Bằng cách chia nhỏ đồng tiền để mua nhiều cổ phiếu, sau đó gom các cổ phiếu lại thành một khoản lớn. Đây là một trong những thủ đoạn của tội phạm rửa tiền trong lĩnh vực chứng khoán.

Ngoài việc chia nhỏ tiền để mua cổ phiếu, tội phạm rửa tiền còn mua cả cổ phần giả tạo do chính các công ty bình phong phát hành. Đối với tội phạm rửa tiền nói chung, hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp mà chúng lựa chọn đầu tư không quan trọng, mà mục đích của chúng là làm sao “gột” sạch được nguồn “tiền bẩn” để hợp pháp hóa đồng tiền. Do vậy, chúng mua cổ phần chứng khoán bằng mọi giá mà không quan tâm đến hiệu quả đầu tư. Đối với thị trường chứng khoán liên quốc gia, số cổ phiếu này sau đó có thể được bán ở nước khác để hợp pháp hóa đồng tiền, hoặc lợi tức rút ra cũng được xem là một đầu tư hiệu quả và hợp pháp.

                                                                           Ảnh minh họa

Đồng thời, các chuyên gia cũng cảnh báo, hoạt động rửa tiền trong lĩnh vực chứng khoán có thể sẽ bắt nguồn từ chính tiền phạm tội trong lĩnh vực chứng khoán và đối tượng rửa tiền cũng chính là nhân viên làm việc trong lĩnh vực chứng khoán.

Nhiều chuyên gia trong lĩnh vực chứng khoán cho rằng, thị trường chứng khoán và trái phiếu Chính phủ cũng là nơi bọn tội phạm chú ý lợi dụng để rửa tiền, nhất là thị trường chứng khoán ở những nước chưa có quy định chặt chẽ về kiểm soát nguồn gốc tài chính và chưa có pháp luật về rửa tiền. Bọn tội phạm đưa tiền mặt bất hợp pháp đến các trung tâm giao dịch chứng khoán để mua cổ phiếu chứng khoán, trái phiếu của chính phủ.

Theo luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự năm 1999 được Quốc hội thông qua năm 2009 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2010 đã bổ sung 03 điều luật quan trọng trong lĩnh vực chứng khoán quy định về các tội danh, gồm: Tội công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu sự thật trong hoạt động chứng khoán; Tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán; và tội thao túng giá chứng khoán. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng trong công tác đấu tranh chống tội phạm ở lĩnh vực này, tạo sự lành mạnh trong hoạt động đầu tư chứng khoán.

Tuy nhiên, hiện nay, công tác quản lý đối với các hoạt động giao dịch, mua bán chứng khoán còn chưa chú trọng đến nguồn gốc đồng tiền của các nhà đầu tư. Trong khi nhiều công ty chứng khoán lại e ngại nếu tiến hành áp dụng các biện pháp phòng, chống rửa tiền sẽ tác động và ảnh hưởng tới nhà đầu tư nên có những lúc đã thờ ơ. Đây chính là điều kiện để tội phạm rửa tiền lợi dụng.

Theo thống kê, trong năm 2012, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã ban hành 180 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các tổ chức, cá nhân với tổng số tiền phạt là 11 tỷ đồng.  Năm 2014, UBCK đã ra tổng cộng 124 quyết định xử phạt xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và TTCK đối với 32 cá nhân và 192 tổ chức. Theo đó, tổng số tiền phạt trên 10,4 tỷ đồng.

Riêng trong 6 tháng đầu năm 2015, UBCK đã ban hành 58 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các tổ chức, cá nhân, với tổng số tiền phạt 4,5 tỷ đồng.

Theo đó, công tác giám sát, thanh tra và xử lý vi phạm trên TTCK tiếp tục được đẩy mạnh, như: Tăng cường giám sát thông qua tin đồn, báo cáo và kiểm tra trực tiếp, phát hiện kịp thời và kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm, đặc biệt là các trường hợp vi phạm chế độ giao dịch của các công ty chứng khoán; vi phạm của các tổ chức, cá nhân có hành vi làm giá, thao túng thị trường.

Nguyễn Hải