Lễ kết nạp đảng viên mới cho phi công Nguyễn Hữu Hùng trên bầu trời ngay sau trận oanh kích địch là trường hợp duy nhất có một không hai trong lịch sử Bộ đội Phòng không - Không quân (PK-KQ) Việt Nam.

Ấy là câu chuyện về người Phi công trẻ Nguyễn Hữu Hùng, thuộc Tổ bay 356, Đại đội 6, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 919 sau khi thực hiện thành công nhiệm vụ tiêu diệt trận địa Ra đa Pa Thí của Mỹ, trên đất bạn Lào ngày 12/01/1968.

Trận oanh kích cảm tử một đi... chưa hẹn ngày về

Trong những năm chống Mỹ cứu nước, các trận đánh của Không quân vận tải có đặc điểm là tiến hành xa đơn vị, trong những điều kiện rất ác liệt, nhiều chuyến bay được xác định là các chuyến bay cảm tử. Vì vậy, Đảng ủy Trung đoàn 919 đã có chủ trương “Mỗi tổ bay đi chiến đấu hoặc làm nhiệm vụ phục vụ chiến đấu là một chi bộ độc lập”. 

Không ảnh chụp căn cứ rada Pa Thí của Mỹ trước khi bị không quân Việt Nam oanh kích

Trước khi trận tiến công căn cứ Ra đa Pa Thí diễn ra, Đảng ủy Trung đoàn 919 đã chuẩn y kết nạp đồng chí Nguyễn Hữu Hùng vào Đảng. Thực hiện Nghị quyết Đảng ủy Trung đoàn, Đảng ủy Tiểu đoàn 3 đã cử đồng chí Trần Trinh - Đảng ủy viên trực tiếp tham gia đi cùng Tổ bay 356 để động viên tổ bay và tổ chức Lễ kết nạp cho đồng chí Hùng ngay giữa bầu trời sau khi kết thúc trận đánh. Đây là một quyết định rất độc đáo, nhưng rất chính xác trong điều kiện chiến đấu của các tổ bay, khi hoạt động xa đơn vị…

Ngày 12/01/1968, Trung đoàn 919 được lệnh tiến công trận địa Ra đa Pa Thí. Đây là trạm ra đa chuyên dẫn đường đưa máy bay Mỹ vào ném bom miền Bắc nước ta. Pa Thí là điểm cao nằm ở tỉnh Houaphan (Tây Bắc Lào),  cách biên giới Lào – Việt 24 km, cách tỉnh Sầm Nưa 48km. Nơi đây là vùng núi rộng lớn, địa hình hiểm trở, đỉnh núi cao nhất gọi là Phun Pa Thi cao 1.786m.

11 giờ 43 ngày 12/01/1968, 4 tổ bay An-2 (mang số hiệu 664, 665, 666, 671) với mật danh liên lạc 354, 355, 356, 357 được lệnh cất cánh. Đồng chí Phan Như Cẩn – Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 3 chỉ huy biên đội. Mỗi tổ lái gồm 4 người: phi công chính, phi công phụ, dẫn đường, thông tin. Để giữ bí mật, phía ta tổ chức đánh vào thời điểm buổi trưa, bốn An-2 cất cánh từ Gia Lâm, lên Hòa Bình hướng thẳng tới Pa Thí ném bom. Theo phương án đã định, biên đội trưởng Phan Như Cẩn dẫn đội bay theo hướng được vạch sẵn trên bản đồ từ Gia Lâm – Hòa Bình – Mai Châu – Sốp Hào – Mường Hàm – Mường Út – Pa Thí. Khi tới Sốp Hào, biên đội bắt liên lạc với đài trinh sát Cẩm Thủy (đặt gần Pa Thí) và được thông báo tình hình mục tiêu, thời tiết khu vực. Cả biên đội tiếp tục tiến vào mục tiêu ở độ cao thấp, qua Mường Hàm, Mường Út rồi lên độ cao 2.200m. 

