Cựu Chủ tịch Cuba Fidel Castro đã từng nói: “Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình”. Câu nói này sau đó đã trở thành biểu tượng của tình đoàn kết giữa nhân dân Cuba và nhân dân Việt Nam.

“Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình” được ông Fidel Castro phát biểu tại  Hội nghị đoàn kết ba châu Á - Phi - Mỹ Latinh diễn ra vào ngày 02/02/1966. Câu nói đó không chỉ là biểu tượng của tình đoàn kết Việt Nam – Cuba mà còn thu hút hàng triệu người trên thế giới ủng hộ cuộc đấu tranh của Việt Nam.

Ông đã từng tới thăm Việt Nam 3 lần và lần ông để lại ấn tượng sâu sắc nhất là hồi tháng 9/1973 khi cuộc chiến của dân tộc ta vẫn đang ở trong giai đoạn khốc liệt. Trong chuyến thăm này, ông đã không quản ngại vất vả, vào thăm chiến trường Quảng Trị để trực tiếp gặp, và động viên tinh thần quân và dân giải phóng miền Nam Việt Nam, khích lệ họ tiếp tục chiến đấu giành thắng lợi.

Cựu Chủ tịch Cuba Fidel Castro

Trong suốt chuyến thăm, ông Fidel Castro rất xúc động trước những đau thương, mất mát và thiếu thốn mà quân dân Việt Nam đang phải gánh chịu. Ông quyết định xây dựng một bệnh viện đa khoa hoàn chỉnh tại Đồng Hới với những trang thiết bị đồng bộ và hiện đại nhất nước ta thời bấy giờ. Bệnh viện này sau đó đã đóng góp rất lớn cho việc cứu chữa bệnh cho người dân Quảng Bình cũng như nhân dân các tỉnh lân cận.

Chuyến thăm của ông Fidel Castro đã để lại nhiều ấn tượng và tình cảm sâu đậm trong lòng mỗi người dân Việt Nam.

Nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Sỹ Sô,  một trong số ít phóng viên may mắn được chứng kiến gần như trọn vẹn chuyến thăm lịch sử của Chủ tịch Fidel Castro khi đó đã từng cho biết: "Khi được gặp Fidel Castro tại Hiền Lương, tôi nghĩ rằng không chỉ riêng cá nhân Fidel Castro mà cả đất nước Cuba đang ủng hộ cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của ta. Fidel Castro đưa niềm tin của nhân dân Cuba đến với nhân dân Việt Nam, làm cho chúng ta mạnh lên, với niềm tin chúng ta sẽ chiến thắng".

Lãnh tụ Fidel Castro và Thủ tướng Việt Nam Phạm Văn Đồng - tháng 9/1973. Ảnh: Phòng lưu trữ Cách mạng/Tạp chí Cubadebate

Trong suốt thời kì chiến đấu giải phóng miền Nam của nhân dân Việt Nam, Cuba là một trong những nước đã giúp đỡ rất nhiều cho Việt Nam cả về vật chất và tinh thần. Ngay cả khi hòa bình lập lại, Cuba vẫn tiếp tục ủng hộ hết lòng nhân dân Việt Nam. Cuba sau Đại thắng mùa Xuân 1975, đã tiếp tục giúp đỡ Việt Nam thêm ít nhất 10 năm nữa. Cuba cho rằng, ngay sau chiến đấu, Việt Nam chưa đủ ăn, chưa đủ mặc để duy trì cuộc sống bình thường, nên cần phải hỗ trợ Việt Nam thêm nữa. Có thể nói, đó là tinh thần đoàn kết hết sức chí tình, chí nghĩa của người bạn lớn Cuba đối với nhân dân Việt Nam chúng ta.

Cũng trong chuyến thăm Việt Nam năm 1973, Chủ tịch Fidel cũng nhấn mạnh rằng, nếu trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước, Cuba đã vì Việt Nam mà hiến dâng cả máu của mình, thì trong thời bình Cuba cũng sẵn sàng đổ mồ hôi để xây dựng lại một đất nước Việt Nam 10 lần to đẹp hơn như Bác Hồ hằng mong muốn trong di chúc gửi lại toàn Đảng, toàn quân và toàn dân Việt Nam.

Những công trình Cuba đã giúp Việt Nam xây dựng như Khách sạn Thắng Lợi ở Hà Nội, đường Xuân Mai - Ba Vì, Trại gà Lương Mỹ (nơi nuôi gà đẻ trứng và lấy thịt), nông trường bò sữa Mộc Châu 1.200 con thụ tinh bên Cuba và sang đẻ ở Việt Nam, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba ở Đồng Hới, Quảng Bình đã có đóng góp rất nhiều cho nhân dân VIệt Nam.

Sự giúp đỡ của Cuba nói chung và tình cảm của ông Fidel Castro nói riêng đối với Việt Nam vô cùng đáng trân trọng nhưng khi các đồng chí lãnh đạo Việt Nam đến thăm và cảm ơn tình đoàn kết của Cuba, Chủ tịch Fidel vẫn nói, chính Cuba và các dân tộc bị áp bức trên thế giới phải cảm ơn Việt Nam bởi Việt Nam đã thay mặt Cuba, thay mặt nhân dân thế giới tiến hành cuộc đấu tranh chính nghĩa này. Và một khi Việt Nam thắng lợi, thì Cuba cũng như các dân tộc bị áp bức trên thế giới cảm thấy vui mừng và cảm thấy được tự do hơn bởi vì kẻ thù hung ác đã thất bại trên chiến trường Việt Nam.

PHẠM KHÁNH (Tổng hợp)