Reuters đưa tin, nhiều quan chức Mỹ rất bất ngờ với việc Nga và Mỹ đạt được thỏa thuận hòa bình ở Syria. Thậm chí, họ còn lo rằng, việc phối hợp quân sự với Nga ở Syria tiềm ẩn nhiều mối nguy hiểm.

Phản ứng chung của các quan chức quân đội Mỹ là đi từ thận trọng đến hoài nghi hoàn toàn về Trung tâm Hợp tác chung Nga-Mỹ tại Geneva (JTC). Nếu lệnh ngừng bắn được duy trì trong 7 ngày, quân đội Nga và Mỹ sẽ lần đầu tiên thảo luận về các mục tiêu quân sự chung kể từ sau Thế Chiến II tại trung tâm này.

Tướng Mỹ Joseph Votel, người đứng đầu Bộ chỉ huy Trung ương Mỹ, từng lên tiếng ủng hộ thỏa thuận cũng cho rằng: "Thỏa thuận có nhiều thách thức bởi chúng ta có sự thâm hụt lòng tin với Nga".

Rất nhiều cựu quan chức và các quan chức Mỹ hiện tại đều lên tiếng quan ngại về thỏa thuận Nga – Mỹ. Họ nhắc lại việc Nga ủng hộ Tổng thống Syria Bashar al-Assad và sáp nhập Crimea của Ukraine hồi tháng 3/2014.

Tổng thống Mỹ Barack Obama

Evelyn N. Farkas, cựu Phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ về vấn đề Nga, Ukraine và lục địa Á – Âu thậm chí còn cảnh báo về mối nguy hiểm phía trước. Ông nói: "Việc tiến hành các hoạt động chung với quân đội Nga mang đầy rủi ro chính trị, quân sự và pháp lý".

Theo thỏa thuận, Mỹ và Nga sẽ giảm tình trạng bạo lực trong 7 ngày liên tiếp trước khi chuyển sang giai đoạn tiếp theo là phối hợp tấn công quân sự chống lại nhóm khủng bố Nusra Front và tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS), những bên không tham gia vào thỏa thuận ngừng bắn. Nếu thỏa thuận được giữ vững, Nga – Mỹ bắt đầu phối hợp quân sự vào ngày 19/9 tới.

Lúc đó, Nga và Mỹ về mặt lý thuyết có thể tiến tới sử dụng Trung tâm phối hợp chung ở Geneva để chia sẻ thông tin về các mục tiêu.

Ngoại trưởng Mỹ ông John Kerry và người đồng cấp Nga Sergei Lavrov đã kí thỏa thuận hòa bình về Syria hôm 9/9/2016.

Các quan chức Mỹ nhấn mạnh JIC sẽ không thể giống như JOC (trung tâm hành động chung trong các vùng chiến sự như Iraq) để có thể quan sát chặt chẽ các hoạt động của cả Nga. JOC được trang bị đầy đủ các hệ thống máy tính và màn hình khổng lồ phát trực tiếp hình ảnh các máy bay không người lái đang thực hiện các cuộc tấn công.

Các quan chức tình báo Mỹ cũng đã bày tỏ lo ngại khi Mỹ chia sẻ thông tin về vị trí của các lực lượng nổi dậy do Mỹ hậu thuẫn ở Syria. Họ cũng cảnh báo rằng Nga đã nhắm vào những mục tiêu này trong quá khứ.

Reuters dẫn lời một quan chức Mỹ cho hay: "Người Nga không sử dụng các loại vũ khí dẫn đường chính xác ở Syria. Do vậy họ có một lý do hoàn hảo để nói: “Xin lỗi, chúng tôi không định nhắm vào các bạn”.

Ngoài ra, nhiều người phản đối còn đưa ra một rào cản pháp lý cho thỏa thuận Nga – Mỹ. Họ nói, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter sẽ cần phải hủy bỏ quy định hạn chế nghiêm ngặt việc hợp tác quân sự giữa Mỹ và Nga.

Bản thân ông Carter cũng tỏ ra hoài nghi về sự phối hợp quân sự với Nga trong các cuộc thảo luận nội bộ. Dù vậy, ông cũng đã công khai ủng hộ thỏa thuận và cho biết lệnh ngừng bắn, nếu được thực hiện, sẽ giảm bớt đau khổ cho người dân Syria.

Nhiều quan chức khác của Mỹ công khai tìm cách xoa dịu các mối lo ngại. Một quan chức chính quyền Obama nói: "Mặc dù có chia sẻ thông tin cho nhau nhưng Nga vẫn phải chịu toàn bộ trách nhiệm cho các hoạt động của mình”.

Những người ủng hộ thỏa thuận cho rằng cộng đồng quốc tế không còn sự lựa chọn nào khác phù hợp với cuộc nội chiến Syria.

Ông Anthony Cordesman thuộc Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế ở Washington nói: "Cuộc nội chiến này đang tìm kiếm biện pháp ít tệ hại nhất. Tỷ lệ thành công của thỏa thuận thấp nhưng cũng đáng để thử khi khủng hoảng nhân đạo ở Syria đang rất nghiêm trọng”.

Nội dung được thực hiện qua thảm khảo nguồn tin Reuters (Anh), một trong những hãng tin lớn nhất thế giới. Reuters cung cấp bài viết, hình ảnh, đồ họa và video cho rất nhiều tờ báo, đài phát thanh, đài truyền hình, Internet và các phương tiện truyền thông khác trên toàn thế giới.

PHẠM KHÁNH (Lược dịch)