Lúc này, các tổ bay đã nhìn thấy rõ mục tiêu. Ngay sau đó, Biên đội trưởng Phan Như Cẩn chỉ thị: “Tất cả chú ý bám sát mục tiêu, tập trung công kích”. Máy bay số 1 công kích đầu tiên, các quả cối 120mm và đạn Rockets đánh trúng sân bay trực thăng và kho nhiên liệu, lửa bốc cháy dữ dội, tạo thành đám khói đen dày đặc phủ kín trận địa. Tiếp theo số 2, số 3, số 4 vào công kích. Sau khi công kích vào trận địa rada xong, do bị khói che phủ tầm nhìn, hai tổ bay 354 và 355 đã không kịp rút lui đúng phương án tác chiến, bay vào trận địa pháo 14 ly 5 của địch và bị trúng đạn hy sinh. Tổ bay 357 khi vượt qua trận địa, bị một loạt đạn 12 ly 7 bắn vỡ kính ngắm dẫn đường ở phần đuôi máy bay, nhưng đồng chí Ngô Mạnh Hùng sau khi hoàn thành nhiệm vụ thả cối xong đã quay lên buồng lái điều chỉnh hướng bay, tổ bay đã thoát hiểm bay về phía biên giới Lào-Việt và hạ cánh an toàn xuống sân bay Nội Bài. Còn tổ bay 356, do cũng rút theo cùng hướng với 2 tổ bay 354, 355, bị địch bắn hỏng toàn bộ hệ thống thông tin liên lạc.Tuy nhiên, đồng chí Nguyễn Ngộ - Cơ trưởng và đồng chí Nguyễn Hữu Hùng - Cơ phó đã nhanh chóng điều chỉnh hướng bay và thoát hiểm bay về phía biên giới Lào- Việt. 17 giờ cùng ngày, đã hạ cánh an toàn xuống sân bay dã chiến Hiệp Hòa (Bắc Giang)

Trận tấn công căn cứ Pa Thí đã thành công, phá hủy các mục tiêu chủ chốt của căn cứ, tiêu diệt hàng trăm binh lính và sỹ quan địch, căn cứ tê liệt hoàn toàn…

Kết nạp Đảng khi vừa chạm biên giới đất mẹ

Trong trận đánh lịch sử này, Chi bộ Tổ bay 356 đã tiến hành Lễ kết nạp Đảng viên mới cho phi công Nguyễn Hữu Hùng, ngay khi máy bay đánh thắng trở về trên bầu trời qua biên giới Lào-Việt. Thành phần của Chi bộ Tổ bay 356 gồm: Đồng chí Nguyễn Ngộ - Cơ trưởng, Bí thư chi bộ; Đồng chí Trần Trinh - Trợ lý Chính trị Tiểu đoàn 3, Đảng ủy viên Tiểu đoàn; Đồng chí Nguyễn Kim Kiểu – Dẫn đường, Đảng viên; đồng chí Nguyễn Hữu Hùng - Cơ phó. Tại Lễ kết nạp, đồng chí Trần Trinh thay mặt Đảng ủy Tiểu đoàn, đã đọc quyết định kết nạp đồng chí Nguyễn Hữu Hùng vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Để được đứng trong hàng ngũ của Đảng, Phi công Nguyễn Hữu Hùng luôn gương mẫu, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Là đoàn viên tiêu biểu được chọn đi học lớp cảm tình Đảng đầu tiên của Đại đội 6, Tiểu đoàn 3. Anh đã cùng tổ bay xuất kích nhiều lần đánh tàu biệt kích địch trên vùng biển Sầm Sơn, Thanh Hóa hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và là một trong 7 đồng chí đầu tiên của Đại đội 6 được thưởng huy hiệu Bác Hồ. Đặc biệt, trong trận đánh căn cứ Pa Thí, anh đã cùng Tổ bay hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đưa máy bay về hạ cánh an toàn.

Lễ kết nạp đảng viên mới cho phi công Nguyễn Hữu Hùng trên bầu trời đã động viên kịp thời tinh thần chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 919 nói chung, của cá nhân đồng chí Hùng nói riêng. Đồng thời, đã minh chứng chủ trương của Đảng ủy Trung đoàn là đúng đắn trong quá trình lãnh đạo các tổ bay trực tiếp chiến đấu trong điều kiện ác liệt, mà khả năng trở về là rất mỏng manh. Đây là trường hợp duy nhất có một không hai trong lịch sử Bộ đội PK-KQ.

(Ghi theo lời kể của Trung tá Đinh Văn Niêm – nguyên phi công Trung đoàn 919)

Lương Kiên Cường