Ngày 14/7/2016, tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao Việt Nam tổ chức cuộc họp báo thường kỳ. Tại đây, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình đã nhận được rất nhiều câu hỏi liên quan đến phán quyết của Tòa Trọng tài về vụ kiện Biển Đông.
Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình. 

Trong chiều ngày 14/7, tại Nhà khách Chính phủ, cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao đã diễn ra và nhận được rất nhiều sự quan tâm của truyền thông trong nước cũng như quốc tế. Cuộc họp báo được tổ chức ngay thời điểm chỉ 2 ngày sau khi Tòa Trọng tài vụ việc theo phụ lục VII của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) đưa ra phán quyết cuối cùng về vụ việc Philippines kiện Trung Quốc liên quan đến các tranh chấp ở Biển Đông.

Truyền thông trong nước và quốc tế rất quan tâm đến phản ứng của Việt Nam sau phán quyết này cũng như các sự kiện có thể phát sinh sau này trên Biển Đông.

Hãng thông tấn AFP hỏi: “Xin Người Phát ngôn cho biết quan điểm chính thức của Việt Nam về phán quyết của tòa án La Hay. Theo ông, phán quyết đó có đáp ứng được mong đợi của Việt Nam, tức là công bằng và khách quan hay không?”  

Hãng tin Associated Press (AP) nêu câu hỏi: “Việt Nam nhiều lần trong quá khứ đã phát ngôn chủ trương giải quyết tranh chấp ở Biển Đông bằng các biện pháp hòa bình, kể cả các biện pháp pháp lý. Với phán quyết của Tòa trọng tài ở La Hay hôm 12/7 vừa qua, liệu Việt Nam có cân nhắc kiện Trung Quốc hay không?”  

Báo điện tử Zing News: “Sau khi tòa trọng tài quốc tế đưa ra phán quyết, có lo ngại cho rằng Trung Quốc sẽ gây ra tình hình căng thẳng cho Biển Đông. Vậy Việt Nam đã chuẩn bị gì cho tình huống này?”.

Trả lời cho những câu hỏi có chung mối quan tâm này, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam một lần nữa khẳng định quan điểm nhất quán của Việt Nam: “Việt Nam một lần nữa khẳng định lập trường nhất quán của mình về vụ kiện này như đã được thể hiện đầy đủ trong Tuyên bố ngày 05/12/2014 của Bộ Ngoại giao Việt Nam gửi Tòa trọng tài. 

Trên tinh thần đó, Việt Nam ủng hộ mạnh mẽ việc giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông bằng các biện pháp hòa bình, bao gồm các tiến trình ngoại giao và pháp lý, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực theo quy định của luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982, duy trì hòa bình, ổn định trong khu vực, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông, tôn trọng nguyên tắc thượng tôn pháp luật trên các vùng biển và đại dương.”

Đối với các phán quyết của Tòa Trọng tài vụ việc theo Phụ lục VII của UNCLOS: “Việt Nam hoan nghênh việc Tòa trọng tài đã đưa ra phán quyết cuối cùng ngày 12/7/2016. Việt Nam sẽ có tuyên bố về nội dung phán quyết này”.

Ngoài ra, trong buổi họp báo, các phóng viên cũng quan tâm và đặt câu hỏi về phản ứng của Việt Nam đối với các hoạt động đang làm gia tăng căng thẳng của Trung Quốc ở Biển Đông. 

Tờ Trí Thức Trẻ đặt câu hỏi: “Ngày 12/7 vừa qua, Trung Quốc ngang nhiên tuyên bố thực hiện thành công việc hạ cánh máy bay dân sự xuống đá Vành Khăn và Subi thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam… Còn vào ngày 11/7, Bộ Giao thông Trung Quốc khẳng định đã hoàn thành 4 hải đăng và khởi công hải đăng thứ 5 trên các đá thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Xin Người Phát ngôn cho biết phản ứng của Việt Nam về việc này”.

Trả lời câu hỏi này, Người Phát ngôn Lê Hải Bình nói: “ Bất chấp phản đối của Việt Nam và sự quan ngại của cộng đồng quốc tế, những hoạt động nêu trên của Trung Quốc đã xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam, là phi pháp và không thể làm thay đổi sự thực về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa. Việt Nam yêu cầu Trung Quốc chấm dứt ngay các hoạt động vi phạm chủ quyền của Việt Nam, nghiêm túc tuân thủ luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982, Tuyên bố Ứng xử của các bên trên Biển Đông (DOC) và không có thêm các hành động làm phức tạp thêm tình hình ở Biển Đông”. 

Phan Sương