cụ thể đến việc phí các trạm BOT hiện nay đang bị kêu là quá cao, ông Hà cho rằng, để hạn chế tình trạng trên cần phải phát triển thu phí không dừng. Việc thu phí này vừa nhanh, vừa giúp giảm ùn tắc và đếm số xe cũng chính xác.

Theo ông Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, nếu máy đếm thì các trạm thu phí sẽ không ăn gian được. Khi có số liệu cụ thể, chúng ta có thể giảm được thời gian thu phí của các trạm BOT này.

“Tới đây, chúng tôi sẽ ngồi với Bộ GTVT để rà soát sao cho có được số liệu này sớm nhất. Hiện nay có tuyến đường BOT báo cáo thu chỉ 1 tỷ đồng tiền phí/ngày nhưng dư luận đã phản ánh con số thực thu tới 3 - 4 tỷ đồng. Mức chênh rất khủng khiếp. Chúng tôi ủng hộ các cơ quan báo chí vào cuộc điều tra, ủng hộ việc công khai, làm rõ, dù chỉ kiểm chứng được 1 vài trạm cũng sẽ thay đổi lớn lắm”, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ thẳng thắn.

Xuân Tùng