Việc chọn ngành chọn nghề cần dựa trên thực tế chứ không thể dựa trên phân tích điểm số được.

Nhân những ngày cao điểm của đợt xét tuyển đại học, khi các em còn đang băn khoăn chọn trường, chọn ngành nghề, cùng lắng nghe những chia sẻ của Trưởng dự án “Chuyện của Nghề” – dự án kể chuyện về nghề qua ảnh gây chú ý trong thời gian qua.

Lại Hồng Vy – Trưởng dự án Chuyện của Nghề yêu thích việc nói chuyện và tìm hiểu câu chuyện nghề nghiệp của những người mình gặp trong cuộc sống

Chuyện của Nghề là một dự án phi lợi nhuận kể chuyện về con người và nghề nghiệp của họ qua ảnh, từ những công việc mộc mạc như thợ sửa khóa, thợ thủ công, bảo vệ, cô giáo làng đến kiến trúc sư, MC,… Tương tự như dự án Humans of Hà Nội, Chuyện của Nghề cũng là những lát cắt của cuộc sống, ghi lại những câu chuyện chân thực, giản dị của những con người xung quanh ta qua ảnh, nhưng tập trung vào đam mê nghề nghiệp và những trải nghiệm của họ trong con đường khám phá, lựa chọn và theo đuổi nghề của mình.

Lại Hồng Vy, một trong 3 người điều hành dự án và cũng là người lên ý tưởng cho dự án, hiện đang làm điều phối viên PR tại một viện nghiên cứu tại Hà Nội. Cô cũng đã trải qua rất nhiều công việc lớn nhỏ trái với ngành học trong trường đại học, và cũng đã từng từ bỏ một công việc gắn bó với mình suốt 2 năm để đi tìm hướng đi phù hợp hơn. 

Cô gái 24 tuổi chia sẻ: “Từ kinh nghiệm của bản thân mình, trong suốt 12 năm học phổ thông mình không có điều kiện để biết mình hợp với cái gì và thích cái gì cả. Vậy nên chuyện nhiều bạn học sinh chọn ngành không đúng hay chọn ngành theo bố mẹ là hoàn toàn hiểu được. Kể từ khi lên đại học thì mình mới có cơ hội trải nghiệm nhiều loại công việc khác nhau, đi làm thêm, làm tình nguyện, mới biết là mình hợp với cái gì.”

Chú thích ảnh: "Tại sao ngày xưa chị lại quyết định thi Ngoại thương?" "Vì Ngoại thương nó oách!" "Học xong thấy có được gì không chị?" "Chị học có năm rưỡi chị đi rồi. Sang Nhật thì cũng là học cái đấy." "Bây giờ không làm về chuyên môn chị có thấy tiếc không?" "Không, chả có gì tiếc. Việc học của mình, ngoài kiến thức ra còn là trải nghiệm. Nó làm nên con người mình. Nếu mà mình không dùng đến kiến thức đi chăng nữa thì mình cũng vẫn dùng cho bản thân." (Chuyện của cô thợ làm bánh tên Trà)

Có một thực tế là phương pháp giáo dục của nước ta vẫn chưa tạo được cơ hội cho các em học sinh được thực sự trải nghiệm và được định hướng nghề nghiệp một cách nghiêm túc ngay từ khi học phổ thông. Hàng năm vẫn có vô số những bạn trẻ chưa định hướng rõ ràng đã phải vội vàng chọn lấy một ngành để nộp hồ sơ, vội vàng quyết định cả tương lai sự nghiệp của mình ở tuổi 17-18, và rồi việc có theo đuổi sự nghiệp ấy được hay không lại phải phụ thuộc vào điểm số.

Vì vậy, thông qua những câu chuyện chân thực về nhiều nghề nghiệp khác nhau trong cuộc sống, Chuyện của Nghề cũng mong muốn giúp các bạn trẻ tuy chưa được trực tiếp thử làm những công việc đó nhưng ít nhất cũng được lắng nghe, tham khảo xem những người làm nghề đó chia sẻ như thế nào. 

Chính việc gặp gỡ, tiếp cận và khai thác những người xung quanh cuộc sống của ta đã giúp dự án đem lại những câu chuyện truyền cảm hứng. “Phải nói chuyện, tìm hiểu thực sự từ những ví dụ thực tế xung quanh mình, chứ không thể chỉ kết luận rằng bạn học giỏi Toán thì bạn nên làm ngân hàng, bạn học giỏi Văn thì bạn nên làm báo chí, hay bạn học giỏi Sinh thì bạn đi làm bác sĩ. Việc chọn ngành chọn nghề cần dựa trên thực tế chứ không thể dựa trên phân tích điểm số được.” – Hồng Vy bày tỏ quan điểm.

Từ góc độ của một người làm dự án Chuyện của Nghề, Hồng Vy muốn gửi gắm một thông điệp tới các em còn đang mơ hồ, băn khoăn về định hướng ngành nghề: “Nếu còn thời gian các em hãy trực tiếp nói chuyện với những người đang làm ngành nghề đó chứ đừng ngồi ở nhà tưởng tượng và suy diễn. Hãy đến hỏi họ xem họ đang làm nghề đó thì họ thấy thế nào, hoặc họ có những tố chất gì về sở thích, tính cách, năng lực mà công việc đó cần.”

Trong những câu chuyện mà “Chuyện của Nghề” đăng tải, cũng có những bạn trẻ kiên trì dấn bước trên con đường học đại học, có bạn nhận ra mình không phù hợp nên đã dừng lại và chọn một con đường khác, có bạn lại một lúc vừa học vừa theo đuổi những đam mê của riêng mình mà mới nghe qua chẳng có chút liên quan đến sự học của mình. Điểm chung mà Chuyện của Nghề nhận ra là các bạn luôn hướng về phía trước, và đang sống đầy trách nhiệm với sự lựa chọn của mình, dù cho các bạn chọn gì. Kể cả những thứ mà các bạn đã từ bỏ hay những thứ không thuộc về đam mê của các bạn, chúng cũng đem lại những kiến thức và trải nghiệm quý giá mà các bạn nên trân trọng và mang theo trên con đường theo đuổi đam mê khác.

“Nếu có điều kiện, hãy học thêm, làm thêm những thứ mình thích để tiếp tục trải nghiệm, khám phá bản thân. Tất cả phụ thuộc vào quyết định của bản thân, mình hoàn toàn có quyền làm chủ trong bất kì tình huống nào, cho dù mình có thi vì bố mẹ thì việc học vẫn do mình làm chủ. Mình quyết định học thì mình sẽ phải có trách nhiệm với lựa chọn của mình. Giống như nhiều người tuy không thích công việc của họ nhưng họ vẫn có trách nhiệm với nó, và tự tìm được những nguồn hạnh phúc khác trong cuộc sống. Xã hội sẽ tốt lên nếu như ai cũng làm tốt công việc của mình, mình nghĩ vậy.” – Hồng Vy chia sẻ.

Bên cạnh những lời chia sẻ về việc chọn ngành nghề, Hồng Vy cũng tiết lộ rằng dự án đang nhận được một lời mời xuất bản sách để lưu truyền những bức ảnh và những câu chuyện, và kế hoạch xuất bản sách sẽ sớm được thực hiện.

CTV Thanh Mai/Nguồn VOV.VN